Aπόκαμε ο ακούραστος εργάτης

«H μουσική απευθύνεται στην έκφραση και το συναίσθημα. Όχι στο φθηνό και αγοραίο συναίσθημα. Σε κάτι πιο βαθύ», έλεγε ο συνθέτης Γιώργος Σισιλιάνος. Και προσέθετε: «Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς να γράφω μουσική»

«Έχουμε χάσει την αίσθηση της αξίας της μουσικής», έλεγε στα «NEA», σαν
παράπονο σχεδόν, το 2000 -όταν γιορτάζονταν τα 80 χρόνια του- ο Γιώργος
Σισιλιάνος, από τους πρωτεργάτες της σύγχρονης, λόγιας, ελληνικής μουσικής
δημιουργίας, που πέθανε προχτές τη νύχτα.

Εξήντα δύο χρόνια συνεχούς δημιουργίας (κοντά 67 έως χθες) είχαν πείσει τον
ακάματο συνθέτη, που κάποτε πίστευε πως «το μέλλον της ελληνικής έντεχνης
μουσικής βρίσκεται εκεί όπου συναντώνται το βυζαντινό μέλος και το δημοτικό
τραγούδι» και έμεινε πιστός στον δρόμο που είχε χαράξει από τα 18 του κιόλας,
πως φτάσαμε σήμερα να απαξιώνουμε, στην Ελλάδα, τη λογιοσύνη: «Δεν διακρίνουμε
τη διαφορά μεταξύ ενός ωραίου λαϊκού τραγουδιού και ενός αριστουργήματος της
κλασικής μουσικής. H ελαφρά ή η λαϊκή μουσική χρειάζεται, ίσως, περισσότερο
ταλέντο από τη σοβαρή μουσική».

«Με ενοχλεί όπως έχει γίνει σήμερα η μουσική», έλεγε. «Έχετε δει τα
πρόσωπα των τραγουδιστών; Τραγικότερες μορφές δεν έχω δει».

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1920. Μετά τις σπουδές του στα Ανώτερα Θεωρητικά, πήγε
στη Ιταλία και πήρε το δίπλωμα της σύνθεσης στην Ακαδημία της Santa Cecilia
της Ρώμης, ενώ συνέχισε σπουδές στη Γαλλία και την Αμερική. Από το 1956
εγκαταστάθηκε οριστικά στην Ελλάδα για να αφιερωθεί στη σύνθεση, πρωτοπόρες
τεχνικές της οποίας πρώτος εισήγαγε στη χώρα μας.

Ο ίδιος θεωρούσε πως ήταν αυτοδίδακτος. «Πολλοί συνθέτες με σφράγισαν και μου
φώτισαν τον δρόμο. Ωστόσο, τα ίδια τα μέσα της έκφρασής μου τα βρήκα με τον
εαυτό μου», είχε πει στα «NEA». «Θεωρώ πως είμαι ειλικρινής όταν εκφράζω την
αλήθεια της εποχής μας. Ο αγώνας μου, τόσα χρόνια, ήταν να σταθώ τίμιος και
ειλικρινής απέναντι σ’ αυτό. Δεν γράφω μουσική για τη μουσική».

Πριν από 47 χρόνια η φιλόμουση Αμερική, αλλά και ο διεθνής μουσικός
κόσμος μάθαινε τον σύγχρονο Έλληνα συνθέτη και το έργο του, χάρη στην ερμηνεία
του από τον μεγάλο μαέστρο Δημήτρη Μητρόπουλο, με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της
Νέας Υόρκης (Συμφωνία αρ. 1, 1958). H Συμφωνία αρ. 2, «αντίδωρο στη μνήμη του
Δημήτρη Μητρόπουλου», παραδόθηκε στο ελληνικό κοινό το 2000 -ως παραγγελία του
Οργανισμού Μεγάρου Μουσικής Αθηνών- από τη Συμφωνική Ορχήστρα του Βερολίνου
(μία από τις διάσημες ορχήστρες που ερμήνευσαν έργα του).

Αρχαίο δράμα και Σεφέρης

Μεγάλο μέρος του έργου του Γιώργου Σισιλιάνου (κάπου 60 έργα συνολικά) είχε
τις καταβολές του στην επαφή του ίδιου με το αρχαίο δράμα και τη λυρική
ποίηση. Το μονόπρακτό του «Φωτιά» άφησε εποχή στην Εθνική Λυρική Σκηνή.
Διατέλεσε προϊστάμενος του μουσικού τμήματος του EIP, γενικός γραμματέας του
Μουσικού Συμβουλίου του υπουργείου Παιδείας, πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων
Μουσουργών, ενώ τιμήθηκε με βραβείο Herder (Βιέννη, 1991) και βραβείο της
Ακαδημίας Αθηνών (1994). Έχει ανακηρυχθεί Cavaliere (Ρώμη, 1976) και Chevalier
en Arts (Παρίσι, 1991).

H τελευταία δισκογραφική του έκδοση ήταν παραγωγή της Λέσχης του Δίσκου,
στο label Ποικίλη Στοά – Κουαρτέτα και το «Παντούμ», σε ποίηση Σεφέρη – και
απέσπασε διθυράμβους από έγκυρα βρετανικά μουσικά έντυπα (τον χαρακτήρισαν ως
«έναν από τους σπουδαιότερους συγχρόνους του Ξενάκη»).