ΓKIΛANT ATZMΟN «Ο σιωνισμός είναι το Kακό»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
Ποια είναι τα κριτήριά του Γκιλάντ Ατζμόν για να θεωρήσει κάποιον τζαζ |
Ο Γκιλάντ Ατζμόν γεννήθηκε το 1963 στο Ισραήλ (ο ίδιος λέει: «Δεν είμαι πλέον
Ισραηλινός»), μεγάλωσε σε μια συντηρητική οικογένεια (την ονομάζει
«ακροδεξιά»), υπηρέτησε στον ισραηλινό στρατό (εκεί κατάλαβε πως δεν ήθελε να
ζήσει άλλο σ’ αυτήν τη χώρα), σπούδασε μουσική στην Ιερουσαλήμ (χρησιμοποιεί
το αραβικό της όνομα Αλ Κουτζ) και Φιλοσοφία στο Λονδίνο (εκεί γοητεύτηκε από
τη γερμανική φιλοσοφία).
Ο επιθετικός πολιτικός λόγος αυτού του «αιρετικού» Ισραηλινού αντισιωνιστή
μοιάζει να επικαλύπτει τη μουσική του υπόσταση. Ακόμα και αν έχει κανείς
παρακολουθήσει τις εξαιρετικά ενδιαφέρουσες δισκογραφικές του δουλειές,
απέναντι σ’ έναν ευθαρσώς στρατευμένο καλλιτέχνη («είδος» υπό εξαφάνιση στις
μέρες μας) όπως ο Γκιλάντ Ατζμόν, το ενδιαφέρον του γέρνει προς την πολιτική
του στάση.
Αυτός ο ορκισμένος σύμμαχος του παλαιστινιακού αγώνα, που, ο λόγος του είναι
φανερά εμποτισμένος από εκείνη την ουμανιστική ηθική αντίληψη για την ιστορία
– η οποία πολλές φορές μοιάζει να τοποθετεί εαυτόν εκτός ιστορικής
πραγματικότητας – είναι από τους σημαντικότερους μουσικούς των πνευστών στο
ευρύτατο φάσμα της σύγχρονης τζαζ. Περιζήτητος στα διεθνή φεστιβάλ, έχει στις
περγαμηνές του και το βραβείο των ακροατών του BBC ως ο καλύτερος τζαζ
μουσικός της χρονιάς.
Ο δίσκος του «Exile» αποτελεί την πιο έμπρακτη, ίσως, απόδειξη του τρόπου με
τον οποίον ο Ατζμόν αντιλαμβάνεται τον ρόλο της τέχνης του:
«αναποδογυρίζοντας» γνωστές και φορτισμένες πολιτικά μελωδίες, που υμνούν το
δικαίωμα της επιστροφής των Εβραίων στη Γη της Επαγγελίας, επιχειρεί μια
στιχουργική και ενορχηστρωτική μεθερμηνεία με σκοπό να επινοήσει την
παλαιστινιακή τους εκδοχή.
Στον επίσης ενδιαφέροντα τελευταίο δίσκο του «MusiK, Re-arraging the 20th
Century» αποπειράται με ευφάνταστο τρόπο μια επεξεργασία των πολιτισμικών του
καταβολών μέσα από το τζαζίστικο λεξιλόγιο. Είναι μια επανερμηνεία μουσικών
δημιουργιών του 20ού αιώνα με έναν τρόπο που θα χαρακτήριζε τη μουσική, αν
αυτή «δεν είχε μετατραπεί σε βιομηχανικό προϊόν», όπως λέει.
Φέτος, ο Ατζμόν ντεμπουτάρισε και ως συγγραφέας πολιτικής φαντασίας με τον
«Οδηγό για Μπερδεμένους» (Εκδ. Εξάντας, μτφ Ρούλας Κοκολιού).
Θεωρείτε τον εαυτό σας έναν «πολιτικά στρατευμένο καλλιτέχνη». Στο Ισραήλ
πώς αντιμετωπίζονται οι απόψεις σας;
Δεν είμαι ακριβώς ένας στρατευμένος καλλιτέχνης. Είμαι απλώς ένας καλλιτέχνης
που τον αφορούν ανθρωπιστικά ζητήματα. Περιττό να σας πω ότι δεν είμαι
ιδιαίτερα δημοφιλής στην ισραηλινή κόλαση (IsraHell) και αισθάνομαι μια χαρά
με τον εαυτό μου γι’ αυτό.
Γιατί διαλέξατε την «αυτοεξορία» στο Λονδίνο; Οι απόψεις σας δεν έχουν
έρεισμα στο Ισραήλ; Δεν βρίσκετε λόγο να αντιπαρατίθεστε στον σιωνισμό, ζώντας
στη χώρα σας;
Δεν είμαι ακριβώς εξόριστος. Αποφάσισα να μη συμμετέχω στην αποικιοποίηση της
Παλαιστίνης από τους σιωνιστές. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει ποτέ περίπτωση οι
απόψεις μου να αποκτήσουν έρεισμα στην ισραηλινή κοινωνία. Και δεν βλέπω
κανέναν λόγο να πολεμήσω τον σιωνισμό από τα μέσα. Δεν κάνω διάκριση ανάμεσα
σε αριστερό και δεξιό σιωνισμό. Για μένα το Τελ Αβίβ είναι ένα κατασκεύασμα
της αποικιοκρατίας.
