Ο πρώτος… διάλογος μετά την πρόσκληση

H πρόσκληση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου, από το βήμα του Συνεδρίου
του ΣΥΝ, άνοιξε και πάλι τη συζήτηση για τις δυνατότητες και την προοπτική
συνεργασίας ανάμεσα στα δύο κόμματα – όπως παραδέχονται τα κομματικά στελέχη
και των δύο κομμάτων. Στο ΠΑΣΟΚ είναι έτοιμοι να βρεθούν στο τραπέζι του
διαλόγου, είτε στο πλαίσιο προσέγγισης ΠΑΣΟΚ και ΣΥΝ, είτε με στόχο τη
συνεργασία των ευρύτερων δυνάμεων της Κεντροαριστεράς, όπως προκύπτει από τις
τοποθετήσεις – στα «NEA» – των βουλευτών Άννας Διαμαντοπούλου, Κώστα
Σκανδαλίδη και Πέτρου Ευθυμίου. Ο Π. Ευθυμίου, μάλιστα, κάνει ένα βήμα πιο
πέρα, βλέποντας στον ορίζοντα όχι μόνο εκλογική συνεργασία, αλλά οργανική
σύγκλιση των δύο χώρων. Στον ΣΥΝ, οι αντιδράσεις στην πρόσκληση Παπανδρέου
αντικατοπτρίζουν τις τάσεις του κόμματος. Ο Δημ. Χατζησωκράτης χαρακτηρίζει
την πρόταση «τομή» και τάσσεται υπέρ του διαλόγου, όπως και το μέλος της
Πολιτικής Γραμματείας του κόμματος Σπ. Λυκούδης. Στην αντίθετη όχθη, ο Δημ.
Στρατούλης δεν αφήνει κανένα περιθώριο για σύγκλιση ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ.

Άννα Διαμαντοπούλου

Συμφωνία στην κορυφή αλλά και στη βάση

H κεντροαριστερή συμμαχία αφορά το ΠΑΣΟΚ, τον Συνασπισμό, αλλά και άλλες
δυνάμεις της κοινωνίας οι οποίες εκφράζονται μέσα από κινήματα σε τοπικό ή
εθνικό επίπεδο. H συμμαχία αυτή προϋποθέτει φυγή προς τα μπρος, αξιοποίηση τού
«το πάθημα, μάθημα» και κυρίως συμφωνία στην «ατζέντα» του μέλλοντος. Ο
πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ πρότεινε ένα νέο πλαίσιο, που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε
μια «Χάρτα» για την προοδευτική πορεία της χώρας. Αυτό σημαίνει εις βάθος
επεξεργασία, με ανοικτές πολιτικές διαδικασίες, με συμφωνία κορυφής, αλλά και
εσωτερικές διεργασίες στη βάση των κομμάτων, με παράλληλη κινητοποίηση και
άλλων προοδευτικών δυνάμεων. Στην εποχή της κοινωνίας της πληροφορίας, αλλά με
νεόπτωχους και αποκλεισμένους, με εθνικισμούς και ξενοφοβίες, το στοίχημα
είναι μια βιώσιμη ανάπτυξη για όλους, που απαιτεί νέες αναλύσεις για τον ρόλο
και τον λόγο της Κεντροαριστεράς. Ακόμη και στην αντιπολίτευση η
Κεντροαριστερά δεν μπορεί να είναι ούτε καθολικά διαμαρτυρόμενη δύναμη, ούτε
δημαγωγικά ευχάριστη ουτοπία. Πρέπει να είναι αξιόπιστη, ελκυστική δύναμη
εξουσίας που δεν φοβάται, αλλά αντιμετωπίζει τις προκλήσεις και συγκρούεται με
τη συντήρηση, τον λαϊκισμό και τη λογική της διαχείρισης.

Κώστας Σκανδαλίδης

Κοινή πορεία και σε επίπεδο κυβερνητικό

Έχω δηλώσει επανειλημμένα – και το θεωρώ αυτό πολύ σημαντικό – ότι από τη
στιγμή που ο Συνασπισμός μπορέσει να βρει τον προσανατολισμό του και να
παραμείνει στον χώρο της ανανεωτικής και προοδευτικής Αριστεράς στη νέα εποχή,
υπάρχει η δυνατότητα όχι απλά συνεργασιών με το ΠΑΣΟΚ, αλλά και η χάραξη μιας
κοινής πορείας σε επίπεδο κυβερνητικό. Δεν νομίζω ότι μας χωρίζουν στρατηγικά
σημαντικές διαφορές. Πρέπει όμως και ο Συνασπισμός να αποδεχθεί ότι το ΠΑΣΟΚ
είναι μια προοδευτική και αριστερή δύναμη, όπως συμβαίνει σε όλες τις χώρες
της Ευρώπης με τα σοσιαλιστικά και σοσιαλδημοκρατικά κόμματα. Γιατί φαντάζομαι
ότι καταλαβαίνει και ο συγκεκριμένος κομματικός χώρος πως είναι
«μικρομεγαλισμός» να πιστεύει ότι η Αριστερά στην Ελλάδα περιορίζεται σε
κάποια μικρά κόμματα και σε ένα ποσοστό κάτω του 10%. Εμείς, στο ΠΑΣΟΚ, έχουμε
εγκαταλείψει οριστικά κάθε διάθεση ηγεμονισμού – και σ’ αυτό ο Γ. Παπανδρέου
ήταν σαφέστατος.

