Tο τέλος των λύκων – σούπερ στάρ

Έντεκα λύκοι, οι περισσότερο φωτογραφημένοι και επί μακρότερον μελετημένοι
στον κόσμο. Είναι γνωστοί ως ομάδα Τόκλατ. Ζουν στο Εθνικό Πάρκο Ντενάλι της
Αλάσκας. Το ερώτημα είναι για πόσο ακόμα θα ζουν…

Αγέλη Τόκλατ. Οι λύκοι αυτοί είναι ένας εθνικός θησαυρός και έχουν ανεκτίμητη αξία, τόσο για τους επιστήμονες όσο και για χιλιάδες ανθρώπους που επισκέπτονται κάθε χρόνο το Εθνικό Πάρκο Ντενάλι της Αλάσκας

Ο Γκόρντον Χέιμπερ, βιολόγος αγρίων ζώων στο επάγγελμα, δυσκολεύεται ιδιαίτερα
να διατηρήσει την αυτοκυριαρχία του. «Είναι τόσο παράλογο», λέει μέσα από τα
δόντια του. «Δεν ξέρω ποιο είναι χειρότερο, το ότι τα ζώα σκοτώνονται ή το ότι
όλοι αυτοί οι υποτιθέμενοι ειδικοί τα αφήνουν να σκοτώνονται». Μερικές δεκάδες
μέτρα κάτω από τον Χέιμπερ και το μονοκινητήριο αεροπλάνο του, σε μια
κορυφογραμμή καλυμμένη με χιόνι κείτεται μόνος και αποκαμωμένος ένας
μεγαλόσωμος αρσενικός λύκος. Δείχνει τραυματισμένος. Κοντά στα μπροστινά του
πόδια, το χιόνι έχει λεκιάσει από αίμα. Είναι ο «αρσενικός άλφα», ο ηγέτης της
ομάδας Τόκλατ, η αφορμή για το οργισμένο ξέσπασμα του Χέιμπερ.

Εξήντα χρόνια μελετούν οι επιστήμονες – ένας από αυτούς και ο Χέιμπερ – τις
κυνηγετικές τεχνικές, τις αναπαραγωγικές συνήθειες και την κοινωνική
αλληλεξάρτηση της ομάδας Τόκλατ – της σημερινής, αλλά και των προηγούμενων
γενεών, μιας από τις λίγες γεωγραφικά σταθερές ομάδες λύκων. Σήμερα όμως, οι
λύκοι αυτοί κινδυνεύουν. Τους τελευταίους δύο μήνες, παγιδευτές θηραμάτων που
ελλοχεύουν έξω ακριβώς από τα βορειοανατολικά σύνορα του Πάρκου έχουν σκοτώσει
δύο θηλυκά. Πάνε εβδομάδες τώρα που ο «αρσενικός άλφα» και το νέο του ταίρι
έχουν χωριστεί ο ένας από τον άλλο και από έξι νεώτερα μέλη της αγέλης.

Έκτακτη ανάγκη. Υποκύπτοντας στις πιέσεις των οικολογικών οργανώσεων,
τρεις Δημοκρατικοί γερουσιαστές έστειλαν την περασμένη εβδομάδα μια επιστολή
στην υπουργό Εσωτερικών Γκέιλ Νόρτον, κάνοντας λόγο για «βιολογική έκτακτη
ανάγκη» και ικετεύοντάς την να λάβει άμεσα μέτρα. «Οι λύκοι αυτοί είναι ένας
εθνικός θησαυρός και έχουν ανεκτίμητη αξία, τόσο για τους επιστήμονες όσο και
για χιλιάδες ανθρώπους που επισκέπτονται κάθε χρόνο το Πάρκο», έγραψαν. H
Νόρτον δεν τους έχει απαντήσει. Τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Χέιμπερ – ο οποίος
χρηματοδοτείται από μια οργάνωση για τα δικαιώματα των ζώων και «ταλαιπωρεί»
συχνά τις Αρχές με το έργο και τις απόψεις του – ζήτησε από το Συμβούλιο
Κυνηγιού της Αλάσκας να σταματήσει την τοποθέτηση παγίδων στην λεπτή λωρίδα
πολιτειακής γης που εισχωρεί στο βορειοανατολικό άκρο του Εθνικού Πάρκου: σε
αυτήν ακριβώς την περιοχή είναι που παγιδεύονται οι λύκοι της ομάδας Τόκλατ
τους τελευταίους μήνες, καθώς περιφέρονται σε αναζήτηση καριμπού. Το Συμβούλιο
αρνήθηκε.

