H «θεραπευτική» μέθοδος της Kιμ

Ένα κοριτσάκι που ράγισε καρδιές σ’ έναν άγριο πόλεμο έγινε μια γυναίκα με τη ζωή της αφιερωμένη σε αυτό που συμβόλιζε η εικόνα της

Ήταν το τραγικό κοριτσάκι της φωτογραφίας που συγκλόνισε τον κόσμο με το
καμένο, γυμνό σώμα του και την έκφραση πόνου και φρίκης. H Κιμ των άγριων
βομβαρδισμών του Βιετνάμ. Σύμβολο της φρίκης κάθε πολέμου. Σύμβολο πέρα από
τον εαυτό της, τις επιθυμίες της, την ανάγκη μιας δικής της ζωής. Σύμβολο
ωστόσο και της προπαγάνδας των εικόνων. Τότε’, με το καμένο κορμάκι της, για
το κίνημα ειρήνης. Αργότερα, για την αντιαμερικανική προπαγάνδα της κυβέρνησης
του Βιετνάμ. Σήμερα, ώριμη γυναίκα, σύμβολο της προπαγάνδας της συμφιλίωσης
και της απενοχοποίησης μιας γενιάς Αμερικανών που σέρνει μέσα της τα σημάδια
του πολέμου, όπως η Κιμ στο κορμί της.

Την είδαμε στο εντυπωσιακό ντοκιμαντέρ που πρόβαλλε η σειρά «Ρεπορτάζ
χωρίς Σύνορα» (NET). Εντυπωσιακό για τη δύναμη ψυχής τής Κιμ, αλλά και για τον
τρόπο με τον οποίο ο πολιτισμός της συγκίνησης αξιοποιεί τη συγχωρητική της
ανάγκη για την παραγωγή νέων θεαμάτων που θα υπηρετήσουν το «θετικό πνεύμα»
των νέων καιρών.

Την είδαμε μικρούλα, θύμα μιας βόμβας ναπάλμ, αλλά και θύμα μιας εικόνας.
Είναι γεγονός πως η φωτογραφία της στάθηκε η αφορμή για εκείνη τη συγκίνηση
που ενεργοποιεί τις συνειδήσεις. Έγινε λάβαρο των αντιπολεμικών κινημάτων.
Γιατί πάντα η φρίκη του πολέμου χρειάζεται τα πρόσωπα για να εκφραστεί. Και ο
δικός μας πολιτισμός τα έχει ανάγκη για να ενεργοποιηθεί. Τα απρόσωπα νούμερα
παραμένουν χωρίς νόημα ανεξαρτήτως του μεγέθους τους. Ώσπου η κάμερα να
ζουμάρει στη δυστυχία και τα χαρακτηριστικά ενός δυστυχισμένου να αποκτήσουν
τη συμβολική τους δύναμη μέσα από την εικόνα, πολλαπλασιασμένη από τα μίντια
παγκοσμίως. Αυτό έγινε με την Κιμ. Μόνο που η νέα της, φορτισμένη εικόνα δεν
έμεινε ανεκμετάλλευτη αργότερα από την κυβέρνηση του Βιετνάμ’, προκειμένου να
προβάλλει στην ευαισθητοποιημένη πλέον παγκόσμια κοινότητα τα δεινά που υπέστη
ο λαός του Βιετνάμ από τους βομβαρδισμούς των Αμερικανών.

Διηγείται στην κάμερα πώς υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τις σπουδές της –
ήθελε να γίνει γιατρός – για να υπηρετήσει την εικόνα εκείνης της μικρούλας,
θύμα των βομβαρδισμών και να δίνει συνεντεύξεις στους δημοσιογράφους.

Σε ένα ταξίδι της με τον σύζυγό της αποφάσισε να μη γυρίσει πίσω. Έμεινε στον
Καναδά. Χωρίς ρούχα, χωρίς χρήματα, χωρίς τίποτε. Και άρχισαν μια καινούργια
ζωή.

Ίσως όχι και τόσο καινούργια. Παραμένει σύμβολο η Κιμ.

Την είδαμε να μιλάει κατά του πολέμου σε δημοσιογράφους, ακολούθως σε μεγάλη
εκδήλωση για τους σκοτωμένους στρατιώτες στο Βιετνάμ και κατόπιν με βετεράνους
του ίδιου πολέμου και να τους δίνει τη συγγνώμη της βουρκωμένη – και εκείνη
και αυτοί. Θύματα άλλωστε είναι και οι δύο πλευρές της ίδιας αγριότητας.

«Δεν μπορώ να αλλάξω την Ιστορία, μπορώ όμως να συγχωρήσω και να ζητήσω να μη
γίνονται πόλεμοι».

Σύμβολο πλέον η Κιμ της θεραπείας ενός πολιτισμού των πολέμων, που
βρίσκει στο θέαμα μεθόδους εκτόνωσης των φρικαλεοτήτων του, αντιστρέφοντας
σύμφωνα με τη μέθοδο των σύγχρονων συνταγογράφων της ευτυχίας το αρνητικό σε
θετικό. Συγκλονιστικό το ντοκιμαντέρ με την ιστορία της Κιμ, για τη δύναμη της
ζωής που αποκτά νέα ορμή μέσα από τη δύναμη των εικόνων και εκείνες πια να την
ορίζουν.

Μαίνεται ο γιαουρτομελοπόλεμος

Νέο θέμα και θέαμα τρόμου και φρίκης, νέα σκοτεινή απειλή διαχέεται στις
ζωές μας από ένα φωτεινό θέαμα αλληλοκατηγοριών δύο αρμοδίων, του κ.
Παπαθανασίου από τη θέση του υπουργού και του κ. Κατσαρού από τη θέση του
πρώην ελέγχοντος την ποιότητα των τροφών.

Πρώτα ήρθαν τα γιαούρτια, ακολούθησε το μέλι.

Μπροστά στις κάμερες εκτυλίσσονται στιγμές πανικού. Ράφια αδειάζουν κακήν
κακώς από κουτιά γεμάτα μέλι για να στοιβαχτούν σε κούτες – αλήθεια τι θα
γίνουν κατόπιν; Εικόνες ενός πολέμου που ξεσπάει κάθε φορά πάνω από το πιάτο
του καταναλωτή. Γιατί αυτό βρίσκεται στην εποχή μας στον πυρήνα ενός
ιδεολογικοπολιτικού οικοδομήματος, που αφορά τους κινδύνους, τα «ρίσκα» τα
οποία παίρνει η πρόοδος προκειμένου να συνεχιστεί. Με απλά λόγια, δεν υπάρχει
υπερπαραγωγή τροφής χωρίς «ρίσκο». Το πρόβλημα βρίσκεται κάθε φορά στη
διαχείριση. Και όσο πιο αθέατοι και σύνθετοι είναι για τους μη ειδικούς οι
κίνδυνοι, τόσο πιο θεαματικές είναι οι αποκαλύψεις «ατυχημάτων». Κατόπιν
καταναλώνουμε την ανησυχία και τον πανικό ως μέθοδο θεραπείας, ενώ το
οικοδόμημα της υπερπαραγωγής τροφών με τη διακινδύνευση της ανθρώπινης ζωής
παραμένει ακλόνητο.