Σαλάτες με… σος από χοληστερόλη και θερμίδες

Φρέσκα λαχανικά + λίγη ντομάτα + αγγούρι + τραγανιστά κομμάτια κοτόπουλο +
σος = 480 θερμίδες. Ένα χάμπουργκερ με δύο μπιφτέκια, με γενναία δόση κίτρινο
τυρί, κρεμμύδι, πίκλες, κέτσαπ και μουστάρδα δεν ξεπερνά τις 430 θερμίδες.
Συμπέρασμα: η εντύπωση πως η σαλάτα είναι πάντα η πιο διαιτητική λύση μεταξύ
των επιλογών που καταγράφονται στο μενού των φαστ-φουντ είναι… «μύθος»!

«Ενοχοποιητικά» στοιχεία που κάνουν τις σαλάτες εξίσου θερμιδοφόρες και
επομένως παχυντικές με 3 σουβλάκια ή 3 κομμάτια πίτσα είναι υλικά όπως οι σος,
το τυρί, το κρουτόν… το μπέικον που προσφέρουν έξτρα γεύση αλλά και έξτρα
ενέργεια.

Μία σαλάτα δεν είναι τόσο «αθώα» όσο φαίνεται, σημειώνουν οι επιστήμονες.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μεγάλης αλυσίδας εστιατορίων γρήγορου
φαγητού, όπου οι σαλάτες που σερβίρονται έχουν περίπου τα ίδια λιπαρά με τα
σάντουιτς και τα χάμπουργκερ! Μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις τα ξεπερνούν.

H σαλάτα Caesar την οποία νοστιμίζουν τα κομμάτια τηγανητού κοτόπουλου, το
τυρί (ιταλικού τύπου), το κρουτόν και η ανάλογη σος είναι κάθε άλλο παρά
ελαφρύ γεύμα, αφού ξεπερνά τις 530 θερμίδες. Άλλωστε, μόνο η σος έχει 161
θερμίδες ενώ το σύνολο των λιπαρών είναι 31 γραμμάρια.

Και ενώ θα περίμενε κανείς ότι η επιλογή ενός club sandwich, στο ίδιο
εστιατόριο, θα επιβάρυνε περισσότερο τον οργανισμό με θερμίδες και λιπαρά, η
ανάλυση των συστατικών δείχνει το ακριβώς αντίθετο: Το club έχει 462 θερμίδες
και 28 γραμμάρια λιπαρών. Κι αυτό, παρά το γεγονός πως έχει ψωμί, μπέικον,
τυρί, μαγιονέζα και ζαμπόν. H πιο ελαφριά παραλλαγή του club είναι αυτή με τη
γαλοπούλα, το αποτέλεσμα όμως είναι μάλλον απογοητευτικό, αφού οι θερμίδες
πέφτουν μόλις στις 458.

Όπως επισημαίνει ο καθηγητής του Χαροκόπειου κ. Λ. Συντώσης (αριστερά), η σαλάτα είναι σαφώς υγιεινή επιλογή και πρέπει να βρίσκεται στο τραπέζι όλων. «Όταν όμως τα φρέσκα λαχανικά αναμειγνύονται με σος, αλλαντικά και τυριά, τότε οι θερμίδες και η χοληστερόλη ανεβαίνουν στα ύψη!», συμπληρώνει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Αν. Καφάτος (δεξιά)

Στα… ύψη. «Οι σος, τα τυριά, τα αλλαντικά που πολλές φορές
αναμειγνύονται με φρέσκα λαχανικά ανεβάζουν τις θερμίδες αλλά και τη
χοληστερόλη στα ύψη! Μόνο το λίπος που έχει το μπέικον και το τυρί
δικαιολογούν τις παραπάνω θερμίδες στις σαλάτες», λέει στα «NEA» ο κ. Αντώνης
Καφάτος, καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στην Ιατρική Σχολή του
Πανεπιστημίου Κρήτης.

Και συνεχίζει: «Συνήθως όταν οι σαλάτες στα εστιατόρια και στα ταχυφαγεία
είναι έτοιμες, τότε δεν στερούνται σε θερμίδες από τα υπόλοιπα πιάτα του
μενού. Οι καταναλωτές μπορεί να είναι σίγουροι για την ποιότητα των προϊόντων
αλλά και για τη θρεπτική αξία των συστατικών μόνο όταν ετοιμάζουν οι ίδιοι τη
σαλάτα τους». Ωστόσο, σε ελάχιστες περιπτώσεις δίνεται η δυνατότητα στους
πελάτες να δημιουργήσουν το δικό τους «πράσινο» πιάτο.

Καλό λάδι. Όπως όμως σημειώνουν οι επιστήμονες, η σαλάτα είναι σαφώς
υγιεινό γεύμα που πρέπει να βρίσκεται στο τραπέζι όλων, όταν βέβαια
αποτελείται αποκλειστικά από λαχανικά και συνοδεύεται από καλής ποιότητας
λάδι. Συχνά αντί για ελαιόλαδο χρησιμοποιούν φυτικά λάδια (φοινικέλαιο,
ινδικής καρύδας κ.ά.) που έχουν 70% περισσότερα κορεσμένα λίπη, τα οποία
αυξάνουν τη χοληστερόλη και προκαλούν καρδιοπάθειες.

