Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Όπου να ‘ναι έρχεται και το Καρναβάλι. H γιορτή της μεταμφίεσης και του
ξεσπάσματος. Οι αδύναμοι θα χλευάζουν τους δυνατούς. Οι γλώσσες θα λύνονται
και οι «σεμνότυφοι» δεν θα μπορέσουν να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη. Δεν ξέρω
εάν αληθεύει, αλλά από λίγο έως πολύ αξιόπιστες πηγές έμαθα πως στο Καρναβάλι
είναι αξιόλογη η συμμετοχή των μεταναστών. Κυρίως εκείνων που περιμένουν ακόμη
να πάρουν την άδεια παραμονής: άρα, σχεδόν όλων των μεταναστών στην Ελλάδα.
Έμαθα ακόμη ότι οι μετανάστες προτιμούν να μεταμφιέζονται κυρίως σε
αστυνομικούς, δικηγόρους, υπαλλήλους γραφείου της Περιφέρειας και εκφωνητές
βραδινών δελτίων ειδήσεων. Επίσης, σε υψηλή προτίμηση είναι μια
νεοεμφανιζόμενη μάσκα, που στους μεταναστευτικούς κύκλους λέγεται «πολιτική
ένταξης μεταναστών». Εγώ προσωπικά δεν την έχω δει και αν κι έχω ορισμένες
πληροφορίες για το πώς μοιάζει δεν θα μιλήσω για την ώρα, γιατί ως σωστός
δημοσιογράφος πρέπει πρώτα να κάνω αυτό που λένε «διασταύρωση πληροφοριών».

***

Αυτό που είδα πάντως με τα μάτια μου και για το οποίο μπορώ να μιλήσω
υπεύθυνα είναι ένα άρθρο του γνωστού Ιταλού συγγραφέα Ουμπέρτο Έκο, ο οποίος
κηρύττει δημόσια τη διαφωνία του με το Καρναβάλι. Κατ’ αρχάς, λέει, διότι
σιχαίνεται τη μεταμφίεση του σώματος. Σε όποιον θα έφερνε αντίρρηση, λέγοντάς
του πως και ο Έκο μεταμφιέζεται, αφού φέρει μούσι, ο ίδιος απαντά ότι το μούσι
είναι το φυσιολογικό του ανθρώπινου σώματος. Οι «μη φυσιολογικοί» είναι οι
«ά-μουσι» – παρ’ όλο που αποτελούν την συντριπτική πλεινότητα. Αλλά η σωματική
μεταμφίεση δεν είναι παρά μια ελάχιστη αιτία. Ο Έκο πάει παραπέρα.
Καταπιάνεται με την ίδια τη λειτουργία του Καρναβαλιού, όπως το γνωρίζουμε στη
σημερινή μορφή, δηλαδή από τον Μεσαίωνα της χριστιανικής Ευρώπης και μετά.
Ουσιαστικά το Καρναβάλι ήταν για τους φτωχούς, όχι για τους πλουσίους. Οι
φτωχοί – η μεγάλη πλειοψηφία δηλαδή – εκείνη την εποχή έτρωγαν λίγο, ντύνονταν
άσχημα, σηκώνονταν χαράματα για να πάνε στη δουλειά και γύριζαν στο σπίτι το
βράδυ. H μόνη διασκέδαση ήταν το σεξ, αλλά και αυτό υπό «θεϊκό περιορισμό»:
έπρεπε να απέχουν από το σεξ τις μισές ημέρες του χρόνου, δηλαδή τις «άγιες
ημέρες και αργίες».

***

Να όμως που κάποια στιγμή του χρόνου ερχόταν το Καρναβάλι. Το
Καρναβάλι, ένα νησί ελευθερίας, όπου όλα επιτρέπονταν, όπου ο κόσμος έπρεπε να
διασκεδάσει χωρίς να δουλέψει, να ξεχάσει τις έγνοιες μιας ζωής γεμάτης από
βάσανα. Ήταν μια απαραίτητη βαλβίδα για να ξεσπάσουν και να ξεσκάσουν οι
φτωχοί άνθρωποι. Μετά: la festa ι passata, la musica ι finita. Ξανά δουλειά,
σεξ υπό «θεϊκό περιορισμό», πείνα και υποταγή μέχρι την επόμενη χρονιά. Με
λίγα λόγια, το Καρναβάλι ήταν ένας απαραίτητος και ευεργητικός κοινωνικός
θεσμός. Και σήμερα; Πόσο το έχουμε πραγματικά ανάγκη το Καρναβάλι; Σήμερα που
ακόμα και ο πιο φτωχός ανθρωπάκος (εκτός από τους άστεγους και τους πρόσφυγες
τους οποίους κλείνουν σε στρατόπεδα χωρίς να τους αφήνουν ούτε την
«πολυτέλεια» του ηλεκτρικού ρεύματος) μπορεί να έχει δωρεάν, είκοσι τέσσερεις
ώρες το εικοσιτετράωρο, το Καρναβάλι στην Τηλεόραση. Ποιο Καρναβάλι θα
μπορούσε να ξεπεράσει και να αντικαταστήσει σε πλάτος, βάθος και ύψος τα
ριάλιτι σόου, τα τοκ σόου, τις αλλοδαπές αϋπνίες, τις ζούγκλες, τις
αποκαλύψεις, τα τηλεοπτικά παράθυρα; Παλαιά, στο Καρναβάλι μπορούσες να
διακωμωδήσεις, να εξευτελίσεις τους ισχυρούς, ενώ τώρα ισχυροί και ανίσχυροι,
πλούσιοι και φτωχοί αυτο-διακωμωδούνται και αυτο-ξευτελίζονται δωρεάν και σε
«ζωντανή σύνδεση» στα τηλεοπτικά παράθυρα. Δεδομένου ότι τα πράγματα έχουν
έτσι, δεν μας μένει παρά να περιμένουμε τη Σαρακοστή. Έτσι κι αλλιώς, μας
περιμένει όλους στη γωνία, «αυτόχθονες» και μετανάστες μαζί…