Tζορτζ Λούκας εναντίον Mατσούκα

Στο πέρασμα των δεκαετιών, ακόμα και ο χαρακτηρισμός σινεφίλ έχει διαβρωθεί ή
μεταλλαχθεί, αν προτιμάτε… Το μόνο που ενώνει τους χθεσινούς σινεφίλ με τους
σημερινούς είναι η ηλικία, αφού και τότε και σήμερα ο κινηματογράφος παραμένει
η τέχνη της νεολαίας, καθώς το 80% των θεατών παραμένει ηλικίας 15-35 χρόνων.
Μέχρι τη δεκαετία του ’80, σινεφίλ ήταν εκείνος που ξημεροβραδιαζόταν στις
σκοτεινές κινηματογραφικές αίθουσες, ταινιοθήκες ή λέσχες, αγόραζε όλα τα
κινηματογραφικά περιοδικά ή αξεσουάρ και έπιανε ατελείωτες κουβέντες και
θεωρητικές αναλύσεις για το «σημαίνον» και «σημαινόμενο», το «είναι» και το
«φαίνεσθαι» ταινιών, κινηματογραφικών ρευμάτων και σχολών. Σήμερα σινεφίλ
είναι, κυρίως, ο «ηλεκτρονικός» θεατής. Αυτός που παίζει από το πρωί έως το
βράδυ στο κομπιούτερ του, στα βιντεογκέιμ ή σερφάρει στο Διαδίκτυο. Αυτό το
γνωρίζει – και το κατευθύνει – εδώ και μία 15ετία το Χόλιγουντ. Και γι’ αυτό
ακριβώς το κοινό – το δυναμικό αγοραστικό κοινό – παράγει την πλειοψηφία των
έργων του. Και το «Star Wars, επεισόδιο III, η εκδίκηση των Σιθ» («Star Wars
episode ΙΙΙ, revenge of the Sith») είναι το κερασάκι στη τούρτα αυτού του
είδους του κινηματογράφου για τη νέα γενιά των σινεφίλ.

Ύστερα από 28 χρόνια (το ’77 γυρίστηκε ο πρώτος «Πόλεμος των άστρων»), με τρία
σίκουελ και τρία πρίκουελ – καταπληκτική πατέντα των δαιμόνιων εμπόρων του
Χόλιγουντ για «συνέχειες» από την αρχική ταινία και πριν! -, το «Star Wars»
εκτινάσσεται στον Γαλαξία και μας αποχαιρετά! Πάντα με τον Τζορτζ Λούκας στο
τιμόνι (σκηνοθεσία – σενάριο). Έναν σκηνοθέτη – γεννημένος το 1944 – από τα
σούπερ παιδιά-θαύματα του Χόλιγουντ, που μετά τα ανήσυχα και επαναστατημένα
«Νεανικά συνθήματα» συνάντησε τη… δόξα σε άλλους Γαλαξίες…

Το μέλλον του… γαλαξία κρίνεται στο φινάλε του «Star Wars επεισόδιο III, η εκδίκηση των Σιθ»

Το τρίτο επεισόδιο, λοιπόν, της τριλογίας-πρίκουελ ο «Πόλεμος των άστρων»
ολοκληρώνεται. Το χρυσοφόρο έπος επιστημονικής φαντασίας θα ενθουσιάσει
βιντεογκέιμ-σινεφίλ που δεν τους ενδιαφέρουν τα συναισθήματα των ηρώων, αλλά
οι εικονικές μονομαχίες για την κατάκτηση γαλαξιών – γνωρίζοντας απόλυτα ότι
αυτοί είναι δημιουργήματα των μυαλών των κατασκευαστών-«δημιουργών». Άλλωστε,
ζούμε στην αρχή μιας εικονικής κοινωνικής πραγματικότητας που έχει γυρίσει την
πλάτη στην πραγματικότητα, η οποία συνεχίζει να είναι αποτρόπαια…

Οι νέοι σινεφίλ, οι οποίοι θα ενθουσιαστούν με το φινάλε του «Star Wars»,
είναι σαν να λένε στους παλιούς: κι εσείς με τον προβληματισμό και την
κουλτούρα σας τι καταφέρατε; Εσείς πλάσατε τον δικό μας κόσμο…

Παράφορο μπέρδεμα

H ματαιότητα και η ματαιοδοξία εντάσσονται στα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης
φύσης… Μα όταν δημοσιοποιείς τις σκέψεις σου ως συγγραφέας αλλά αποφεύγεις
τη δημοσιότητα, φθάνοντας στο σημείο να κρατάς ινκόγκνιτο το αληθινό σου
όνομα, κάποιο λάκκο έχει η φάβα… Ένας τέτοιος τύπος είναι ο
συγγραφέας-πρωταγωνιστής – Ντανιέλ Οτέιγ – της γαλλο-ιταλικής ταινίας
«Παράφορο πάθος» («Le prix du Desir»). Σκηνοθέτης της ο Ρομπέρτο Αντό, γνωστός
σκηνοθέτης του ιταλικού θεάτρου που έγραψε και το σενάριο αυτής της ταινίας
μαζί με τον Σαλβατόρε Μαρκαρέλι.