Πέτρος Ευθυμίου

Και οργανική σύγκλιση των δύο χώρων

Χωρίς ηγεμονισμούς από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ και χωρίς τακτικισμούς από την
πλευρά του Συνασπισμού, τα εννέα σημεία που έθεσε ο πρόεδρος του Κινήματος Γ.
Παπανδρέου ή και όσα άλλα συμφωνηθούν, μπορούν να οργανώσουν το φόρουμ
διαλόγου των δυνάμεων της Κεντροαριστεράς στην Ελλάδα. Ο διάλογος αυτός πρέπει
πριν από όλα να αποφύγει όλη την παλιά γνωστή παθολογία: είτε τον πειρασμό του
καπελώματος από το ΠΑΣΟΚ, είτε την τάση να μηδενίζεται η αξία των θέσεων του
ΠΑΣΟΚ και η προσφορά του ως σοσιαλιστική συνιστώσα της Κεντροαριστεράς, από
την πλευρά του Συνασπισμού.

Σε πρώτη φάση, από τον διάλογο μπορούμε να οδηγηθούμε σε μια προγραμματική
σύγκλιση, η οποία θα θεμελιώσει και την προοπτική κυβερνητικής συνεργασίας. Σε
μια δεύτερη, που δεν πρέπει και δεν μπορεί να αποκλειστεί, μπορεί να
οδηγηθούμε σε μια οργανική σύγκλιση των δύο χώρων. Το βέβαιο είναι ότι ο
διάλογος πρέπει να επιχειρηθεί και εγώ προσωπικά ως μόνη προϋπόθεση θα έβλεπα
τον αμοιβαίο σεβασμό δύο κομμάτων της ευρύτερης Αριστεράς.

Σπύρος Λυκούδης

H πρόταση δεν είναι «ύποπτη»

Ο Συνασπισμός είναι κατ’ εξοχήν κόμμα διαλόγου. H έρευνα, οι αναζητήσεις, οι
προβληματισμοί του πάνω στα μεγάλα ζητήματα της εποχής και η διασταύρωση των
απόψεών του με άλλες αναζητήσεις μέσα από διαδικασίες διαλόγου χαρακτήρισαν
όλη την μέχρι σήμερα πορεία του. Ο Γ. Παπανδρέου ζήτησε ανοιχτό, διαχρονικό
συστηματικό διάλογο με την Αριστερά αποδεσμευμένο από εκλογικές συμπράξεις. H
πρόταση γίνεται σε χρόνο μη «ύποπτο», επομένως έχει το βάρος της και το
ενδιαφέρον της. Δεν συμφωνώ με τη συγκρότηση οργανωτικού σχήματος διαλόγου,
γιατί με δεδομένη και δικαιολογημένη τη δυσπιστία από τη χρήση των προτάσεων
διαλόγου στο παρελθόν μόνο σύγχυση θα δημιουργήσει. Ο διάλογος κάνει πάντα
καλό αν δεν «χρησιμοποιείται».

Δημήτρης Στρατούλης

Να κλείσει τώρα κάθε περιθώριο διαλόγου

Κατά τη γνώμη μου, το συνέδριό μας πρέπει να απαντήσει ότι δεν υπάρχει κανένα
περιθώριο διαλόγου και προγραμματικής σύγκλισης με την ηγεσία και το κόμμα του
ΠΑΣΟΚ, γιατί εμείς αντιπαλεύουμε τον νεοφιλελευθερισμό, ενώ το ΠΑΣΟΚ ως
κυβέρνηση ήταν ο κύριος φορέας εφαρμογής του στη χώρα μας (ιδιωτικοποιήσεις,
ελαστικοποίηση εργασιακών σχέσεων, αποδόμηση Ασφαλιστικού κ.λπ.) και
εξακολουθεί και ως αξιωματική αντιπολίτευση με τη νέα ηγεσία του να κινείται
σ’ αυτά τα πλαίσια. Αυτό που εμάς μας ενδιαφέρει δεν είναι ο διάλογος και η
σύγκλιση με το ΠΑΣΟΚ, αλλά η συγκρότηση στη χώρα μας της «οικογένειας της
Αριστεράς», δηλαδή της αριστερής παράταξης που θα επεκτείνεται από την
Αριστερά της Αριστεράς και τις αντιεξουσιαστικές δυνάμεις μέχρι τις αριστερές
δυνάμεις ή ομάδες που αποδεσμεύονται ή θέλουν να αποδεσμευτούν από το ΠΑΣΟΚ.

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Όχι στο «σύνδρομο του σκαντζόχοιρου»

Αναμφισβήτητα, η πρόταση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ αποτελεί μία νέα πρόταση. Τομή
σε ό,τι αφορά τη μορφή και το περιεχόμενό της με τη μέχρι τώρα αντιμετώπιση
του ζητήματος των σχέσεων των δύο όμορων χώρων από το ΠΑΣΟΚ. Στη θέση του
ηγεμονισμού και της εκ προτέρων απόρριψης θεμάτων προς συζήτηση, όπως π.χ. το
εκλογικό σύστημα, τώρα όλα εμφανίζονται να τίθενται στον δημόσιο διάλογο. H
έλλειψη εμπιστοσύνης έχει αναμφισβήτητα εμφιλοχωρήσει στους δύο χώρους. H
ευθύνη κυρίως ανήκει στο μεγάλο κυβερνητικό κόμμα. Οι πολιτικές του έχουν
δημιουργήσει πραγματικές απώσεις στον χώρο της Αριστεράς. Ο ΣΥΝ, μακριά από το
όποιο «σύνδρομο του σκαντζόχοιρου» δεν μπορεί να έχει κανένα πρόβλημα για τον διάλογο.