Ένας… στρουμπουλός και κουρασμένος Mότσαρτ

Ως το ύστατο πορτρέτο του Μότσαρτ θεωρείται το έργο του Γιόχαν Γκέοργκ Έντλνγκερ

Μήπως πρέπει να ξεχάσουμε την εικόνα που είχαμε για τον Βόλφγκανγκ Αμαντέους
Μότσαρτ; Γεματούλης, με γκρίζα μαλλιά και έντονες «σακούλες» κάτω από τα
κουρασμένα μάτια του που του προσέθεταν χρόνια ήταν ο διάσημος συνθέτης, όπως
αποκαλύπτει το άγνωστο μέχρι σήμερα τελευταίο πορτρέτο του, που βρέθηκε
ξεχασμένο στην αποθήκη της Πινακοθήκης του Βερολίνου.

Πίσω από αυτήν την τόσο διαφορετική εικόνα από εκείνη που έχουμε για τον
Μότσαρτ ως παιδί-θαύμα, που πρωταγωνιστεί στα διαφημιστικά φυλλάδια της
γενέτειράς του, του Ζάλτσμπουργκ, δεν βρίσκεται όμως μόνο ένας παχουλός
34χρονος άνδρας, αλλά και ένας ασθενής που έκανε θεραπεία με υδράργυρο και
πέθανε είτε από σύφιλη είτε από νεφρική ανεπάρκεια. Αποκαλύψεις, οι οποίες
έρχονται να προστεθούν σε εκείνες, προ μερικών μηνών, που ήθελαν τον συνθέτη
να πάσχει από δυσλειτουργικό σύνδρομο Τουρέτ.

«H Πινακοθήκη αγόρασε το πορτρέτο το 1934 από έναν έμπορο, από το Μόναχο.
Πιστεύαμε πως επρόκειτο απλώς για ένα ανώνυμο πορτρέτο κάποιου ευγενούς. Είναι
όμως το τελευταίο γνωστό πορτρέτο του Μότσαρτ», λέει ο επικεφαλής επιμελητής
της Πινακοθήκης, Ράινερ Μιχαέλις.

Με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας και ύστερα από ανάλυση στον
ηλεκτρονικό υπολογιστή με μια πιστοποιημένη προσωπογραφία του συνθέτη, που
είχε ζωγραφιστεί 13 χρόνια πριν από τον θάνατό του και βρίσκεται στο Μουσικό
Μουσείο της Μπολόνια, η ελαιογραφία, διαστάσεων 80×62 εκ., αποδείχθηκε πως
ήταν ένα από τα δέκα πορτρέτα του Μότσαρτ. «Τα μάτια, η μύτη, όλα ταιριάζουν.
Δεν υπάρχει αμφιβολία», προσθέτει ο κ. Μιχαέλις.

Πώς έγινε η αποκάλυψη; Ουδείς είχε προσέξει το έργο που είχε φιλοτεχνήσει το
1790 ο Γερμανός καλλιτέχνης Γιόχαν Γκέοργκ Έντλνγκερ, έναν χρόνο πριν από τον
θάνατο του Μότσαρτ, μέχρι που τον εντόπισε στις αποθήκες της Πινακοθήκης του
Βερολίνου ο Βόλφγκανγκ Ζάιλερ – ειδικός σε θέματα που αφορούν τον μεγάλο
συνθέτη – και παρατήρησε τις ομοιότητες της προσωπογραφίας με τα γνωστά
χαρακτηριστικά του Μότσαρτ.