Διαστάσεις Ένας κόσμος με πολλές διαστάσεις

![]() |
|
Κι αν η τρισδιάστατη Γη μας είναι η εξαίρεση; |
Στο βιβλίο του «Flatland» (Επίπεδη Γη), που γράφτηκε στα τέλη του 19ου αιώνα,
ο Έντουιν Άμποτ περιγράφει μια κοινωνία που μπορεί να συλλάβει μόνο δύο
διαστάσεις. Οι κάτοικοί της δεν αντιλαμβάνονταν την τρίτη διάσταση, παρόλο που
η διάσταση αυτή υπήρχε. Όταν λοιπόν μια μέρα πέρασε από τον ουρανό μία σφαίρα,
εκείνοι είδαν μια σειρά δίσκων που γίνονταν συνεχώς μεγαλύτεροι κι ύστερα
άρχισαν να μικραίνουν. Αφού μελέτησαν το φαινόμενο, οι μαθηματικοί συμπέραναν
ότι αυτό που είχαν δει ήταν το ισοδύναμο ενός δίσκου, αλλά σε μια υψηλότερη
διάσταση.
Μήπως σήμερα ζούμε έναν ανάλογο μύθο; Μήπως ο κόσμος μας είναι πιο σύνθετος
από αυτό που περιγράφεται με τις ενδείξεις «πάνω – κάτω», «αριστερά – δεξιά»
και «μπρος – πίσω»; Ήδη από το 1920, λίγο μετά την ολοκλήρωση της Θεωρίας της
Σχετικότητας, ο Τέοντορ Καλούζα είχε προτείνει μια επιπλέον διάσταση στον
χώρο. Έξι χρόνια αργότερα, ο Όσκαρ Κλάιν εξήγησε γιατί αυτή η διάσταση μπορεί
να υπάρχει, αλλά να μην τη βλέπουμε: μπορεί, ας πούμε, να είναι τυλιγμένη πάρα
πολλές φορές γύρω από τον εαυτό της, σαν ένα λάστιχο του ποτίσματος με
απειροελάχιστο πάχος. H θεωρία των χορδών εξετάζει μια ακόμη πιο φιλόδοξη
υπόθεση, ότι το Σύμπαν μπορεί να έχει εννιά ή δέκα διαστάσεις. Μόνο έτσι
μπορεί να δοθούν πειστικές απαντήσεις σε ορισμένα άλυτα αινίγματα της φυσικής.
Κι αν τα πράγματα είναι ακόμη πιο μπερδεμένα; Αν η Γη μας όχι μόνο δεν είναι
το κέντρο του Σύμπαντος, αλλά είναι ένας μικρός απομονωμένος θύλακας με τρεις
διαστάσεις εν μέσω ενός Σύμπαντος με πολύ περισσότερες; Όπως γράφει στην
Ντέιλι Τέλεγκραφ η Λίζα Ράνταλ, καθηγήτρια θεωρητικής φυσικής στο Πανεπιστήμιο
του Χάρβαρντ, η υπόθεση αυτή ίσως να εξηγεί γιατί η δύναμη της βαρύτητας είναι
τόσο ασθενής. Για να πάρουμε στα χέρια μας μια μπάλα, πρέπει να υπερνικήσουμε
τη δύναμη που της ασκεί ολόκληρη η Γη. Κι όμως, το κάνουμε με χαρακτηριστική
ευκολία. Αν η Γη είχε το δικό μας μέγεθος, η βαρύτητα θα ήταν ανεπαίσθητη.
Μήπως όμως «αλλού» δεν είναι έτσι; Μήπως η βαρύτητα είναι πολύ ισχυρή σε μια
περιοχή που διαθέτει μια τέταρτη διάσταση του χώρου (ή πέμπτη διάσταση του
χωροχρόνου) και αδύναμη παντού αλλού;
Τα ερωτήματα αυτά δεν ανήκουν στην επιστημονική φαντασία. Αν υπάρχουν
σωματίδια 1.000 φορές μικρότερα από το πρωτόνιο που ταξιδεύουν σε άλλες
διαστάσεις – όπως είχαν υποστηρίξει ο Καλούζα και ο Κλάιν – ο Μεγάλος
Επιταχυντής Αδρονίων που θα αρχίσει να λειτουργεί σε δύο χρόνια στο Ευρωπαϊκό
Εργαστήριο Σωματιδιακής Φυσικής (CERN) της Γενεύης θα μπορέσει να τα
δημιουργήσει. Και τότε θα ανακαλυφθούν καινούργιες επιπτώσεις των θεωριών του
Αϊνστάιν και θα ανοίξουν νέοι, συναρπαστικοί δρόμοι για την εξήγηση των
μυστηρίων της ζωής.
LINK:
http://diastaseis.blogspot.com














