Eμπειρία απ’ το καρτοτηλέφωνο

Μνήμη Κοσμά Ψυχοπαίδη

Στο καρτοτηλέφωνο που υπάρχει στη διασταύρωση δύο μεγάλων αθηναϊκών δρόμων, η
μικρόσωμη κοπελίτσα, με το ακουστικό κυριολεκτικά κολλημένο στο στόμα της,
ακούγεται να λέει: «Πες μου σε παρακαλώ τι θέση έχω εγώ στη ζωή σου. Εντάξει η
πρόβα, εντάξει η παράσταση (φαίνεται πως ο “δεσμός” είναι μουσικός ή
ηθοποιός), αλλά πες μου εγώ τι μετράω για σένα». Αν είχε κηρυχθεί ο τρίτος
παγκόσμιος πόλεμος, η φωνή της κοπελίτσας δεν θα ήταν τόσο δραματική στην
ανακοίνωσή του.

Μάτωσε η καρδιά μου. Είχε γίνει ένα με τη συσκευή του τηλεφώνου, σαν να
επρόκειτο για σωσίβιο. Από το παρουσιαστικό της φαινόταν άνθρωπος που δέχεται
να εκτεθεί μόνο όταν το πρόβλημα είναι πραγματικό. Σκέπτεται κανείς τη στιγμή
εκείνη το παιδί του, το εγγόνι του, το ανίψι του, το βαφτιστήρι του. Πώς να
προειδοποιήσει κανείς τα «παιδιά» αυτά και να τα πείσει πως η αισθηματική ή η
ερωτική απελπισία είναι μια «φάση» της ζωής που, ακριβώς επειδή πρόκειται για
«φάση», δεν έχει τίποτε από τη δραματικότητα του τελεσίδικου. Μια «φάση» που
όσο μεγαλύτερο είναι το «κόστος» της τόσο μεγαλύτερη ευτυχία θα προκαλεί στο
μέλλον η ανάμνησή της.

Πώς να πείσεις τα «παιδιά» αυτά ότι δραματικές είναι μόνο οι οριστικές και
τελεσίδικες καταστάσεις που δεν μεταβάλλονται όσο κι αν θρηνήσεις και που,
βέβαια, δεν αφορούν στα ίδια. Πώς μπορείς να πείσεις την κοπελίτσα πως όσο
υπάρχει ένας, έστω, άνθρωπος που μπορείς αγωνιωδώς να τον ρωτήσεις «Τι θέση
έχω εγώ στη ζωή σου» κι αν ακόμη σου απαντήσει «Καμιά», μπορεί με το
επιχείρημα και μόνο της ηλικίας σου να τον βρίσεις ή να τον απειλήσεις (χωρίς
να εξευτελίζεσαι), η αρνητική έστω αυτή σχέση είναι μια «προίκα» για τη ζωή
σου.

Πώς να πείσεις την κοπελίτσα, αλλά και όλα τα άλλα «παιδιά», πως η κατάστασή
τους αυτή είναι περίπου από τις ευτυχέστερες της ζωής τους και ότι η αληθινή
δραματικότης είναι όταν στην απάντηση πως δεν έχεις καμιά θέση στη ζωή του
άλλου δεν μπορείς ούτε να βρίσεις ούτε ν’ απειλήσεις, αφού ηλικιωμένος καθώς
είσαι φαίνεται σαν να σου έχει κάνει χάρη ο άλλος για όσο διάστημα «συνυπήρξε»
μαζί σου.

Κενά, τραύματα και σχέσεις που γίνεται να παρηγορηθούν, όσο αδιανόητο κι αν
φαίνεται τη στιγμή που ζει κανείς την ένταση ή τη χρεοκοπία τους,
μεταβάλλονται, συνήθως, σε προϋπόθεση μιας ευτυχίας, έστω διαφορετικής μορφής,
οπωσδήποτε όμως ευτυχίας. Όταν όμως παραμένουν ως ο τελικός λογαριασμός μιας
ανθρώπινης ζωής, τότε μπορούμε να μιλάμε για το αδιέξοδο που ευθέως εξέφραζε η
φωνή της κοπελίτσας στο καρτοτηλέφωνο.

Ή, τελικά, και η κοπελίτσα η γραπωμένη στη συσκευή του τηλεφώνου δεν ήταν τόσο
στον «δεσμό» της που απευθυνόταν, αλλά στο κέντρο της πόλης, χωρίς να το
συνειδητοποιεί, έστελνε τη διαμαρτυρία και τον θυμό της σ’ ένα σταθερά σιωπηλό
κι ανερμήνευτο Σύμπαν;

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Λέξη».