Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

«Εκείνοι που ακολουθούν τον ξένο τρόπο ζωής αποβλακώνονται και μπορεί να
προκαλέσουν την καταστροφή του έθνους»

«Minju Choson» (εφημερίδα της Βόρειας Κορέας)

Το στυλ μαλλιών που προστατεύει «τον υγιή ιδεολογικό προσανατολισμό του νέου ανθρώπου» στη Βόρεια Κορέα

Λένε οι μιντιολόγοι ότι στην επιλογή των ειδήσεων σημαντικό ρόλο παίζουν
συνήθως τα βιώματά μας. Κάπως έτσι πρέπει να εξηγείται και το ενδιαφέρον μου
για τα νέα που φθάνουν από το πιο γνήσιο φρενοκομείο αυτού του τρελού πλανήτη,
τη Βόρεια Κορέα. Εκεί, οι ινστρούχτορες του κόμματος ανακάλυψαν ότι τα μακριά
μαλλιά «καταναλώνουν μεγάλο ποσοστό τροφής, συνεπώς στερούν τον εγκέφαλο από
την απαραίτητη ενέργεια» που πρέπει να διαθέτει ο «νέος σοσιαλιστικός
άνθρωπος», για να απομνημονεύσει τα διδάγματα του μακαρίτη Μεγάλου Ηγέτη Κιμ
Ιλ-Σουγκ και του εν ζωή Αγαπητού Ηγέτη Κιμ Γιογκ-Ιλ (γιος του μακαρίτη).
Επιπλέον, ανακάλυψαν ότι τα μακριά μαλλιά αποτελούν «μια επίθεση του
καπιταλισμού για να κάμψει το πολεμικό πνεύμα του λαού, καθιστώντας
θηλυπρεπείς τους άνδρες μας». Ως αποτέλεσμα, το καθεστώς ανακοίνωσε το νέο
στυλ μαλλιών: η τρίχα δεν πρέπει να ξεπερνά τα πέντε εκατοστά μήκος και το ένα
εκατοστό πλάτος (!). Ο αληθινός αντι-ιμπεριαλιστής πρέπει να κουρεύεται κάθε
δεκαπέντε μέρες…

***

Επειδή έχω ζήσει σε παρανοϊκό καθεστώς, με συγκλονίζει κάθε φορά η απίστευτη
ομοιότητά τους, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική ή χρονική τους απόσταση. Επί του
προκειμένου, θα μπορούσε να μετρήσει κανείς τη βαθμίδα της παράνοιάς τους,
παρακολουθώντας τη στάση προς τα μαλλιά και τις υπόλοιπες τρίχες του
ανθρώπινου προσώπου. Στην Αλβανία του Ενβέρ Χότζα τη δεκαετία του ’50
απαγορεύθηκε το μούσι. Τη δεκαετία του ’60 απαγορεύθηκαν τα μακριά μαλλιά. Τη
δεκαετία του ’70 καθιερώθηκε το λεγόμενο «κόκαλο του Κόμματος»: το όριο των 5
εκατοστών για το μήκος των μαλλιών. Τη δεκαετία του ’80 – όταν το καθεστώς
είχε φθάσει στο ζενίθ της παράνοιας – στο μικροσκοπικό αεροδρόμιο της χώρας
εγκαταστάθηκε κομμωτήριο, για να κουρευτούν σύμφωνα με το «σοσιαλιστικό στυλ
μαλλιών» και οι ελάχιστοι ξένοι επισκέπτες που έρχονταν στη χώρα (!).

***

Όλα τα παραπάνω ίσως προκαλούν γέλιο στον αναγνώστη. Αλλά πίσω από το
γκροτέσκο υπάρχει ό,τι πιο απάνθρωπο μπορεί να συλλάβει η ανθρώπινη φαντασία.
Εμείς κάποτε ξέραμε ότι κάθε φορά που το καθεστώς ασχολιόταν με τα μαλλιά,
αυτό σήμαινε περισσότερες εξορίες, φυλακίσεις και εκτελέσεις. Έτσι συμβαίνει
σήμερα με τη Βόρεια Κορέα τών σχεδόν 23 εκατομμυρίων ψυχών. H νέα εκστρατεία
για τα μαλλιά σημαίνει ότι θα παράγονται περισσότεροι εχθροί, περισσότεροι θα
εξορίζονται και θα εκτελούνται στα γκουλάγκ, περισσότερα παιδιά θα πεθαίνουν
από τον λοιμό, θα αυξηθεί η στρατιωτική θητεία (σήμερα είναι 5 έως 8 χρόνια),
θα αυξάνονται οι δαπάνες για την άμυνα (σήμερα είναι 30%), για να εκπληρώσει
το καθεστώς και την τελευταία επιθυμία της παράνοιάς του: την ατομική βόμβα…

***

Τα μαλλιά κατείχαν πάντα μια προνομιούχο θέση στην ανθρώπινη ιστορία και
μυθολογία (ας θυμηθούμε τον Σαμψών και τη Δαλιδά). Κάθε επανάσταση ή
αντεπανάσταση έφερνε και το δικό της στυλ μαλλιών: πότε μακριά και πότε κοντά.
Οι αυταρχικές εξουσίες όμως διατηρούν με τα μαλλιά μια «παθιασμένη» σχέση. Το
στρατιωτικό και το θρησκευτικό κούρεμα, το κούρεμα του φυλακισμένου, η μαντίλα
που πρέπει να καλύψει υποχρεωτικά το «σκοτεινό αντικείμενο του πόθου» – τα
μαλλιά των γυναικών – όλα αυτά «λένε» στο άτομο: «Δεν ανήκεις στον εαυτό σου,
να φοβάσαι τις επιθυμίες σου και να υπακούς απόλυτα στην εξουσία μου». Από
εκεί και πέρα, δεν πρέπει να ξεχάσουμε ότι ο ανθρώπινος κόσμος είναι έτσι
φτιαγμένος ώστε συχνά μια τρίχα χωρίζει την ελευθερία από την τυραννία, την
αξιοπρέπεια από την ταπείνωση, το ειλικρινές ενδιαφέρον από την υποκρισία, την
κωμωδία από την τραγωδία…

Ο Γκαζμέντ Καπλάνι είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος