Tο «άλλο» Περιβόλι της Παναγιάς

Στον ταρσανά της Μονής Αγίου Παύλου, στο Άγιον Όρος, στις 30 Αυγούστου του 1928, μέσα από τον φακό του Φρεντ Μπουασονά

Το Άγιον Όρος, οι μονές, τα αρχιτεκτονήματα, οι μοναχοί, η φύση όπως
αποτυπώθηκαν έναν σχεδόν αιώνα πριν στις γυάλινες πλάκες, τις ηλιογκραβούρες
και τις εκτυπώσεις του φωτογράφου Φρεντ Μπουασονά είναι το αντικείμενο της
μεγάλης έκθεσης που αναπτύσσεται στο Μουσείο Φωτογραφίας της Θεσσαλονίκης.

H έκθεση με τίτλο «Φρεντ Μπουασονά – Οδοιπορικό στον Άθω 1928-1930»
απαρτίζεται από 400 και πλέον φωτογραφίες που αφορούν τη μοναστική
αρχιτεκτονική, είτε ως γενικά πλάνα των εσωτερικών αυλών, είτε ως πιο κοντινά
και λεπτομερειακά. Σε πολλές περιπτώσεις επιχειρεί να εντάξει την
αρχιτεκτονική στο ευρύτερο φυσικό τοπίο τονίζοντας τη μεσαιωνική οργάνωση του
χώρου για λόγους ασφαλείας από τους πειρατές. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η
απόλυτη απουσία απεικόνισης θρησκευτικής τελετής ή λειτουργίας – στοιχείο που
καταδεικνύει την προσαρμογή του προς το αυστηρό τυπικό της αγιορείτικης
κοινωνίας.

Γεννημένος στη Γενεύη το 1858, ο Φρεντ Μπουασονά κληρονόμησε το φωτογραφικό
εργαστήριο του πατέρα του το 1888 και το διηύθυνε μαζί με τον αδελφό του
Εντμόν – Βικτόρ, χημικό. Οι δυο τους εφηύραν την ορθοχρωματική πλάκα, η οποία
έδωσε ασύγκριτα βελτιωμένο φωτογραφικό αποτέλεσμα. Το 1900, εισάγοντας τη
χρήση τηλεφακού πέτυχε την αποτύπωση του Λευκού Όρους (Mont Blanc)
ξεχωρίζοντας για πρώτη φορά στην ιστορία τής φωτογραφίας το μπλε από το άσπρο
στο φάσμα του φωτός. H φωτογραφία αυτή έλαβε πολλαπλές διακρίσεις και τράβηξε
την προσοχή του λόρδου Νάπιερ, ενός Σκωτσέζου ευγενούς, ο οποίος προσέφερε
επιταγή εκατό λιρών για να ταξιδέψει ο Μπουασονά στον Παρνασσό και να
φωτογραφίσει το βουνό. Δώδεκα μήνες μετά κι ενώ ο φωτογράφος είχε ξεχάσει
σχεδόν την προσφορά, έλαβε την επιταγή για τα έξοδα της αποστολής. Έτσι, το
1903 έκανε το πρώτο του ταξίδι στην Ελλάδα μαζί με τον πρύτανη της Σχολής
Καλών Τεχνών της Γενεύης, Ντάνιελ Μπάουντ – Μπόβι. Το 1907 επανήλθε και το
1913, πάλι με τη συντροφιά του Μποβί και με τον Έλληνα (από το Λιτόχωρο
Πιερίας) κυνηγό Χρήστο Κάκκαλο, είναι ο πρώτος που ανέβηκε στον Μύτικα, την
υψηλότερη κορυφή του Ολύμπου. Το 1928 πραγματοποίησε το τελευταίο του ταξίδι
στην Ελλάδα και επισκέφθηκε το Άγιον Όρος.

Ο Μπουασονά ήταν ο πρώτος φωτογράφος, ο οποίος, ύστερα από συμφωνία με την
κυβέρνηση Βενιζέλου, ανέλαβε να φωτογραφίσει εκδηλώσεις της κυβέρνησης και του
Στρατού εκείνης της εποχής. Πραγματοποίησε εκθέσεις και διαλέξεις ως άτυπος
πρεσβευτής της Ελλάδας στις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πόλεις, όπου παρουσίαζε
την Ελλάδα που τόσο αγάπησε και που, όπως ο ίδιος γράφει, «η μαγεία της
προσανατόλισε και φώτισε όλη μου τη ζωή». Πέθανε στη γενέτειρά του, τη Γενεύη,
το 1946.

Συλλογή 17.000 κομματιών!

H φωτογραφική συλλογή του Μπουασονά περιλαμβάνει περί τις 17.000 γυάλινες
πλάκες, ζελατίνες, εκτυπώσεις, διαφάνειες, ηλιογκραβούρες, φωτογκραβούρες και
βιβλία με φωτογραφίες του κ.λπ. Στη συλλογή υπάρχουν, επίσης, επιστολές του
Ελευθερίου Βενιζέλου και αντίγραφο του συμβολαίου που είχε συναφθεί με το
ελληνικό κράτος (27/3/1919), τα ημερολόγια των φωτογράφων κατά τη διάρκεια των
ταξιδιών τους στην Ελλάδα, αναλυτικό ημερολόγιο των φωτογραφικών λήψεων κ.ά.

INFO

«Fred Boissonnas Οδοιπορικό στον Άθω, 1928-1930» Μουσείο Φωτογραφίας
Θεσσαλονίκης (Αποθήκη A’, Λιμάνι Θεσσαλονίκης, τηλ. 2310-566.716). Καθημερινά
(Τρίτη – Παρασκευή: 11.00-19.00, Σάββατο και Κυριακή: 11.00-21.00) ώς τις 15
Ιανουαρίου 2005.