Ο συσχετισμός δύναμης στο εσωτερικό των Παλαιστινίων είναι τέτοιος που θα
επέτρεπε τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κοσμικού παλαιστινιακού κράτους;
Πιστεύω στη λύση ενός και μοναδικού κράτους. Αλλά, παρ’ όλα αυτά, δεν είμαι σε
θέση να αποφασίσω αν θα πρόκειται για ένα κράτος κοσμικό ή δημοκρατικό ή δεν
ξέρω κι εγώ τι… Εναπόκειται στους πολίτες αυτού του κράτους να αποφασίσουν
τι είδους πολίτευμα προτιμούν.
Παρουσιάζοντας το «Exile», όπου συμμετέχει η Ρεέμ Κελάνι, μία από τις πιο
σημαντικές σύγχρονες φωνές της Παλαιστίνης, σας ενέταξα στους Ισραηλινούς
καλλιτέχνες που επιχειρούν τη σύγκλιση των δύο πλευρών μέσω του πολιτισμού.
Έχετε αντίρρηση;
Νομίζω ότι δεν υπάρχει ζήτημα σύγκλισης των δύο πλευρών. Οι δύο πλευρές είναι
ήδη μαζί. Ο βασικός μου στόχος είναι να προκαλέσω συναισθήματα συν-πάθειας σε
εκείνους που κάποτε θεωρούσα αδελφούς μου.
Πρόσφατα ο δημοφιλής συμπατριώτης σας, Άμος Οζ, έλεγε ότι στη διένεξη
ανάμεσα σε Ισραηλινούς και Παλαιστινίους δεν έχουμε ένα δίκαιο που παλεύει
ενάντια σε ένα άδικο, αλλά την πάλη ανάμεσα σε δύο δίκαια. Θεωρείτε ότι είναι
άποψη που απηχεί τη σιωνιστική αριστερά «που έχει διαπράξει τις χειρότερες
θηριωδίες ενάντια στον παλαιστινιακό λαό», όπως έχετε ισχυριστεί;
Αντίθετα με τον Άμος Οζ, πιστεύω ότι ο σιωνισμός είναι το απόλυτο κακό. Είναι
μια ρατσιστική και εθνικιστική θεώρηση. Για μένα ο Οζ είναι η ενσάρκωση αυτού
του απόλυτου κακού. Ο αποικιοκράτης που ψάχνει για ηθική δικαίωση. Αντιθέτως,
οι δεξιοί σιωνιστές ουδέποτε προσποιήθηκαν ότι είναι μεγάλοι ανθρωπιστές.
«Μιλάμε πια για πολιτισμό με όρους παραγωγής»
Στο εσώφυλλο του τελευταίου σας δίσκου («Musik») λέτε ότι σήμερα η μουσική
έγινε κάτι σαν έπιπλο, ένα μαζικό προϊόν, η προέκταση των Levi jeans ή ένα
υποπροϊόν της Coca-Cola. Χρειάζεται, όπως αναφέρετε, να «ξανα-ενορχηστρώσουμε»
(Re-arranging) τον 20ό αιώνα. Ποιες κοινωνικές αλλαγές απαιτούνται ώστε το
καλλιτεχνικό προϊόν να ξαναβρεί τη θέση που έχασε στις αρχές αυτού του αιώνα;
Χρειάζεται κάτι περισσότερο από μια απλή κοινωνική αλλαγή. Μια συνολική
καινούργια ανάγνωση (re-reading) της κρατούσας ιστορικής αφήγησης του 20ού
αιώνα. Είμαι υπέρ μιας εξέγερσης ενάντια στην αμερικανική παγκοσμιοποίηση.
Ψάχνω να αλλάξω ακόμα και τη διατύπωση της λέξης πολιτισμός: προτείνω το
«Kulture» στη θέση του «Culture», όπως το «κάλλος» της μουσικής «MusiK» από
την εμπορευματοποίησή της που περιγράφει το «Music». Σήμερα μιλάμε για
πολιτισμό με όρους παραγωγής. Εγώ μιλάω για πολιτισμό με όρους ανθρώπινης προσπάθειας.
INFO
Ο Γκιλάντ Ατζμόν (Gilad Atzmon) με το συγκρότημά του, The Orient House
Ensemble, έως και 31 Μαρτίου στο Half Note Jazz Club (Τριβωνιανού 17, Μετς,
τηλ. 210-9213.310). Είσοδος με ποτό 30 ευρώ, φοιτητικό 20 ευρώ.
Google news
