H ατομική ενέργεια επιστρέφει στις HΠA

H Σάντρα Λίντμπεργκ και ο άντρας της, Σάμιουελ Γκαλέσκι, ήταν αποφασισμένοι να
αντιδράσουν έντονα. Καθηγήτρια Τεχνών στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόι εκείνη και
καθηγητής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Millikin εκείνος, έφτασαν μια νύχτα του
Απριλίου του 2003 στη δημοτική βιβλιοθήκη της πόλης για να συζητήσουν πρόταση
της εταιρείας Exelon Corp να εγκαταστήσει έναν ολοκαίνουργιο πυρηνικό
αντιδραστήρα στις ήδη υπάρχουσες εγκαταστάσεις στο Κλίντον του Ιλινόι.

Έτσι νόμιζαν…

H Λίντμπεργκ και οι υποστηρικτές της, που είχαν δημιουργήσει ομάδα γνωστή ως
«Όχι Νέα Πυρηνικά», εμπνέονταν από το κίνημα ενάντια στη χρήση της ατομικής
ενέργειας, το οποίο έχει ιστορία τριών δεκαετιών. Ήλπιζαν πως η πόλη Κλίντον
θα απέρριπτε την πρόταση της Exelon. Άλλωστε, στις ΗΠΑ δεν είχε εγκατασταθεί
κανένας πυρηνικός αντιδραστήρας μετά την καταστροφή στο Three Mile Island.
Επιπλέον, οι μαζικές διαδηλώσεις που είχαν ξεσπάσει εναντίον των προσπαθειών
για την αποθήκευση ραδιενεργών καταλοίπων στο βουνό Γιούκα της Νεβάδα, είχαν
δείξει ότι η Αμερική δεν ήθελε άλλα πυρηνικά. Ή έτσι νόμιζαν, τότε, κάποιοι.

Από την πρώτη κιόλας συνάντηση του Απριλίου οι μισοί κάτοικοι της πόλης
έβλεπαν θετικά το ενδεχόμενο εγκατάστασης του νέου αντιδραστήρα. Μέχρι τον
Δεκέμβριο, που πραγματοποιήθηκε η δεύτερη και καθοριστική συνάντηση για το
ίδιο θέμα, ακόμη περισσότεροι είχαν αλλάξει γνώμη και υποστήριζαν τα σχέδια
της Exelon.

Με οικονομικά κριτήρια

H αγροτική αυτή κοινότητα αποφάσισε με καθαρά οικονομικά κριτήρια. H Exelon,
ένας από τους μεγαλύτερους εργοδότες της περιοχής, στην οποία η ανεργία έφτανε
το 8%, ανακοίνωσε ότι η επέκταση του πυρηνικού εργοστασίου θα δημιουργούσε
3.200 νέες θέσεις εργασίας στον κατασκευαστικό τομέα και 600 νέες μόνιμες
θέσεις εργασίας όταν θα άρχιζε να λειτουργεί ο νέος αντιδραστήρας.

Με την υποστήριξη του ισχυρού λόμπι του κλάδου, του Ινστιτούτου Πυρηνικής
Ενέργειας, η Exelon είχε συζητήσει με δεκάδες ηγέτες της κοινότητας
αποκρούοντας τις ανησυχίες τους για όλες τις συνέπειες στην υγεία, την
ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος, που πολλοί φοβούνταν ότι θα είχε
ο νέος αντιδραστήρας.

Έτσι, έπειτα από 25 χρόνια, η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει στις ΗΠΑ. Όλοι όσοι
μεθόδευσαν αυτήν την επιστροφή, απέφυγαν τις συγκρούσεις με το αμερικανικό
κοινό, το οποίο εξακολουθεί να αμφισβητεί την ασφάλεια των αντιδραστήρων και
φοβάται για το ενδεχόμενο εκδήλωσης τρομοκρατικής ενέργειας σε πυρηνικά
εργοστάσια.

Δούλεψαν αθόρυβα

Μέσα στα τελευταία πέντε χρόνια οι υπέρμαχοι της ατομικής ενέργειας, αθόρυβα,
συγκέντρωσαν την υποστήριξη ομοσπονδιακών και τοπικών αρχών και συνεργάστηκαν
με εταιρείες κολοσσούς στον χώρο, όπως είναι η General Electric και η
Westinghouse, για να πετύχουν έναν στόχο που μέχρι πρότινος φάνταζε
ακατόρθωτος: Να ληφθεί απόφαση να κατασκευαστούν πέντε νέοι αντιδραστήρες έως
το 2015, 12 έως το 2020 και 50 έως τα μέσα του αιώνα.

H βιομηχανία κατασκευής πυρηνικών αντιδραστήρων στις ΗΠΑ εθεωρείτο νεκρή. Αν,
όμως, οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν υψηλές, αν οι πολίτες συνεχίσουν να
ανησυχούν για την υπερθέρμανση του πλανήτη που δημιουργεί το διοξείδιο του
άνθρακα, αν η κατάσταση στη Μέση Ανατολή εξακολουθήσει να είναι εκρηκτική,
είναι πολύ πιθανό η ατομική ενέργεια να επιστρέψει θριαμβευτικά στις ΗΠΑ.

Χωρίς σθένος

Οι πολέμιοι της ατομικής ενέργειας αρχίζουν να ανασυντάσσονται και προσφεύγουν
στα δικαστήρια για να βάλουν φρένο στα σχέδια των εταιρειών του κλάδου. Οι
αντιδράσεις εναντίον της χρήσης πυρηνικών για την παραγωγή ενέργειας «ξυπνούν»
και πάλι, αλλά οι πολέμιοι της ατομικής ενέργειας δεν μάχονται με το σθένος
που είχαν κάποτε.

Τα πυρηνικά απόβλητα, το μεγαλύτερο «αγκάθι»

Το μεγάλο πρόβλημα εξακολουθεί να είναι τα πυρηνικά απόβλητα. Οι αντιδραστήρες
που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας για εμπορικούς σκοπούς, έχουν
δημιουργήσει 50.000 τόνους πολύ τοξικών αποβλήτων που αποτελούνται κυρίως από
χρησιμοποιημένους ράβδους ουρανίου. Στις ατομικές εγκαταστάσεις ο διαθέσιμος
χώρος για την αποθήκευση των αποβλήτων μειώνεται συνεχώς. Οι εταιρείες
σχεδίαζαν να δημιουργήσουν μια νέα εγκατάσταση στο βουνό Γιούκα της Νεβάδα,
στην οποία θα αποθηκεύονταν τα κατάλοιπα αυτά. Όμως, ύστερα από 26 χρόνια
μελετών, κατά τη διάρκεια των οποίων δαπανήθηκαν 7 δισ. δολάρια για τη μελέτη
και τον σχεδιασμό των εγκαταστάσεων, οι ενδιαφερόμενοι βρίσκονται ακόμη στα δικαστήρια.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