«Παράφορο πάθος»… τραβηγμένο από τα καλοκοχτενισμένα μαλλιά των ηρώων. Με την Άννα Μουγκλαλίς

Είναι ωραία και έξυπνη η ιδέα να δημιουργείς ιλουστρασιόν ατμόσφαιρα,
χαρακτήρες που σιγά σιγά να θαμπώνουν, να σκοτεινιάζουν και να «καίγονται»,
αλλά σημασία έχει να πείθει η «πέτρα του σκανδάλου» που τους εξοστρακίζει. Κι
εδώ, όλα είναι σε άψογη ψευδή αρμονία και με τον θεατή να έχει ετοιμαστεί για
τις αποκαλύψεις… Μόνο που αυτές είναι τόσο τραβηγμένες από τα τέλεια και…
καλοκοχτενισμένα μαλλιά των ηρώων – και κυρίως από το σκοτεινό παρελθόν του
ήρωα-συγγραφέα – που σε απογοητεύουν (δεν χρειάζεται να πούμε το «μυστικό»,
γιατί αλλιώς δεν υπάρχει και λόγος να δείτε την ταινία)…

Από την Τουρκία με αγάπη

Όπου φτωχός κι η μοίρα του, και σ’ αυτή την ελληνοτουρκική συμπαραγωγή «Κορόνα
– γράμματα»(«Yazi tura») ο μεγάλος σεισμός του 1999 στην Τουρκία και οι
συγκρούσεις Τούρκων και Κούρδων στρατιωτών αφήνουν έντονα τα σημάδια στις ζωές
δύο νέων ανδρών. Το σενάριο αποτελείται από δύο ιστορίες που διαδραματίζονται
το 1999, με ήρωες δύο νέους που γυρίζουν σακατεμένοι από τον στρατό και σαν να
μην έφθανε αυτό έρχεται και ο σεισμός στη Θάλασσα του Μαρμαρά για να τους
μάθει τη ζωή από τη σκοτεινή πλευρά της. Το σενάριο και η σκηνοθεσία ανήκουν
στον Ουγκούρ Γιουσέλ.

H Χιλή βράζει

Μέχρι τα βαθιά γεράματα η μνήμη των παιδικών χρόνων μάς συνοδεύει και, κακά τα
ψέματα, καθορίζει τις πράξεις μας και τις επιλογές μας. Και ο 40χρονος
Χιλιανός σκηνοθέτης Αντρές Γουντ ήταν 8 χρόνων όταν στις 11 Σεπτεμβρίου του
1973 έγινε το πραξικόπημα στην πατρίδα του και χάθηκε ο Αλιέντε και η ελπίδα
για ένα καλύτερο αύριο… Αλλά ο ίδιος δεν ξέχασε αυτό που εκατομμύρια
Χιλιανοί ήθελαν να σβήσουν από τη μνήμη τους. Και κατάφερε με την ταινία του
«Machuca» να φτιάξει ένα υποδειγματικό «λαϊκό φιλμ», το οποίο δεν μπόρεσαν να
αγνοήσουν οι συμπατριώτες του που το έκαναν σούπερ εμπορική επιτυχία με
εκατομμύρια εισιτήρια στα ταμεία των κινηματογράφων! Σε τέτοιο βαθμό, μάλιστα,
που οι πιο αισιόδοξοι να μιλάνε για «αναγέννηση του Χιλιανού
κινηματογράφου»… Απλά εμείς λέμε: μην το χάσετε, θα το ευχαριστηθεί η ψυχή
σας.

