H γερή καρδιά χτυπά το Aλτσχάιμερ

Υγιεινή διατροφή, τακτική αλλά ήπια σωματική άσκηση, αποφυγή του
καπνίσματος και της υπερβολικής κατανάλωσης οινοπνευματωδών ποτών… Είναι
γνωστό εδώ και χρόνια πως οι καλές αυτές συνήθειες προστατεύουν την καρδιά.
Τώρα αποκαλύπτεται πως ό,τι είναι καλό για την καρδιά είναι καλό και για τον
εγκέφαλο.

Σωματική άσκηση. Μπορεί να καθυστερήσει, ακόμα και να εμποδίσει την εκδήλωση της νόσου του Αλτσχάιμερ

Τι εννοούμε λέγοντας «είναι καλό και για τον εγκέφαλο»; Ότι μπορεί να
καθυστερήσει, ακόμα και να εμποδίσει την εκδήλωση της νόσου του Αλτσχάιμερ,
αυτής της προοδευτικής διαταραχής του εγκεφάλου που καταστρέφει σταδιακά τη
μνήμη και την ικανότητα του ανθρώπου να μαθαίνει, να επιχειρηματολογεί, να
κρίνει, να επικοινωνεί και να επιτελεί απλές καθημερινές εργασίες.

Το Αλτσχάιμερ προκαλεί στον εγκέφαλο δύο χαρακτηριστικές αλλαγές: μη
φυσιολογικές μικροσκοπικές δομές ονόματι αμυλοειδείς πλάκες συσσωρεύονται έξω
από τα εγκεφαλικά κύτταρα, και «νευρωινώδη κουβάρια» αποτελούμενα από μια
πρωτεΐνη ονόματι tau σχηματίζονται στο εσωτερικό των εγκεφαλικών κυττάρων. Οι
αλλαγές αυτές, ωστόσο, γίνονται σήμερα αντιληπτές μόνο στις αυτοψίες. Γι’ αυτό
και είναι τόσο σημαντικό να λαμβάνει κανείς προστατευτικά μέτρα εναντίον της
νόσου, η οποία πλήττει ολοένα και περισσότερους ανθρώπους, μιας και ολοένα και
περισσότεροι άνθρωποι ζουν μέχρι τα βαθιά γεράματα.

Ο εγκέφαλος είναι ένα όργανο με πολύ «επιλεκτική» μνήμη. Είναι σε θέση να
αντέξει και να αναρρώσει από πολλά «πλήγματα». Όταν όμως είναι ήδη
τραυματισμένος από κάποιο άλλο αίτιο, δεν μπορεί να αμυνθεί ταυτόχρονα και
εναντίον του Αλτσχάιμερ. Όπως εξηγεί η Αμερικανίδα γηρίατρος δρ Λόρελ
Κόουλμαν, μέλος του συμβουλίου της αμερικανικής Ένωσης εναντίον του
Αλτσχάιμερ, πολλά νέα στοιχεία υποδηλώνουν πως υπάρχει μια αλληλοεπικάλυψη
ανάμεσα στις ασθένειες των αγγείων του εγκεφάλου και στις επιπτώσεις που έχει
στον εγκέφαλο το Αλτσχάιμερ.

H παρουσία αγγειακών ασθενειών – του είδους των αγγειακών ασθενειών που μπορεί
να οδηγήσει σε καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο – μοιάζει να
περιορίζει την ικανότητα του εγκεφάλου να προστατεύεται από το Αλτσχάιμερ και
να αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης συμπτωμάτων άνοιας.

H έρευνα

«Ορισμένοι άνθρωποι», λέει η δρ Κόουλμαν, «έχουν μόνο Αλτσχάιμερ και ορισμένοι
άλλοι εμφανίζουν μόνο κάποια εγκεφαλαγγειακή ασθένεια. Οι περισσότεροι όμως
έχουν ένα κράμα των δύο». Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι παράγοντες κινδύνου
είναι οι ίδιοι και για την καρδιακή προσβολή ή το εγκεφαλικό επεισόδιο, και
για την άνοια: υψηλή χοληστερόλη και αρτηριακή πίεση, υπερβάλλον βάρος,
κάπνισμα, έλλειψη σωματικής άσκησης… Σύμφωνα μάλιστα με μια πολυετή έρευνα
του Ινστιτούτου Καρολίνσκα στη Στοκχόλμη, οι παχύσαρκοι άνθρωποι με υπέρταση
και υψηλά επίπεδα χοληστερόλης έχουν έξι φορές περισσότερες πιθανότητες να
εκδηλώσουν Αλτσχάιμερ.

Πώς μπορεί να περιοριστεί ο κίνδυνος

H ΕΚΔΗΛΩΣΗ του Αλτσχάιμερ επηρεάζεται και από γενετικούς παράγοντες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει πως ο κίνδυνος δεν μπορεί να περιοριστεί. Έλεγχος του
βάρους και της πρόσληψης λιπαρών, τακτική κατανάλωση τροφών ή συμπληρωμάτων
διατροφής πλούσιων σε λιπαρά οξέα Ωμέγα-3, τακτική σωματική άσκηση αλλά και
τακτική πνευματική άσκηση (από το διάβασμα, το σκάκι και τα παζλ μέχρι το
πλέξιμο, την εκμάθηση μιας νέας γλώσσας ή απλώς τον συγχρωτισμό με άλλους
ανθρώπους) συνδυάζονται ιδανικά σχηματίζοντας την καλύτερη εξ όσων γνωρίζουμε
μέχρι στιγμής ασπίδα εναντίον του εκφυλισμού των εγκεφαλικών κυττάρων.

Επιμέλεια: Κίττυ Ξενάκη