Ουρές για τη… φτηνή τέχνη

Κοσμοσυρροή στα εγκαίνια της Cheap Art. Όσο για το προφίλ των φιλότεχνων που σπεύδουν να αγοράσουν ένα έργο έναντι 70 ευρώ; «Ηλικίες μεταξύ 25 και 40, που έχουν δουλειά, αλλά όχι πολλά λεφτά και κάποιες φορές όχι δικό τους σπίτι», λένε οι διοργανωτές

Οι «παλιοί» που ξέρουν είναι εκεί από την πρώτη ημέρα για να προλάβουν να
αποκτήσουν τα έργα τέχνης που ποθούν. Οι «καινούργιοι», αν καθυστερήσουν, θα
βρουν δίπλα στο αγαπημένο τους έργο κολλημένο εκείνο το κόκκινο χαρτάκι που
σημαίνει πως πωλήθηκε και θα μείνουν με το απωθημένο για την επόμενη χρονιά.
Όταν η Cheap Art (Φτηνή Τέχνη), η έκθεση με τα μικρά, οικονομικά, αλλά
αυθεντικά έργα σύγχρονης τέχνης επιστρέψει και πάλι για το ετήσιο ραντεβού της
με το αθηναϊκό φιλότεχνο κοινό, εκεί κοντά στα Χριστούγεννα, σε δύο κομβικά
σημεία της Αθήνας, την Πλατεία Εξαρχείων και τη γειτονιά του Ψυρή, όπου
βρίσκονται και οι γκαλερί που την φιλοξενούν.

Τι είναι όμως η Cheap Art, η οποία κλείνει δέκα χρόνια παρουσίας στα
εικαστικά δρώμενα, προσελκύει περισσότερους από 5.000 επισκέπτες και
καταφέρνει να ξεπουλά σχεδόν τα 2.000 και πλέον έργα που φιλοξενεί κάθε
χρονιά; «Το φτηνό δεν ορίζει τα υλικά, αλλά τη δυνατότητα στο ευρύ κοινό να
αγοράσει έργα τέχνης. Δεν πρόκειται για υπόλοιπα, αλλά για έργα που φτιάχτηκαν
ειδικά για την έκθεση», λένε στα «NEA» δύο από τους εμπνευστές τής Cheap Art,
οι καλλιτέχνες Γιώργος και Δημήτρης Γεωργακόπουλος. «Σκοπός μας είναι να
ανοίξουν οι πόρτες στο κοινό, να εξοικειωθεί και να μυηθεί στον χώρο της
τέχνης, ώστε να δημιουργηθεί μια νέα γενιά συλλεκτών, αλλά και μια νέα
νοοτροπία στον κόσμο, που θα ανακαλύψει εναλλακτικές λύσεις για τη διακόσμηση
του χώρου του πέρα από τους τσεβρέδες, τις κιτς λύσεις του κορνιζάδικου ή στην
καλύτερη περίπτωση τις μεταξοτυπίες», προσθέτει η Αγγελική Αντωνοπούλου, η
οποία φιλοξενεί στην γκαλερί της το ήμισυ της Cheap Art.

H Cheap Art πέτυχε «να καθιερώσει τα μικρά έργα που σήμερα έχουν γίνει
θεσμός σε όλες τις γκαλερί», λέει ο κριτικός τέχνης, Χάρης Καμπουρίδης. «Να
αμφισβητήσει τις αρχές τού μοντερνισμού – τέχνη μόνο για την τέχνη -, να
κατακτήσει την αγορά, να βάλει σε πολλά σπίτια έργα τέχνης “εθίζοντας” το
κοινό και να δημιουργήσει ένα φυτώριο νέων καλλιτεχνών».

Μόνο φέτος συμμετέχουν περισσότεροι από 100 καλλιτέχνες, ενώ στη δεκαετή της
πορεία η Cheap Art έχει φιλοξενήσει έργα 228 δημιουργών. Τρία είναι τα βασικά
κριτήρια με τα οποία επιλέγονται οι συμμετέχοντες, ώστε να δημιουργηθεί ένα
«μικρό πανόραμα» της σύγχρονης εικαστικής, ελληνικής κυρίως, δημιουργίας.
«Πρώτον, μας ενδιαφέρουν οι δυνατές και δυναμικές δουλειές που προέρχονται από
διαφορετικές αισθητικές και ιδεολογικές θέσεις ώστε να διαμορφώνεται μια
μεγάλη γκάμα, που θα αφορά σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό. Δεύτερον, τα
έργα με εικαστική αυτονομία, καθώς δεν μας ενδιαφέρουν τα χρηστικά
αντικείμενα. Και, τρίτον, η διαρκής ανανέωση των καλλιτεχνών», εξηγούν.

