Πρόσωπα Tο μπεστ σέλερ του Λεγεωνάριου

Τα «Σιδερένια χαρακώματα» πούλησαν 70.000 αντίτυπα μέσα σε δύο εβδομάδες – κάτι πρωτοφανές στη Σερβία

Μετά τον Κάρατζιτς και το μυθιστόρημα που εξέδωσε το περασμένο φθινόπωρο, ένας
άλλος ύποπτος για φόνο και εγκλήματα πολέμου έπιασε την πένα. Πρόκειται για
τον Μίλοραντ Λούκοβιτς Ούλεμεκ, γνωστό ως «Λέγκιγια», «ο Λεγεωνάριος», από τη
θητεία του στη Λεγεώνα των Ξένων. Μετά τον Αρκάν, ήταν ο πιο διαβόητος
παραστρατιωτικός της Σερβίας, ένα όνομα συνδεδεμένο με ωμότητες και με το
μεγάλο τραύμα της Σερβίας, τη δολοφονία του Ζόραν Τζίντζιτς. Δικάζεται στο
Βελιγράδι ως αυτουργός του φόνου του πρώτου δημοκρατικού πρωθυπουργού της
Σερβίας.

Το βιβλίο του με τίτλο «Σιδερένια χαρακώματα» (εκδ. Μ. Buks, Βελιγράδι 2005)
έγινε μπεστ-σέλερ σε χρόνο ρεκόρ, πουλώντας 70.000 αντίτυπα μέσα σε δύο
εβδομάδες – κάτι πρωτοφανές στη Σερβία. Ο εκδότης του, ο Μιχαΐλο Βογίνοβιτς,
παραδέχεται πως η επιτυχία του έχει να κάνει με τη φήμη του συγγραφέα μάλλον,
παρά με το περιεχόμενό του, αλλά υπήρξαν και μερικοί βιβλιοκριτικοί που
συνέκριναν τον Λέγκιγια με… τον Έζρα Πάουντ ή τον Καμύ!

Ο Λέγκιγια περιγράφει την αγωνία ενός στρατιώτη τραυματισμένου σε χαράκωμα,
που αναρωτιέται αν άξιζε η εκστρατεία στη Βοσνία. Ξεκινάει ως εξής:
«Προσπάθησα να ανοίξω τα μάτια: καμιά αίσθηση στο σώμα. Το στόμα μου, η μύτη
μου, τα αυτιά, ήταν γεμάτα χώμα (…) “Είμαι στ’ αλήθεια ζωντανός; ” Ο θάνατος
δεν έχει αυτή την όψη, επαναλάμβανα στον εαυτό μου. Αν βέβαια δεν με είχαν
θάψει ζωντανό. Αλλά αν ήμουν μέσα σε φέρετρο, θα μύριζα τουλάχιστον το άρωμα
των λουλουδιών». Αφιερώνει το βιβλίο «στους συμπατριώτες μου, αυτούς που
έφυγαν κι αυτούς που ζουν και αναρωτιούνται ποια ήταν η σημασία της θυσίας
τους». Θα μπορούσε να την έχει γράψει ο σέρβος αξιωματικός Γιόβαν Ντίβτζακ,
ηρωικός υπερασπιστής του πολιορκημένου μουσουλμανικού Σαράγεβο, ή κάποιος από
τους τόσους ταλαντούχους Σέρβους, από τον σκηνοθέτη Μπόρις Τάνοβιτς ως τον
μουσικό Μπρέγκοβιτς και τον συγγραφέα Μιλιένκο Γέργκοβιτς, που διώχτηκαν από
το Σαράγεβο από ανθρώπους σαν τον Λέγκιγια.

«Το μοναδικό πράγμα που είναι σε θέση να γράψει, είναι να βάλει την υπογραφή
του κάτω από μια πλαστογραφία», σημειώνει ο βιβλιοκριτικός της «Vreme» για τον
φυλακισμένο «συγγραφέα» που περιμένει την ετυμηγορία του δικαστηρίου.
Μισθοφόρος στο Τσαντ, τη Βηρυτό, τη Λιβύη, το Ιράκ το 1991, έδρασε μετά στην
Κροατία, τη Βοσνία, το Κόσοβο με τους «Τίγρεις» του Αρκάν και έγινε στη
συνέχεια διοικητής των Κόκκινων Μπερέδων, των «πραιτοριανών» του Μιλόσεβιτς.
Αλλά στο τέλος, τον Οκτώβριο του 2000, ο Λέγκιγια είπε στον Τζίντζιτς ότι δεν
θα καταστείλει τις διαδηλώσεις κατά του Μιλόσεβιτς, με αντάλλαγμα αμνηστία για
τα εγκλήματα του παρελθόντος. Ο Τζίντζιτς φαίνεται πως το υποσχέθηκε, αλλά
μετά άρχισε να στέλνει εγκληματίες στη Χάγη. Αυτή την υπαναχώρηση, συμπέραναν
οι δικαστές στο Βελιγράδι, την πλήρωσε με τη ζωή του.