Πρόσωπα Nτοκιμαντέρ στα κατεχόμενα

«Οι έποικοι σφάλλουν και μας βάζουν σε κίνδυνο»

«Μετά το 1967 υπήρξαμε βάναυσοι κατακτητές, δυνάμεις κατοχής που καταπιέζουν
έναν άλλο λαό»: η παραδοχή αυτή από τον 72χρονο Χαΐμ Γιαβίν, τον άνκορμαν του
Καναλιού Ένα της ισραηλινής TV (που στο Ισραήλ αποκαλούν «Μίστερ Τηλεόραση»),
προκάλεσε σάλο στη χώρα.

Εκ των ιδρυτών του Καναλιού Ένα και κεντρικός παρουσιαστής των ειδήσεών του
εδώ και περισσότερο από τρεις δεκαετίες, ο Γιαβίν γύρισε ένα ντοκιμαντέρ στο
οποίο καταλήγει στο συμπέρασμα πως οι εβραϊκοί οικισμοί θέτουν σε κίνδυνο το
Ισραήλ και πως η κατοχή παλαιστινιακών εδαφών είναι έγκλημα. Πριν ακόμη
αρχίσει να προβάλλεται το ντοκιμαντέρ αυτή την εβδομάδα (θα ολοκληρωθεί σε
πέντε συνέχειες), εκπρόσωποι των εποίκων ζήτησαν την παραίτηση του Γιαβίν
επειδή, είπαν, δεν είναι πια αντικειμενικός.

Το ντοκιμαντέρ απορρίφθηκε από το Κανάλι Ένα και προβάλλεται σε ένα αντίπαλο
κανάλι, που έχει χάσει την άδεια λειτουργίας του και πρόκειται σύντομα να
πάψει να εκπέμπει. Ο Γιαβίν το γύρισε σε διάστημα δύο ετών, κατά τις
επισκέψεις που έκανε στη Δυτική Όχθη και στη Λωρίδα της Γάζας, κρατώντας μια
μικρή κάμερα και κινηματογραφώντας συνηθισμένους ανθρώπους των κατεχόμενων
εδαφών – κάποιους από τους 400.000 Εβραίους εποίκους, Παλαιστίνιους κάτοικους
και Ισραηλινούς στρατιώτες. «Ήθελα να αποτυπώσω τα προσωπικά αισθήματα των
εποίκων, των Παλαιστινίων», λέει ο Γιαβίν στον Κρις Μακγκρίελ τής «Γκάρντιαν».
«H πεποίθησή μου ότι πρέπει να τα βρούμε με τους Παλαιστίνιους ενισχύθηκε. Δεν
είναι όλοι τρομοκράτες». Έγινε όμως και πιο απαισιόδοξος για τις προοπτικές
της ειρήνης. «Πιστεύω πως οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι και οι περισσότεροι
Ισραηλινοί θέλουν την ειρήνη και είναι πρόθυμοι να μοιράσουν τη χώρα. Αλλά
υπάρχει πολλή δυσπιστία. H τρομοκρατία της Χαμάς έκανε μεγάλη ζημιά και στους
δύο λαούς, που δεν πιστεύω πως μπορεί να διορθωθεί». Όσο για τους εποίκους,
«μερικοί φίλοι μου στην Αριστερά τους μισούν. Εγώ δεν τους μισώ, αλλά λέω στο
ντοκιμαντέρ πως πιστεύω ότι σφάλλουν και μας βάζουν σε κίνδυνο». Ο Γιαβίν δεν
αμφισβητεί μόνο τους εποίκους και την κατοχή, αλλά και την πρόθεση των
διαδοχικών ισραηλινών κυβερνήσεων να περιορίσουν την επέκταση των οικισμών.

Στο ντοκιμαντέρ, ένας Ισραηλινός στρατιώτης στη Χεβρώνα αναρωτιέται πώς οι
συμπατριώτες του μπορούν να μένουν σιωπηλοί μπροστά στις φρικαλεότητες που
διαπράττονται από τον στρατό και έποικοι τον ρωτούν γιατί δεν πυροβολεί
μικρούς Παλαιστίνιους. Μερικοί έποικοι λένε στον Γιαβίν πως πρέπει να δοθεί
προθεσμία στους Παλαιστινίους για να εγκαταλείψουν τα κατεχόμενα εδάφη ή να
εκδιωχθούν διά της βίας. «Αλλιώς θα πρέπει να τους βομβαρδίσουμε και να τους
σκοτώσουμε», λέει μια γυναίκα.

Ηγέτες των εποίκων αντέδρασαν με οργή, λέγοντας πως το ντοκιμαντέρ «διχάζει
την ισραηλινή κοινωνία». Ο επικεφαλής του συμβουλίου των εποίκων ζήτησε την
αποπομπή του Γιαβίν από τη θέση του άνκορμαν του Καναλιού Ένα.