«Έμπρακτη πίστη στους Έλληνες συνθέτες»

H Κρατική Ορχήστρα Αθηνών (πάνω αριστερά), το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο (πάνω δεξιά), το Σύνολο Αρχαιοελληνικών Μουσικών Οργάνων «Λύραυλος» (κάτω αριστερά), η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία (κάτω δεξιά), αλλά και η Ορχήστρα Δωματίου Εθνικής Λυρικής Σκηνής, η Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων, η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της EPT, η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και η Χορωδία της EPT θα συμμετάσχουν στις «Ελληνικές Γιορτές Μουσικής»

«Δεσμευόμαστε όλοι ότι οι Ελληνικές Μουσικές Γιορτές θα αποτελέσουν ετήσιο
ραντεβού, θα έχουν την τακτικότητα εκείνη που θα οδηγήσει στην ανάδειξη της
ελληνικής μουσικής», τόνισε χθες ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Μεγάρου
Μουσικής Αθηνών Νίκος Τσούχλος. Είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζεται, από τις
6 έως τις 14 Μαΐου, ένα πανόραμα λόγιας ελληνικής μουσικής που, εν πολλοίς,
παραμένει ο μεγάλος άγνωστος στην τέχνη του νεοελληνικού κράτους.

Την πρωτοβουλία για τις εννέα συναυλίες του κύκλου αυτού, στις οποίες
παρουσιάζονται σχεδόν 50 συνθέτες των τελευταίων 200 ετών, είχε η Κρατική
Ορχήστρα Αθηνών και ο μαέστρος Βύρων Φιδετζής. Είναι μια πρωτοβουλία που
χαιρετίζεται απ’ όλους, καθώς θα προωθήσει τη γνώση, την καταγραφή και τη
δισκογράφηση του νεοελληνικού έργου που σήμερα, ακόμη και όταν έχει διασωθεί,
δεν αποτελεί παρά μια σειρά από δυσανάγνωστες παρτιτούρες στην Εθνική
Βιβλιοθήκη ή σε ιδιωτικά αρχεία.

Ο Μίκης Θεοδωράκης (του οποίου συμφωνικά έργα και έργα μουσικής δωματίου
έπαιξε η Κρατική Ορχήστρα τον Φεβρουάριο) λέει, σε χαιρετισμό του για το
γεγονός, ότι «είναι ελάχιστοι εκείνοι που δείχνουν εμπράκτως την πίστη και την
αγάπη τους για τους Έλληνες συνθέτες όλων των εποχών και τάσεων και ο Βύρων
Φιδετζής είναι ένας απ’ αυτούς». Και εύχεται «οι “Ελληνικές Μουσικές Γιορτές”
να γνωρίσουν τη σημασία, την απήχηση και την αναγνώριση που αξίζουν». Ενώ και
ο Θεόδωρος Αντωνίου μιλάει για «συγκινητική πρωτοβουλία» και χαιρετίζει «με
ενθουσιασμό» το εγχείρημα λέγοντας: «Επιτέλους, είναι η πρώτη φορά, έστω και
αργοπορημένα, που μια τόσο ουσιαστική ιδέα παίρνει σάρκα και οστά».

Στις «Ελληνικές Μουσικές Γιορτές», οι οκτώ από τις εννέα συναυλίες θα δοθούν
στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών ενώ η ένατη, με αρχαιοελληνική και βυζαντινή
μουσική, θα δοθεί στην Εθνική Γλυπτοθήκη.

Ταυτόχρονα θα οργανωθεί συνέδριο (7-8 Μαΐου) με τίτλο «H Ελληνική Μουσική στην
Εποχή της Παγκοσμιοποίησης». Το συνδιοργανώνουν η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, το
Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών και το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Τις εκδηλώσεις παρουσίασαν χθες οι εκπρόσωποι των φορέων που συμμετέχουν, οι
Βύρων Φιδετζής, Νίκος Χριστοδούλου, Λάμπρος Λιάβας, Ηλίας Βουδούρης, Χάρης
Χατζηγεωργίου, Παναγιώτης Στέφος, Λυκούργος Αγγελόπουλος, Μάρκος Τσέτσος,
Ανδρέας Πυλαρινός και για την Εθνική Γλυπτοθήκη η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα.

Διακηρυγμένος στόχος όλων, πέρα από τη χαρτογράφηση της ελληνικής δημιουργίας,
είναι να αποτελέσει κάθε συναυλία και μία γιορτή. Να γίνουν όσα πρέπει ώστε να
φωτιστεί το παρελθόν, κάτι που είναι αναγκαία προϋπόθεση για να πάμε στο
δεύτερο – και ίσως σημαντικότερο – βήμα: να ωθηθούν οι θεσμοί – όπως
χαρακτηριστικά τόνισε ο μαέστρος Νίκος Χριστοδούλου – να ενεργοποιήσουν και να
αξιοποιήσουν το παρόν.

Όσα δεν ξέραμε…

Νικόλαος Μάντζαρος (1795-1872). Οι περισσότεροι ξέρουν μόνο μερικά
μέτρα, τον Εθνικό Ύμνο δηλαδή, όμως ο Μάντζαρος είναι «ο γενάρχης της μουσικής
στην Ελλάδα».

Σπυρίδων Σαμάρας (1861-1917). Τώρα μάθαμε τον Ολυμπιακό Ύμνο του, όμως
«είχε γράψει… μια ντουλάπα έργα που παίζονταν μάλιστα στη Σκάλα του
Μιλάνου!».

Βασίλειος Καλαφάτης (1869-1942). Υπήρξε μαθητής τού Κόρσακοφ και
δάσκαλος του Στραβίνσκι. Δεν μιλούσε ελληνικά. Ο Δημήτρης Μητρόπουλος τον
συνάντησε κάποτε και, διαβάζοντας τις παρτιτούρες του, είπε ότι επρόκειτο για
πολύ αξιόλογο συνθέτη. Ο Καλαφάτης πέθανε από την πείνα στην πολιορκία του
Λένινγκραντ το 1942. Στην Ελλάδα δεν έχει παιχτεί ποτέ έργο του.

Δημήτριος Λιάλιος (1869-1940). Ο πρώτος Έλληνας συνθέτης που έγραψε
κουαρτέτο εγχόρδων (τον 19ο αιώνα). Υπήρξε μαθητής του Λούντβιχ Τουίγ,
προσωπικού φίλου του Στράους.

Αλέξανδρος Κατακουζηνός (1824-1892). «Γεννήθηκε στην Τεργέστη από
Σμυρνιούς γονείς. Σπούδασε στη Βιέννη, έζησε στην Οδησσό και η βασίλισσα Όλγα
τον κάλεσε να ιδρύσει ορχήστρα των ανακτόρων. Υπήρξε ο πρώτος διευθυντής του
Ωδείου Αθηνών. Είναι σύμβολο της αθηναϊκής μουσικής κίνησης (όταν η Αθήνα ήταν
ακόμα… χωριό) και μαθητής του υπήρξε ο Σαμάρας».

Διονύσιος Ροδοθεάτος (1849-1892). «Ο πρώτος Έλληνας που έγραψε
συμφωνική μουσική και όχι όπερα. Τα έργα του διέσωσε ο μουσικός της Κρατικής
Ορχήστρας Σπύρος Μοντσενίγος που τα κατέθεσε στην Εθνική Βιβλιοθήκη. Έχει
ενδιαφέρον το πώς πλησιάζει ένας Έλληνας του 19ου αι. το ζήτημα της
ελληνικότητας», λέει ο Βύρων Φιδετζής.