Πρόσωπα Tο Mαρόκο γυρίζει σελίδα

Ένας άνεμος εκσυγχρονισμού φυσάει στο Μαρόκο. H χώρα άρχισε να
αντιμετωπίζει τις σκοτεινές σελίδες του παρελθόντος της και η θέση των
γυναικών αναβαθμίζεται.

Βασιλιάς Μοχάμεντ ΣΤ’. Φαίνεται να επιδιώκει τον εκδημοκρατισμό της χώρας στα πρότυπα της Δύσης

Προαναγγέλλεται απελευθέρωση των μέσων ενημέρωσης και το περιοδικό που τόλμησε
να θίξει το θέμα-ταμπού του οικονομικού κόστους της μοναρχίας εξακολουθεί να
εκδίδεται!Στο τελευταίο τεύχος της χρονιάς, το γαλλόφωνο περιοδικό του Ραμπάτ
«ΤελΚέλ» (TelQuel) αφιέρωσε 12 σελίδες στα οικονομικά της μοναρχίας, κάτι
πρωτοφανές στο Μαρόκο και πιθανότατα σ’ ολόκληρο τον αραβικό κόσμο. Σύμφωνα με
το περιοδικό, ο βασιλιάς εισπράττει λίγο λιγότερα από 50.000 δολάρια τον μήνα
και τα ετήσια έξοδα της βασιλικής αυλής (1.100 άνθρωποι) ανέρχονται σε 2,28
δισεκατομμύρια ντιρχάμ (277 εκατ. δολάρια). Τέτοια πράγματα δεν συζητούνταν
ποτέ ώς τώρα στο Μαρόκο, αλλά αυτή δεν ήταν η μόνη «ασέβεια» του συγκεκριμένου
περιοδικού: τον Νοέμβριο είχε δημοσιεύσει σκίτσο του βασιλιά – κάτι εξίσου
πρωτάκουστο για τα μαροκινά μέσα ενημέρωσης.

Πρόκειται απλώς για την πιο πρόσφατη ένδειξη πως κάτι αλλάζει στο Μαρόκο.
Είχαν προηγηθεί άλλες, σημαντικότερες. Πρώτα η μεταρρύθμιση, με πρωτοβουλία
του βασιλιά, του οικογενειακού κώδικα της χώρας, που αναβάθμισε τη θέση της
γυναίκας – η νόμιμη ηλικία γάμου των γυναικών αυξήθηκε από τα 15 στα 18
χρόνια, απαγορεύτηκε η πολυγαμία, η οικογένεια τέθηκε υπό την κοινή ευθύνη
αμφοτέρων των συζύγων, ένας άνδρας μπορεί να παίρνει πλέον διαζύγιο μόνον από
δικαστήριο (και όχι λέγοντας απλώς τρεις φορές «σε χωρίζω» στη γυναίκα του!)
και δεν αναλαμβάνει πλέον αυτοδικαίως την κηδεμονία των παιδιών. Ήρθε έπειτα η
απόφαση του βασιλιά να κάνει τον απολογισμό των «μολυβένιων χρόνων», να
αναφερθεί ανοικτά στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επί της
βασιλείας τού πατέρα του, του Χάσαν του 2ου (1956-1999). Τον Ιανουάριο του
2004, ο Μοχάμεντ ΣΤ’ διόρισε τον αριστερό Ντρις Μπενζεκρί, που ο πατέρας του
είχε φυλακίσει επί 17 χρόνια, επικεφαλής μιας Επιτροπής Δικαιοσύνης και
Συμφιλίωσης. Και από τις 21 Δεκεμβρίου και για 10 εβδομάδες, 200 θύματα του
αμείλικτου κατασταλτικού μηχανισμού του βασιλιά Χάσαν καταθέτουν ζωντανά τις
μαρτυρίες τους στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση – μια διαδικασία πρωτοφανής σε
αραβική χώρα, έστω κι αν αυτοί που καταθέτουν δεν επιτρέπεται να κατονομάσουν
τους υπευθύνους για τα βασανιστήρια που υπέστησαν…

Ο Μοχάμεντ ΣΤ’, ο οποίος παντρεύτηκε το 2002 τη μηχανικό ηλεκτρονικών
υπολογιστών Σάλμα Μπενάνι και την επόμενη χρονιά απέκτησαν τον πρίγκιπα
διάδοχο Μουλάι Χάσαν, μοιάζει να πιστεύει πως ο δρόμος για την οικονομική
απελευθέρωση της χώρας του περνάει από τον εκδημοκρατισμό της στα πρότυπα της
Δύσης. Και από την περίπλοκη προσπάθεια να επιτρέψει στους πολίτες να
επικρίνουν το καθεστώς του πατέρα του, χωρίς να αμφισβητήσουν τη νομιμότητα
της μοναρχίας.