Διαστάσεις Aυτοκριτική για την παιδεία

Έντονη αυτοκριτική κάνουν οι ανεπτυγμένες χώρες μετά τη δημοσιοποίηση της
έκθεσης του ΟΟΣΑ για την κατάσταση της εκπαίδευσης στον κόσμο.

Μετεξεταστέες στην παιδεία οι ανεπτυγμένες χώρες

Εκτός από την Ιαπωνία, καμιά από τις μεγάλες χώρες δεν κατάφερε να μπει στην
πρώτη δεκάδα. H Γαλλία παρατηρεί με ανησυχία τη χαμηλή της θέση, λίγο πάνω από
τον μέσο όρο, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες διαπιστώνουν ότι η σχέση
κόστους/αποτελέσματος είναι πολύ κακή για τα σχολεία τους. Στη Γερμανία, η
υπουργός Παιδείας προτείνει μεταρρυθμίσεις, ενώ η Ιταλία εξετάζει τρόπους να
βελτιώσει το επίπεδο των καθηγητών της.

«Ο κόσμος δεν το ξέρει, αλλά βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα ναυάγιο», λέει στη
«Φιγκαρό» ο μαθηματικός Λοράν Λαφόργκ, μέλος της Ακαδημίας Επιστημών. Αυτό που
ανησυχεί τη Γαλλία δεν είναι τόσο η θέση της στην παγκόσμια κατάταξη όσο η
στασιμότητά της τα τελευταία χρόνια, καθώς και η διαπίστωση ότι οι γείτονές
της, η Ολλανδία και το Βέλγιο, έχουν καλύτερες αποδόσεις σε όλους τους τομείς.
Ο ΟΟΣΑ κατηγορεί επίσης τη Γαλλία ότι έχει ένα πολύ ανταγωνιστικό εκπαιδευτικό
σύστημα, το οποίο δεν παρέχει ίσες ευκαιρίες.

Πρωταθλήτρια της ανισότητας, όμως, είναι η Γερμανία. Εδώ, η
κοινωνικο-οικονομική θέση της οικογένειας αποτελεί κλειδί για τη σχολική
επιτυχία των παιδιών της. Τα παιδιά ενός άνδρα ή μιας γυναίκας που δεν έχει
τελειώσει το Λύκειο έχουν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να έχουν κακή
επίδοση στο σχολείο από τα άλλα. Και οι επιδόσεις των ντόπιων παιδιών στα
Μαθηματικά είναι πολύ καλύτερες από εκείνες των ξένων.

Από τις μεγάλες χώρες, όμως, στη χειρότερη κατάσταση βρίσκεται η Ιταλία. Τόσο
στα Μαθηματικά όσο και στην ανάγνωση, η χώρα αυτή βρίσκεται στην ουρά των
πινάκων του ΟΟΣΑ, έχοντας πίσω της μόνο την Ελλάδα και την Τουρκία.

Αναποτελεσματικό αποδεικνύεται και το αμερικανικό σύστημα: η χώρα αυτή έχει
ανάλογα αποτελέσματα με την Ισπανία, παρόλο που ξοδεύει διπλάσια ποσά ανά
μαθητή από εκείνη. Και οι ανισότητες είναι τεράστιες. Παρά την επιστημονική
και οικονομική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών, μόνο το 2% των εφήβων της έχουν
άριστες επιδόσεις στα Μαθηματικά, έναντι 9% για το Βέλγιο και 8% για την
Ιαπωνία. Το μόνο θετικό στοιχείο είναι η αυτοπεποίθηση των μαθητών της: το 72%
των Αμερικανών μαθητών λένε ότι είναι καλοί στα Μαθηματικά, έναντι μόλις 25%
των μαθητών στο Χονγκ Κονγκ, που κατέχει την πρώτη θέση στον κλάδο αυτόν.

H χώρα που ξεχωρίζει όμως στην έκθεση του ΟΟΣΑ είναι η Φινλανδία. Όπως εξηγεί
η υπουργός Παιδείας Τούουλα Χαατάινεν, τέσσερα είναι τα μυστικά του
εκπαιδευτικού θαύματος της χώρας της: ισότητα, επαγγελματισμός, συμμετοχή και
βασικές υπηρεσίες. Και, φυσικά, χρήματα: το 2001 οι δαπάνες για την εκπαίδευση
αντιστοιχούσαν στο 5,7% του ΑΕΠ, έναντι 4,8% που είναι ο μέσος όρος στον ΟΟΣΑ.