Δημόσιοι χώροι: οι ανάσες μιας πόλης

Το εξαιρετικό βολιώτικο περιοδικό (ζήτημα είναι αν υπάρχουν στη χώρα δύο τρία
παρόμοιου αναστήματος) καταπιάνεται σ’ αυτό το τεύχος με ένα θέμα που βεβαίως
ενδιαφέρει όλους τους πολίτες: τους δημόσιους χώρους, εδώ του Βόλου. H
καθηγήτρια Πολεοδομίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Βίλμα Χαστάογλου,
επιμελήτρια του αφιερώματος, επισημαίνει την τριπλή στόχευση της μεγάλης
έρευνας: «Να αναλύσει τη δημιουργία των δημόσιων χώρων μέσα από την εξέλιξη
της πόλης και να εντοπίσει τα γνωρίσματά τους που συνδέονται με την ιδιαίτερη
ταυτότητα του Βόλου. Να παρουσιάσει τις πρόσφατες επεμβάσεις σε δημόσιους
χώρους και να αξιολογήσει τη σημασία τους για την πόλη και την καθημερινή ζωή
των πολιτών της. Να επισημάνει ζητήματα που σχετίζονται με τα προβλήματα των
δημόσιων χώρων και τη διαχείρισή τους και να εντοπίσει ανάγκες που πρέπει να
αντιμετωπισθούν».

Με άλλα λόγια, το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον των βολιώτικων δημόσιων
χώρων. Λίγοι τίτλοι μελετών που σημειώνω, δείχνουν το εύρος του αφιερώματος:
Οι περιπέτειες των πλατειών του Βόλου, Τα ονόματα των δρόμων ως μνήμες τοπικής
ιστορίας, Κτίρια δημόσιας χρήσης του Βόλου, Μικρή κυκλοφοριακή ιστορία,
Προετοιμάζοντας το Δίκτυο Ποδηλατοδρόμων, H προσφυγούπολη του χθες και οι
υποχρεώσεις του σήμερα, H παραλιακή οδός Αργοναυτών, Διαμόρφωση νέων δημόσιων
χώρων, Κατασκευές και οπτική ρύπανση. Στο σύνολό τους οι μελέτες νομίζω ότι
αποτελούν ήδη βιβλιογραφία.

Στις σελίδες της λογοτεχνίας, η καταξιωμένη Βολιώτισσα συγγραφέας Λένα Διβάνη
δημοσιεύει το διήγημα «Λινό και βαμβάκι», γραμμένο ειδικά για το περιοδικό.
Στη στήλη «Πρόσωπα», η παρουσίαση του Βολιώτη αρχιτέκτονα Πάνου Τσολάκη (1910
– 1985) που μελέτησε πολλούς δημόσιους χώρους του Βόλου και μάλιστα είχε πάρει
μέρος στον πανελλήνιο διαγωνισμό «Διά την αναμόρφωσιν της περί το Ζάππειον
περιοχής», το 1949.

Σελίδες για Καζαντζάκη και Γκόρπα

H «Οδός Πανός» του Γιώργου Χρονά αφιερώνει ενενήντα σελίδες σε πτυχές
της ζωής και του έργου του Νίκου Καζαντζάκη. Το αφιέρωμα αρχίζει με κείμενα
του Πάτροκλου Σταύρου, υιοθετημένου παιδιού της Ελένης Καζαντζάκη και προέδρου
του Ιδρύματος Καζαντζάκη. Στο σύντομο «βιογραφικό» τού μεταφρασμένου σε πάνω
από εξήντα γλώσσες και διαλέκτους συγγραφέα, ο Σταύρου θυμίζει και την
κωμικοτραγική ιστορία τού… Καπετάν Μιχάλη Μαυρίδη:

