διακοπές Iσπανία – Tολέδο

Την πρώτη φορά που ο επισκέπτης θα αντικρύσει το Τολέδο, είναι σίγουρο πως
θα μείνει κατάπληκτος. Και πώς να μη γίνει αυτό, αφού πρόκειται για μια πόλη
που αποτέλεσε πηγή έμπνευσης και δεύτερη πατρίδα ενός από τους μεγαλύτερους
ζωγράφους, του Ελ Γκρέκο. Πολλά από τα ωραιότερα έργα του έχουν γίνει στο
Τολέδο, σε μια ξεχωριστή εποχή κουλτούρας και πολιτισμού.

Το παλιό Τολέδο

Πρόκειται για μία από τις ιστορικές πόλεις της Ισπανίας (έχει χαρακτηριστεί
μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την Unesco), που έχει μείνει σχεδόν
αναλλοίωτη από τα τέλη του Μεσαίωνα. Είναι σκαρφαλωμένη σε έναν λόφο, με τον
ποταμό Τάγο να την βρέχει περιμετρικά.

Σαν ένα υπαίθριο μουσείο, το Τολέδο ενθουσιάζει με την πλούσια ιστορία του.
Παλάτια, κάστρα, συναγωγές, μοναδικής αρχιτεκτονικής εκκλησίες, είναι μερικά
μόνο απ’ αυτά που θα συναντήσετε περπατώντας στα ελικοειδή σοκάκια της πόλης ή
πραγματοποιώντας μια μικρή εκδρομή στην περιφέρειά της.

H συνοικία του Σαν Μάρτιν

Κάποτε ήταν πρωτεύουσα της Ισπανίας. Σήμερα μεταφέρει στον επισκέπτη την
αρχοντιά και τα πολιτιστικά στοιχεία που απέκτησε από τρεις πολιτισμούς: τον
εβραϊκό, τον χριστιανικό και τον μουσουλμανικό. Γι’ αυτό και πολλοί την
χαρακτηρίζουν ως «η πόλη των τριών πολιτισμών».

H ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΕΛ ΓΚΡΕΚΟ

«H ταφή του κόμητος Οργκάθ» στην εκκλησία του Αγίου Θωμά

Το Τολέδο είναι η δεύτερη πατρίδα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Σε μία παλιά
αριστοκρατική πόλη, με πλήθος από οχυρά, θρυλικές μορφές μοναχών, λαϊκών
τύπων, αρχόντων, ο Ελ Γκρέκο βρήκε το κατάλληλο κλίμα για να δημιουργήσει. Γι’
αυτό και εκεί ζωγράφισε πολλά από τα διάσημα έργα του.

Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος εγκαθίσταται μόνιμα στο Τολέδο το 1577. Εκεί θα
διαμορφώσει πλέον το προσωπικό και αξεπέραστο ύφος του. Στη νέα του πατρίδα θα
αποκτήσει το μοναδικό του παιδί, το Γιώργη Μανουήλ, με τη Χερωνίμα ντε λας
Κουέβας, σύντροφό του ώς το τέλος της ζωής του, το 1614.

Μαζί με την οικογένειά του διέμεναν σε ενοικιαζόμενα σπίτια, απλόχωρα, με
πολλά δωμάτια και κήπους. Οι εκπρόσωποι των τοπικών εκκλησιών τού ανέθεταν να
φιλοτεχνήσει με τα έργα του το εσωτερικό τους. Έργα αυτής της περιόδου είναι η
«Αγία Τριάδα» του Πράδο, το περίφημο «Εσπόλιο», η «Γυναίκα με την ερμίνα», η
οποία ταυτίζεται με τη σύντροφό του Χερωνίμα και «H λατρεία του ονόματος του
Ιησού».

Αν και με τον βασιλιά Φίλιππο B’ δεν είχε ιδιαίτερες σχέσεις, στην κλειστή
κοινωνία του Τολέδο τα έργα του γίνονται κάτι παραπάνω από αποδεκτά, χάρη στο
έντονο θρησκευτικό κλίμα της εποχής. Βέβαια, οι κάτοικοι του Τολέδο συχνά
διαμαρτύρονταν για τις υψηλές τιμές των έργων του, όπως και οι εισπράκτορες
των εκκλησιών, οι οποίοι προφασίζονταν ελαττώματα, προκειμένου να του δώσουν
λιγότερα χρήματα. Πάντως, ο Ελ Γκρέκο δε δίσταζε να καταφεύγει ακόμη και σε
δικαστήρια, προκειμένου να υπερασπίσει το δίκιο και την τέχνη του.