Εύκολοι στόχοι. Αιτιολογώντας την απόφασή του, δήλωσε ούτε λίγο ούτε
πολύ πως δεν μπορεί να ασχολείται με έντεκα συγκεκριμένα ζώα, την ώρα που
υπάρχουν, σε όλη την Αλάσκα, 7.000-10.000 λύκοι. Όπως λέει ωστόσο ο Χέιμπερ,
«η βασική λειτουργική μονάδα στη βιολογία των λύκων είναι η οικογενειακή
ομάδα, όχι ο συνολικός πληθυσμός μιας τεράστιας περιοχής. Αυτό που κάνει τους
λύκους να ξεχωρίζουν ως είδος είναι το υψηλό επίπεδο συνεργατικής συμπεριφοράς
τους. Αν το καταστρέψεις αυτό, σου μένουν κογιότ, όχι λύκοι». Το τραγικό της
υπόθεσης είναι πως οι συγκεκριμένοι λύκοι έχουν γίνει σχετικά εύκολοι στόχοι
για τους ανθρώπους (τους παγιδευτές θηραμάτων) – αυτούς που μετέτρεψαν το
σπίτι τους, δεκαετίες πριν, σε Εθνικό Πάρκο, αφήνοντάς τους να εξοικειωθούν
σιγά σιγά με τους τουρίστες και κατ’ επέκτασιν, τους τελευταίους μήνες, με
τους θύτες τους.

Είδη απειλούμενα με εξαφάνιση

Ορεινός γορίλας. Έχουν απομείνει περίπου 600. Κινδυνεύουν από τη
λαθροθηρία και τους πολέμους που έχουν ρημάξει την περιοχή όπου συναντώνται
Κονγκό, Ουγκάντα και Ρουάντα.

Παπαγάλος spix macaw. Ζει στη Βορειοανατολική Βραζιλία, τείνει να
εξαλειφθεί στη φύση εξαιτίας του λαθρεμπορίου που τροφοδοτεί τους συλλέκτες.
Επιβιώνει σε συνθήκες αιχμαλωσίας.

Τίγρης. Απομένουν περίπου 6.000 – στην Ινδία, τη Νοτιοανατολική Κίνα,
τη Σιβηρία και την Ινδονησία. Αυτή που κινδυνεύει περισσότερο, είναι η τίγρης
της Νότιας Κίνας. H πιο διαδεδομένη είναι η τίγρης της Βεγγάλης.

Ρινόκερος. Και τα πέντε είδη απειλούνται με εξαφάνιση. Περισσότερο
κινδυνεύει ο ρινόκερος της Ιάβας (λιγότεροι από 70), της Σουμάτρας (300) και
της Ινδίας (2.400). Ακόμα και οι αφρικανοί ρινόκεροι κινδυνεύουν.

Λεοντοπίθηκος. Έχει μακριά ουρά και χαίτη και ζει στη Βραζιλία, στα
δάση του Αμαζονίου. Απειλείται από το λαθρεμπόριο που τροφοδοτεί τους
συλλέκτες. Υπάρχουν μόνο 1.000. Τη δεκαετία του 1970 ήταν 200.

Λεοπάρδαλης του χιονιού. Απομένουν τέσσερις έως έξι χιλιάδες. Την
κυνηγούν για τη γούνα και τα οστά της που χρησιμοποιούνται στην κινεζική
ιατρική.

Θιβετιανή αντιλόπη. Ζει σε υψόμετρο άνω των 4.000 σε μια περιοχή 600
τετραγωνικών χιλιομέτρων. Την κυνηγούν για το δέρμα της. Έχουν απομείνει
λιγότερες από 75.000.

Ασιατικός ελέφαντας. Έχουν απομείνει λιγότεροι από 45.000. Κινδυνεύουν
από τη λαθροθηρία και την αποψίλωση. Όλες οι ελπίδες επιβίωσής τους έχουν
επενδυθεί στα προγράμματα μεταφοράς τους σε ασφαλείς περιοχές.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κίττυ Ξενάκη