«Στη δεκαετία του 1950 η Εκκλησία της Ελλάδος άρχισε διαδικασία αφορισμού του,
αλλά δεν τόλμησε να προχωρήσει στην πράξη. H Ορθόδοξη Εκκλησία της Αμερικής
καταδίκασε το βιβλίο του Ο Καπετάν Μιχάλης Μαυρίδης!!! Μαυρίδης ήταν το όνομα
του εκδότη, το οποίο αναγραφόταν χαμηλά στο εξώφυλλο και στον κύριο τίτλο του
βιβλίου, αλλ’ εξελήφθη ως μέρος του τίτλου και… κατεδικάσθη και αυτό». Το
περιοδικό στη συνέχεια αφιερώνει σελίδες στον σπουδαίο ποιητή Θωμά Γκόρπα, ο
οποίος δεν ζει πια, με ένα μονοσέλιδο ανέκδοτο κείμενο και ένα αφήγημα μνήμης
του Δημήτρη A. Κράνη. Συγκινητική η προσπάθεια καταγραφής της πορείας του
Γκόρπα, των συμπεριφορών του, της ποιητικής και κοινωνικής παρουσίας του, αλλά
για όσους γνώριζαν τον Θωμά κάποιες απόψεις και φράσεις αγγίζουν τα όρια της αφέλειας.

ΘΕΑΤΡΟ: «… Δεν μπορώ να είμαι κάποιος που έχει μαριονέτες και τις
κουρδίζει, δεν μπορώ να ευχαριστηθώ με μαριονέτες. Το πρόβλημά μου είναι ότι
θέλω να ευχαριστηθώ με την επικοινωνία, όχι με την επιτυχία· την επιτυχία
μπορώ να την προκαλέσω όπως θέλω. Αν μπορούσα να επαναλαμβάνω τον εαυτό μου,
θα είχα πιο σίγουρες επιτυχίες. Δεν έχω ενδιαφέρον αν οι ηθοποιοί δεν αποκτούν
μαζί μου, σιγά σιγά, μία διάσταση ώστε να απαιτούν κάτι από τον εαυτό τους,
άρα και από μένα, να με “χρησιμοποιούν”. Αυτό έχει να κάνει με την εξάσκηση
της ευφυΐας τους και με την ετοιμότητά τους. Ο ηθοποιός πρέπει να βρει τον
τρόπο να επικοινωνήσει με την ιδιαίτερη ευφυΐα του. Δεν με ενδιαφέρουν οι
ηθοποιοί που κάνουν με όλη τους την ψυχή κάτι που δεν καταλαβαίνουν, το θεωρώ
χαμένο χρόνο».

Απόσπασμα από ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Λευτέρη Βογιατζή στο περιοδικό
«Θεατρογραφίες», που φιλοξενεί επίσης συνέντευξη της Εύας Κοταμανίδου
και κείμενα θεωρητικών προσεγγίσεων σε θεατρικά ζητήματα.

ΓΕΝΝΗΣΗ: Γιατί άλλοι ζωγράφοι, στο πέρασμα των αιώνων, απεικονίζουν τη
γέννηση του Ιησού σε σπήλαιο και άλλοι σε φάτνη; Υπάρχουν συγκεκριμένες
πληροφορίες για τον τόπο της γέννησης; Υπάρχει προσωπογραφία που να αποδίδει
πιστά τον Ιησού; Μα αφού ούτε στην Αγία Γραφή, σημειώνει στο περιοδικό
«Ιστορία» ο Δημήτρης Θαλασινός, απαντάται κάποια σύντομη περιγραφή τού
παρουσιαστικού του… «παρά το γεγονός αυτό», γράφει ο ίδιος, «εδώ και δύο
χιλιετίες οι καλλιτέχνες απεικονίζουν τον Χριστό με σχολαστική λεπτομέρεια.
Μερικοί τον παριστάνουν σε σκηνικά και με κοστούμια της εποχής τους, ενώ
κάποιοι άλλοι αποπειράθηκαν να τον παρουσιάσουν με ιστορική ακρίβεια.
Ορισμένοι καλλιτέχνες δίνουν βάρος στον διδακτικό ρεαλισμό και άλλοι
επιδιώκουν τη συναισθηματική φόρτιση».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«EN ΒΟΛΩ»: Μικρασιατών 81, κτίριο Σπίρερ, Βόλος 383 33, τηλ.
24210-39644.

«ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ»: Διδότου 39, Αθήνα 106 80, τηλ. 210-3616.782.

«ΘΕΑΤΡΟΓΡΑΦΙΕΣ»: Στουρνάρη 47, Αθήνα 106 82, τηλ. 210-3837.595.

«ΙΣΤΟΡΙΑ»: Βουκουρεστίου 18, Αθήνα 106 71, τηλ. 210-3630.078.