Όσο πιο υγιεινή τόσο πιο ακριβή

Όσο πιο «στεγνή» είναι μία σαλάτα τόσο πιο φουσκωμένη είναι η τιμή της και ας
έχει λιγότερα συστατικά. Τα ελάχιστα καταστήματα που διαθέτουν αμιγώς
«πράσινα» πιάτα, αλλά και σάντουιτς με λίγα λιπαρά πωλούν τα προϊόντα τους
αρκετά ακριβότερα σε σύγκριση με τα ταχυφαγεία. Μία τέτοια σαλάτα με
κοτόπουλο, σπανάκι, μανιτάρια και σος βινεγκρέτ κοστίζει 4,15 ευρώ, ενώ μπορεί
να φτάσει και τα 6 ευρώ. Την ίδια στιγμή, η τιμή μίας Chef σε φαστ-φουντ είναι
3,60 ευρώ. «Είναι κανόνας πως το ποιοτικό είναι πιο ακριβό. Το σπανάκι, για
παράδειγμα, για να είναι γευστικό πρέπει να είναι φρέσκο. Αν είναι, μάλιστα,
βιολογικό, τότε η μυρωδιά του είναι ακόμα πιο έντονη. Τα καταστήματα λοιπόν
που επενδύουν κυρίως στη φυσική γεύση, έχουν υψηλότερες τιμές, ακριβώς γιατί
και το κόστος των προϊόντων είναι υψηλότερο», λέει ο αναπληρωτής καθηγητής και
διευθυντής του εργαστηρίου Διατροφής και Κλινικής Διαιτολογίας στο Χαροκόπειο
Πανεπιστήμιο Αθηνών, κ. Λάμπρος Συντώσης. Όταν τα λαχανικά ανακατεύονται με
γευστικά κομμάτια από φρέσκο ψάρι, τότε το αποτέλεσμα είναι εκτός από υγιεινό
και… τσουχτερό όσον αφορά την τιμή. Για παράδειγμα, μια σαλάτα με σολομό
αγγίζει τα 5 ευρώ.

«Μπορεί να καλύψει το 1/3 των θερμίδων»

«Βέβαια, η σαλάτα είναι πιο λάιτ επιλογή, συχνά όμως τα φαινόμενα απατούν.
Κατά μέσο όρο, ένας άνθρωπος πρέπει να τρώει από 1.600 έως 2.500 θερμίδες. Αν
λοιπόν μία κυρία με μέση δραστηριότητα καταναλώσει σαλάτα με έξτρα λιπαρά
συστατικά, τότε αυτομάτως έχει καλύψει το 1/3 των θερμίδων που χρειάζεται»,
τονίζει ο αναπληρωτής καθηγητής και διευθυντής του εργαστηρίου Διατροφής και
Κλινικής Διαιτολογίας στο Χαρακόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κ. Λάμπρος Συντώσης.

Και ενώ, 7 στους 10 Έλληνες προσπαθούν να διατηρήσουν τη σιλουέτα τους
κάνοντας δίαιτα τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, οι θερμίδες των φαγητών που
καταναλώνουν στα εστιατόρια αποτελούν «επτασφράγιστο μυστικό».

«TA NEA» επικοινώνησαν με γνωστές αλυσίδες ταχυφαγείων (φαστ-φουντ, πιτσαρίες
και ψητοπωλεία), ζητώντας να μάθουν τις θερμίδες των πιάτων που περιέχουν στο
μενού τους. H απάντηση που πήραν σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις ήταν:
«Δυστυχώς, δεν διαθέτουμε τέτοια στοιχεία».

Εξαίρεση αποτελεί πολυεθνική αλυσίδα φαστ-φουντ. Από τους καταλόγους της οι
πελάτες μπορούν να ενημερωθούν για τη θρεπτική αξία κάθε προϊόντος. Αυτό όμως
συμβαίνει επειδή ακολουθεί την πολιτική της εταιρείας, της οποίας η βάση
βρίσκεται στην Αμερική.

Τετραπλάσια η τιμή των βιολογικών λαχανικών

Ακριβά πληρώνουν οι Έλληνες καταναλωτές και τα βιολογικά προϊόντα που
θεωρούνται πιο υγιεινά, αφού είναι απαλλαγμένα από χημικά και φυτοφάρμακα.
Αρκετά από αυτά πωλούνται από 50% έως και 100% ακριβότερα σε σύγκριση με τα
συμβατικά σε λαϊκές και σούπερ μάρκετ, με αποτέλεσμα λίγοι να μπορούν να τα…
απολαμβάνουν.

Ωστόσο, οι ακριβές τιμές των βιολογικών προϊόντων σε σύγκριση με αυτές των
συμβατικών δεν συναντώνται μόνο στη χώρα μας αλλά σε διεθνές επίπεδο. Το
γεγονός πως στις οργανικές καλλιέργειες απαιτείται περισσότερη εργασία ενώ η
σοδιά είναι πολύ μικρότερη, είναι δύο από τις παραμέτρους που αιτιολογούν
τις«φουσκωμένες» τιμές. Επιπλέον, το κόστος διανομής είναι σημαντικά
υψηλότερο.

Το αποτέλεσμα είναι πως στα όσπρια και στα ζυμαρικά οι τιμές είναι σχεδόν
διπλάσιες. Ενώ στα φρούτα και στα λαχανικά η διαφορά μεταξύ οργανικών και
συμβατικών προϊόντων αρχίζει από 4 ευρώ και μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 25!

Επομένως, μια σαλάτα με μαρούλι, ρόκα, ντομάτα… κρεμμυδάκι και άλλους
συνδυασμούς οργανικών λαχανικών, απαλλαγμένων από φυτοφάρμακα και χημικά,
είναι έως τέσσερις φορές πιο ακριβή επιλογή απ’ ό,τι μια σαλάτα που σερβίρεται
στις αλυσίδες των ταχυφαγείων.