«Οι 12 Απόστολοι» του Ελ Γκρέκο

Ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος ανέδειξε μέσα από την τέχνη του απλούς ανθρώπους του
ισπανικού λαού, φιλοτεχνώντας πορτρέτα δασκάλων του, ευεργετών του, του γιου
του, της συντρόφου του.

Το 1607 ο ζωγράφος αναλαμβάνει τη διακόσμηση του παρεκκλησιού της Ισαβέλας ντε
Ομπάλε στην εκκλησία του Σαν Βιθέντε στο Τολέδο, εργασία που ολοκληρώθηκε έναν
μόνο χρόνο πριν από τον θάνατό του, το 1614.

Όπως αναφέρουν ιστορικοί, ο Ελ Γκρέκο προώθησε την τέχνη πέρα από την απλή
απεικόνιση προσώπων και τόπων, έδωσε πνευματικότητα και εσωτερικότητα στα έργα
του. Στο θρησκευτικό και μυστικιστικό περιβάλλον της Ισπανίας χρησιμοποίησε
την εναλλαγή του φωτός και τη σκιάς, προκειμένου να αναδείξει τα συναισθήματα
και τις αγωνίες των ανθρώπων.

Το μουσείο

Στο μουσείο του Ελ Γκρέκο, που θεωρείται και το σπίτι του, θα έχετε την
ευκαιρία να θαυμάσετε έργα που ανήκουν στην τελευταία περίοδο της
δημιουργικότητάς του (από το 1600 έως το 1614) εκτός από το εκπληκτικό «Τα
δάκρυα του Αγίου Πέτρου». Βρίσκεται στην οδό Σαμουέλ Λεβί (Samuel Levi), στην
καρδιά της εβραϊκής συνοικίας. Το 1910 άνοιξε για πρώτη φορά τις πόρτες του
στο κοινό. Αποτελεί ένα πολύ καλό δείγμα για το πώς ήταν ένα καλό σπίτι τον
16ο και τον 17ο αιώνα. Είναι κλειστό κάθε Δευτέρα και τις αργίες. Είσοδος 1,20
ευρώ. Ελεύθερη είσοδος κάθε Σάββατο απόγευμα (ώρες λειτουργίας 16.00 – 17.45)
και τις Κυριακές (ώρες λειτουργίας 10.00 – 13.45).

Αξίζει να δείτε

* Τη συναγωγή Σάντα Μαρία λα Μπλάνκα, που είναι η παλαιότερη από
τις οκτώ που υπάρχουν στην πόλη.

* Το τέμενος Κρίστο Ντε Λα Λουθ, το οποίο σώζεται από το 1000
π.X.

Καθεδρικός ναός

* Τον καθεδρικό ναό της πόλης, έναν από τους μεγαλύτερους
χριστιανικούς ναούς.

* Την εκκλησία του Αγίου Θωμά όπου βρίσκεται το, για πολλούς,
ωραιότερο έργο του Ελ Γκρέκο «H ταφή του κόμητος Οργκάθ». Σπάνιο δείγμα
ισπανοαραβικής αρχιτεκτονικής είναι ο πύργος της εκκλησίας.

* Το μουσείο της Σάντα Κρουθ. Στεγάζεται σε ένα κτίριο που
κτίστηκε ανάμεσα στο 1504 και το 1514, με σκοπό να χρησιμοποιηθεί ως
νοσοκομείο. Ξεχωρίζει για τη σημαντική συλλογή με πίνακες του Μεσαίωνα και της
Αναγέννησης. Ανάμεσά τους είναι το έργο του Ελ Γκρέκο «Ανάληψη». Βρίσκεται
στην οδό Θερβάντες 3 και η είσοδος κοστίζει 1,20 ευρώ.

* Το Αλκαζάρ, ένα φρούριο που σώζεται από τα ρωμαϊκά χρόνια.