«Machuca» από τη Χιλή, όπως λέμε: συναρπαστικό λαϊκό σινεμά με δύο 11χρονα αγόρια να ζουν στο Σαντιάγκο στις τελευταίες ημέρες του Αλιέντε

Το στόρι της ταινίας διαδραματίζεται στο Σαντιάγκο του 1973 – λίγους
μήνες πριν να φορέσει ο Πινοσέτ χειροπέδες στη Χιλή. Ήρωές της δύο 11χρονα
αγόρια, ο Ινφάντε και ο Ματσούκα. Ο πρώτος είναι πλουσιόπαιδο και ο δεύτερος
παιδί μιας τενεκεδούπολης που τους χωρίζει ένα αόρατο αλλά αδιαπέραστο
κοινωνικό τείχος. Αυτούς τους δύο κόσμους θα αποφασίσει να ενώσει – ως Αλιέντε
της διαπαιδαγώγησης – ο οραματιστής πατήρ Μάκενρο, διευθυντής του ιδιωτικού
εκκλησιαστικού σχολείου στο οποίο φοιτά το πλουσιόπαιδο. Φέρνει λοιπόν στο
σχολείο φτωχόπαιδα της διπλανής τενεκεδούπολης και τα ανακατεύει με τα
πλουσιόπαιδα. Και οι δύο συναρπαστικοί ήρωες της ταινίας εκπροσωπούν αυτές τις
δύο τάξεις επάξια. Δεν χρειάζεται καμία πολιτική κορόνα, καμία κοινωνική
ανάλυση. Όλα περνάνε μέσα από την ιστορία των δύο μικρών ηρώων σε μια χώρα που
βράζει και από λεπτό σε λεπτό περιμένεις να γίνει η έκρηξη… Αξίζει να
υπογραμμιστεί ότι σεναριακά οι δύο μικροί ήρωες, αλλά και οι υπόλοιποι, δεν
έχουν συνείδηση της ταξικής τους καταγωγής – κάτι που τους δίνει την πρέπουσα
«λογοτεχνική» ζωντάνια και κανείς τους στο «πανί» δεν είναι γέννημα
κουλτουριάρη σκηνοθέτη. «Το “Machuca” είναι το καλύτερο λαϊκό φιλμ που έχω δει
τα τελευταία χρόνια, χωρίς να ξεπέφτει σε λαϊκισμούς, απλουστεύσεις,
δημαγωγίες και διδακτισμούς. Βλέπει τον κόσμο μέσα από τα μάτια των μικρών
ηρώων του που παρακολουθούν τις εξελίξεις χωρίς να κρίνουν αυτά που βλέπουν. H
“ματιά” της ταινίας δεν είναι ούτε πολιτική ούτε κοινωνική. Όλοι οι ήρωές της
είναι άνθρωποι γεμάτοι πάθη – καλά ή κακά. Κανείς δεν είναι χάρτινος,
εγκεφαλικός ή δήθεν», λέει ενθουσιασμένη η Αντιγόνη, η φίλη που βλέπουμε μαζί
τις ταινίες, μετά την προβολή και ο Δημήτρης, ο τρίτος της παρέας,
συμπληρώνει: «Αυτά, συν το γεγονός ότι ο σκηνοθέτης κατέχει απόλυτα τα
εκφραστικά του μέσα, έχουν ως αποτέλεσμα να παρακολουθείς από το πρώτο έως το
τελευταίο πλάνο με αμείωτο ενδιαφέρον όσα συναρπαστικά συμβαίνουν στην οθόνη».

Και κάτι που αξίζει να το δει με ιδιαίτερη προσοχή το ελληνικό σινεμά:
το «Machuca», ένα τοπικό υπερblockbuster, έγινε «χρυσή» εξαγωγή του Χιλιανού
κινηματογράφου και αποτελεί μια πρόταση για έναν εθνικό κινηματογράφο «για το
μεγάλο κοινό». Χωρίς να χρειάζεται να γίνουμε φολκλόρ και να παρακαλέσουμε
τους ξένους παραγωγούς να προτιμήσουν τις ελληνικές παραλίες και τη φύση, με
κίνητρο φοροαπαλλαγές. Άλλο πολιτική κινηματογράφου κι άλλο πολιτική τουρισμού.

Τα Oscar της εβδομάδας

Λαϊκό σινεμά για όλους: «Machuca» από τη Χιλή

Τέλεια ψηφιακή βαρεμάρα: «Star Wars επεισόδιο III, η εκδίκηση των Σιθ»

Σεξ χωρίς πάθος: Μεταξύ Ντανιέλ Οτέιγ – Άννας Μουγκλαλίς στο «Παράφορο
πάθος»

Ελληνοτουρκική συμμαχία: «Κορόνα – γράμματα», τίτλος και… αλήθεια

Αληθινής σκηνοθεσίας: Αντρές Γουντ («Machuca»)

Εικονικής σκηνοθεσίας: Τζορτζ Λούκας («Star Wars, επεισόδιο III, η
εκδίκηση των Σιθ»)