Όπου υπάρχει σημαία

Θα απομείνουν στην Ιστορία ως πικρό σύμβολο μιας απαράδεκτης δυσαρμονίας πολιτικού και στρατιωτικού μηχανισμού

«Στο πλοίο ενημερωθήκαμε για την αποστολή, κατεβήκαμε με βάρκα, δεν ξέραμε αν
ήταν Τούρκοι επάνω, ελέγξαμε, δεν ήταν κανείς, ήταν λάθος βραχονησίδα,
γυρίσαμε πίσω, πήγαμε στην άλλη βραχονησίδα, είχαμε όλα τα όπλα, βαμμένοι σαν
να πηγαίνουμε σε πόλεμο…». H μαρτυρία ενός από τους 14 βατραχανθρώπους που
βρέθηκαν στα Ίμια τη βραδιά της μεγάλης κρίσης μόλις έχει ξεκινήσει και με
αυτήν αρχίζει να ξετυλίγεται το κουβάρι εκείνης της κρίσης, που το ξανάπιασαν
από την αρχή οι «Φάκελοι» (Mega) προσπαθώντας να βρουν απαντήσεις στις απορίες
που παρέμειναν πιεστικές.

H εκπομπή είχε συγκλονιστική εξέλιξη, καθώς στις μαρτυρίες πρωταγωνιστών
προστέθηκαν οι τηλεφωνικές επικοινωνίες των ανώτατων αξιωματικών, καθεμία
πολύτιμη και όλες μαζί ζωγράφισαν τον δαίδαλο των εντολών που κατέληξαν σε
φιάσκο, από το οποίο μας έσωσε «έξωθεν παρέμβαση».

Στο πρώτο μέρος της εκπομπής η ατμόσφαιρα της κρίσης ζωγραφίζεται λεπτό
προς λεπτό, με τις αφηγήσεις του αυτόπτη μάρτυρα, του βατραχάνθρωπου, ο οποίος
θέλοντας να διατηρήσει την ανωνυμία του παρέμεινε μια σκιά μπροστά στον φακό,
εκπέμποντας ωστόσο το φως της συναρπαστικής εμπειρίας του. Προστίθενται οι
εξηγήσεις για τις εντολές και την τακτική που ακολουθήθηκε του τότε
υποδιοικητή των ΟΥΚ και των ανώτατων αξιωματικών μία προς μία έως το πικρό
τέλος.

Έπειτα από ένα 24ωρο έντασης, με τις ελληνικές δυνάμεις στην ανατολική
νήσο Ίμια και τις τουρκικές στη δυτική: «Κατεβάσαμε τη σημαία μαζί με τους
Τούρκους, την ίδια στιγμή, είχε δοθεί εντολή να βάλουμε τα όπλα σε μια βάρκα
και να φύγει… Μετά ήρθαν Τούρκοι με ψαροκάικα, με ό,τι μπορείτε να
φανταστείτε και πήραν τους δικούς τους με τιμές ηρώων, μέχρι τηλεοπτικό
συνεργείο είχε έρθει και τραβούσε, εμείς απλώς φύγαμε, αγκαλιασμένοι και
δακρυσμένοι, τη σημαία δεν τη δώσαμε, βρίσκεται εκεί, σε καλά χέρια, σε
ελληνικά χέρια… Ήμασταν έτοιμοι για όλα, σε κανέναν δεν άρεσε που γυρίσαμε
έτσι πίσω…».

Με όπλο τους την απόσταση του χρόνου, που ανοίγει πιο εύκολα τα
στόματα, οι «Φάκελοι» αφηγήθηκαν έναν παρ’ ολίγον πόλεμο, έναν εφιάλτη και μια
εθνική διάψευση που βάρυνε τις ψυχές όσων έζησαν τα γεγονότα.