Τι θα ψωνίσετε

Αναμνηστικά τα οποία πωλούνται στο σπίτι του Ελ Γκρέκο

Το ελληνικό στοιχείο δεν εξαντλείται στον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο. Ελληνικές,
κατασκευαστικές, «ρίζες» έχει το πρώτο εμπορικό και ψυχαγωγικό κέντρο στο
Τολέδο, το Luz del Tajo. Μάλιστα, είναι ολοκαίνουργιο, καθώς τα εγκαίνιά του
πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα. Διαθέτει 130 καταστήματα και 10 αίθουσες
κινηματογράφου της εταιρείας Cinesur, συνολικής δυναμικότητας 1.950 θέσεων. Τα
καταστήματα πλαισιώνονται από 22 εστιατόρια και καφέ μπαρ. Όποιο κατάστημα και
αν προτιμήσετε, καλό είναι να αγοράσετε κεραμικά ζωγραφισμένα στο χέρι,
πανοπλίες, σπαθιά και ασημικά.

Πού θα μείνετε

Στο Τολέδο υπάρχουν λίγα ξενοδοχεία τεσσάρων αστέρων, τουλάχιστον έξι τριών
αστέρων, καθώς και πολλά μικρότερα που απευθύνονται σε όσους επιθυμούν
οικονομικότερη διαμονή. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα παρακάτω:

Toledo*** (Real del Arrabal 4, τηλ. +34925229300), Beatriz Toledo****
(Carretera Avila Km. 2, τηλ. +34925269100), Hesperia Toledo**** (Marques de
Mendigorria 10, τηλ. +34925010600), San Juan de los Reyes**** (Reyes Catolicos
5, τηλ. +34925283535), Abad Toledo*** (Real del Arrabal 1, τηλ. +34925283500).

Τι θα φάτε

Δοκιμάστε τάπας σε κάποια από τις παραδοσιακές μπιραρίες, ενώ για γλυκό
προτιμήστε τα πεντανόστιμα mazapa που είναι αμυγδαλωτά. Επίσης, δοκιμάστε
tortilla a la magra (ομελέτα με ζαμπόν), migas (ψίχα ψωμιού η οποία
τηγανίζεται με σκόρδο και κύβους από ζαμπόν και μπέικον). Στα καλά εστιατόρια
με πιάτα από τοπικές συνταγές, συγκαταλέγονται: Adolfo (Calle de la Granada 6
σε ένα παλιό ιστορικό κτίριο με μοναδική λίστα κρασιών, ο αριθμός των οποίων
ξεπερνά τα 1.000), Casa Aurelio (Calle Sinagoga 1) και El Portico (Avenida de
America 1). Να σημειωθεί πως πολλά εστιατόρια είναι κλειστά τις Κυριακές το
απόγευμα.

Πόσο θα σας κοστίσει

Στο Τολέδο θα πάτε κυρίως από τη Μαδρίτη. Μάλιστα, για τη μετάβασή σας καλό
είναι να προτιμήσετε το τρένο. Αυτό, γιατί εκτός από την ιδιαίτερα όμορφη
διαδρομή θα έχετε την ευκαιρία να θαυμάσετε τον μοναδικό σταθμό με τα
εντυπωσιακά βιτρό. Αν επιθυμείτε, μπορείτε να επισκεφθείτε την πόλη και με τις
οργανωμένες εκδρομές των ταξιδιωτικών πρακτορείων. Δύσκολα όμως θα βρείτε
κάποιο ταξίδι με προορισμό μόνο το Τολέδο. Αντίθετα, η εκδρομή στην ιστορική
πόλη και μία επίσκεψη στο μουσείο του Ελ Γκρέκο περιλαμβάνονται σχεδόν σε όλες
τις εκδρομές με προορισμό τη Μαδρίτη (για λίγες ημέρες), καθώς και σ’ αυτές
που είναι διάρκειας άνω των 7 ημερών. Ενδεικτικά οι εκδρομές Μαδρίτη – Τολέδο
κυμαίνονται από 560 έως 600 ευρώ το άτομο, ενώ οι μεγαλύτερης διάρκειας (έως
10 ημέρες) ξεπερνούν τα 770 ευρώ το άτομο.

Διεύθυνση: Γιάννης Ντρενογιάννης * Υπεύθυνος Ύλης: Χρήστος Λιάλιος

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΟΝΔΥΛΗΣ – ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΚΛΑΙΡΗ ΜΟΥΣΤΑΦΕΛΛΟΥ