Πρόσωπα Tο παρασκήνιο της καταστολής

Δεκάξι χρόνια κλείνουν το Σάββατο από την αιματηρή καταστολή των δημοκρατών
διαδηλωτών στην Πλατεία Τιενανμέν του Πεκίνου. Ο δημοσιογράφος Τσινγκ Τσεόνγκ
προσπάθησε να φέρει στο φως το παρασκήνιο της σφαγής.

Μπορεί να μείνει μήνες στη φυλακή πριν γίνει η δίκη του

H σύλληψη του 55χρονου Τσινγκ, ενός από τους πιο έγκυρους ανταποκριτές στο
Πεκίνο, αποκαλύφθηκε τη Δευτέρα. Εργάζεται για την εφημερίδα «The Straits
Times», τη μεγαλύτερη της Σιγκαπούρης, και είναι επίσης πολίτης του Χονγκ
Κονγκ. Βρίσκεται στη φυλακή από τις 22 Απριλίου, ωστόσο η σύζυγός του, η Μέρι
Λάου, το είχε κρατήσει μυστικό, φοβισμένη από την κινεζική Αστυνομία που την
προειδοποίησε να μη δημοσιοποιήσει τη σύλληψη του άντρα της. Τη Δευτέρα
πληροφορήθηκε όμως, ότι η κινεζική κυβέρνηση σκοπεύει να απαγγείλει εναντίον
του κατηγορίες για «αποκάλυψη κρατικών απορρήτων». Και την Τρίτη, οι κινεζικές
αρχές ανακοίνωσαν ότι ο Τσινγκ «ομολόγησε» πως είναι κατάσκοπος «μιας ξένης
υπηρεσίας πληροφοριών», πως «εμπλέκεται σε δραστηριότητες συγκέντρωσης
πληροφοριών στην Κίνα» και πως «αμείφθηκε αδρά» γι’ αυτές. H «αποκάλυψη
κρατικών απορρήτων» τιμωρείται με πολυετή κάθειρξη, αλλά η κατασκοπεία
τιμωρείται με θάνατο.

Το έγκλημα του Τσινγκ είναι ότι ήρθε σε επαφή μ’ έναν έμπιστο του Ζάο
Ζιγιάνγκ, του πρώην ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος που περιέπεσε σε
δυσμένεια το 1989, επειδή έδειξε συμπάθεια προς τους δημοκρατικούς διαδηλωτές
τής Πλατείας Τιενανμέν. Ο Ζάο πέθανε φέτος στις 17 Ιανουαρίου, έπειτα από 15
χρόνια που πέρασε υπό κατ’ οίκον κράτηση. Ένα από τα ελάχιστα πρόσωπα που
μπορούσε να τον βλέπει αυτά τα 15 χρόνια ήταν ο 85χρονος σήμερα Ζονγκ
Φενγκμίν, συμπολεμιστής του από τον καιρό της Επανάστασης. Και τις συνομιλίες
του με τον Ζάο, ο Ζονγκ τις κατέγραψε, δημιουργώντας ένα ιστορικό ντοκουμέντο
που η κυβέρνηση του Πεκίνου δεν θέλει επ’ ουδενί να δημοσιευτεί, ενώ αντίθετα
ο Τσινγκ ήθελε πολύ να αποκτήσει.

Ο Τσινγκ Τσεόνγκ, πρώην κομμουνιστής, στα 30 χρόνια της καριέρας του ως
σινολόγου είχε αναπτύξει ένα μεγάλο δίκτυο επαφών στους κόλπους της κυβέρνησης
και του στρατού. Μέχρι πρόσφατα, το Πεκίνο τον σεβόταν για τις εθνικιστικές
και «ορθόδοξες» θέσεις του αναφορικά με την Ταϊβάν. Αλλά, όταν στις 22
Απριλίου πήγε στη νότια πόλη Γκουανγκσού για να πάρει το χειρόγραφο των
συνεντεύξεων του Ζάο από μια πηγή, οι πράκτορες της ασφάλειας τον συνέλαβαν.

Δεκάξι χρόνια μετά, η σφαγή στην Πλατεία Τιενανμέν παραμένει ανοιχτή πληγή για
το κινεζικό καθεστώς. Ακόμη και νεκρός, ο Ζάο θυμίζει ότι στο Κομμουνιστικό
Κόμμα υπήρχε μια σημαντική πτέρυγα που αγωνίστηκε για μια διαφορετική επιλογή,
η οποία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια δημοκρατική εξέλιξη στην
Κίνα. Μια χώρα που έχει σήμερα στις φυλακές της 42 δημοσιογράφους,
περισσότερους από κάθε άλλη στον κόσμο.