«Τι είναι η βραχονησίδα; Βράχια, μυτερά, ούτε να κάτσεις… Ο καθένας ήλεγχε
το σημείο του, δεν κοιμάσαι καθόλου με τόση ένταση, οι οδηγίες ήταν “να μην
ανέβουν οι Τούρκοι στη βραχονησίδα”, όταν ξημέρωσε είδαμε τα τουρκικά καράβια
γύρω γύρω, στο σκοτάδι δεν τα είχαμε δει… Χαϊδεύαμε τη σκανδάλη, αν κάποιος
πετούσε μια πέτρα θα την τραβούσαμε».

Παρεμβάλλεται η αφήγηση του υποδιοικητή, τότε, των ΟΥΚ κ. Κώστα Ματάλα:
«Υπήρχε ένα είδος “άναρχης συνεργασίας”. Κάποιο κανάλι είχε φθάσει εκεί και
αναμετέδιδε πληροφορίες για τα πλοία, ονόματα κ.λπ. Χωρίς να το θέλουν, οι
άνθρωποι εξυπηρετούσαν τον εχθρό».

Πού ήταν οι Τούρκοι; Στην απέναντι βραχονησίδα. Οι Έλληνες είχαν εντολή να μην
πάνε εκεί. Καθώς διαπλέκονται οι μαρτυρίες αξιωματικών και βατραχανθρώπου,
αποκαλύπτεται πως αν οι Έλληνες είχαν φθάσει εγκαίρως και στην άλλη
βραχονησίδα δεν θα προλάβαιναν να κάνουν απόβαση οι Τούρκοι.

Ουδέποτε υπήρξε απόφαση για μία από τις δύο βραχονησίδες, υποστηρίζει ο
αντιστράτηγος κ. Σπυρίδων, σε παρέμβασή του στην εκπομπή, αλλά και για τις
δύο, για τα Ίμια. Όλη η υπόθεση συνέβη επειδή δεν επανδρώθηκε η μία από τις
δύο νησίδες.

Τηλεφωνική παρέμβαση του επίτιμου αρχηγού ΓΕΕΘΑ, τότε ναυάρχου κ. Χρ. Λυμπέρη,
έρχεται να διευκρινίσει ότι ήταν πολιτική εντολή – Αρσένη και Κουρή – να
προστατευθεί αποκλειστικώς η νησίδα στην οποία υπήρχε ελληνική σημαία. Και
όμως, μήνες πριν, επισημαίνει ο κ. Λυμπέρης, οι Τούρκοι είχαν αρχίσει να
μιλούν για τα Ίμια, αν υπήρχε εγρήγορση θα προβλεπόταν η κρίση.

Μελανή εμπειρία για το έθνος

Πολλά τα «αν» στην ιστορία και ακόμη εκείνα που προσθέτει ο υποδιοικητής
των ΟΥΚ: «Αν αξιοποιούνταν όλα μας τα εργαλεία, καράβια, τηλεοπτικά μέσα,
τακτικές, θα μπορούσαμε αντεπεξέλθουμε… Τελικά κάποιοι άλλοι μας έβγαλαν από
την κρίση και εισέπραξαν και το ευχαριστώ από τη Βουλή…».

Και όλο αυτό είχε ένα ακόμη πιο σκληρό τέλος. Συνετρίβη ένα ελληνικό
ελικόπτερο και σκοτώθηκε το πλήρωμα. Ο φόρος του αίματος στον παραλογισμό που
οδήγησε σε αποστολή αυτοθυσίας. Αυτό είναι και το συμπέρασμα του πορίσματος
της έρευνας για την πτώση του ελικοπτέρου: αυτοθυσία του πληρώματος, υπέρβαση
των φυσικών τους ορίων.

H εκπομπή καθήλωσε με την καταιγιστική παρουσίαση των στοιχείων και τις
αποκαλυπτικές μαρτυρίες για μια μελανή εμπειρία δυσαρμονίας πολιτικού και
στρατιωτικού μηχανισμού, που πληρώθηκε με ζωές και για κάποιους με ταπείνωση.