Μήπως όμως η Cheap Art μετατρέπει το έργο τέχνης σε καταναλωτικό προϊόν; «Όχι,
διότι δεν πρόκειται για παραγωγή. Κάνουμε 15 – 20 έργα ο καθένας», υποστηρίζει
ο καλλιτέχνης Γιώργος Λιντζέρης, που συμμετέχει και τα δέκα χρόνια στην
διοργάνωση. Διαφορετική γνώμη έχει ωστόσο η Αγγελική Αντωνοπούλου: «Λειτουργεί
και καταναλωτικά, αλλά δεν ενοχλεί όταν το έργο είναι καλό». Και όσο για την
άποψη που αποδίδει την επιτυχία της Cheap Art στην εορταστική περίοδο; «Δεν
παίζει ρόλο η εποχή. Ο ίδιος χαμός γίνεται και τον Ιούνιο, που η έκθεση
φιλοξενείται στον Μύλο της Θεσσαλονίκης», υποστηρίζουν οι διοργανωτές.

Γιατί τελικά να αγοράσει κάποιος ένα πανάκριβο έργο από την γκαλερί
όταν γνωρίζει πως μπορεί να αποκτήσει ένα επίσης αυθεντικό με μόλις 70 ευρώ;
«H τέχνη είναι ακριβή και πρέπει να είναι ακριβή γιατί κρύβει την αγωνία του
καλλιτέχνη. Τα φτηνά έργα τέχνης είναι χειρονομία των καλλιτεχνών προς τον
κόσμο, που διαρκεί λίγες ημέρες. Τα ίδια αυτά έργα μετά τη λήξη της έκθεσης
πωλούνται σε άλλη τιμή», εξηγεί ο Δημήτρης Γεωργακόπουλος. Ο Γιώργος Λιντζέρης
προσθέτει: «H Cheap Art δεν ανταγωνίζεται τις γκαλερί, διότι έχουν διαφορετικό
κοινό».

Από πελάτισσα, συμμετέχουσα

Ως πελάτισσα ξεκίνησε τη σχέση της με την Cheap Art η πρωτοεμφανιζόμενη Ινώ
Μέη, η οποία συμμετέχει με φωτογραφικά έργα. «H μητέρα μου μού έπαιρνε δώρα
από την Cheap Art και τώρα βλέπω τα έργα μου στον τοίχο». Γιατί αποφάσισε να
πάρει μέρος; «Μου αρέσει που η τέχνη γίνεται προσιτή λόγω τιμής. Και επιπλέον
πιστεύω πως θα δει τη δουλειά μου ένα μεγάλο κοινό, γεγονός που θα μου ανοίξει
πόρτες»

«Αξίζει η εμπειρία»

Πρωτοεμφανιζόμενοι και καλλιτέχνες που έχουν ήδη σταδιοδρομήσει συνυπάρχουν
στην Cheap Art για τους δικούς τους λόγους. «Είναι μια ευκαιρία να δει
νεώτερος κόσμος τη δουλειά μου, να αποκτήσει ένα έργο μου χωρίς να πληρώσει
πολλά λεφτά και να κάνω ένα crash test για να δω την αποδοχή που έχουν τα έργα
μου», λέει ο ζωγράφος Γιώργος Λιντζέρης, ο οποίος συμμετέχει κάθε χρόνο στη
διοργάνωση και παραδέχεται πως η συμμετοχή του τον βοήθησε εν μέρει στην
καριέρα του, καθώς του προσέφερε αναγνωρισιμότητα: «Μπορεί τα έργα να μου
στοιχίζουν όσο τα πουλάω, αλλά αξίζει η εμπειρία».

Ξεκίνημα το 1986 από τη Γερμανία

Όλα ξεκίνησαν αυθόρμητα στις 13 Δεκεμβρίου του 1986 από μια παρέα δέκα
φοιτητών της Σχολής Καλών Τεχνών στο Μπραουσβάικ της Γερμανίας. Λίγο πριν
επιστρέψουν στα σπίτια τους για τις γιορτές των Χριστουγέννων μάζεψαν σε ένα
ατελιέ τα έργα που δεν είχαν καταφέρει να πωλήσουν και τα αντάλλαξαν. Όσοι
πάλι αρνήθηκαν να τα ανταλλάξουν, τα πώλησαν έναντι 30, 50 ή 100 μάρκων,
ανάλογα με το μέγεθος. «H ιδέα μάς άρεσε και συνεχίστηκε και τις επόμενες
χρονιές, ενώ η παρέα όλο και μεγάλωνε καθώς οι φίλοι έφερναν φίλους», θυμάται
ο Γιώργος Γεωργακόπουλος, μέλος εκείνης της παρέας. H συνέχεια δεν ήταν και
τόσο καλή, καθώς το εγχείρημα να μεταφερθεί στην γκαλερί που ίδρυσαν τέσσερις
από τους φίλους στο Αμβούργο δεν άντεξε παρά για τρία χρόνια μόνο (1991 –
1994), «ίσως γιατί απευθυνθήκαμε σε περιορισμένο κοινό».

«Για πρώτη φορά όμως ο όρος Cheap Art χρησιμοποιήθηκε στην Αθήνα, το 1995,
όταν διαθέσαμε το ατελιέ μας – τον χώρο όπου και σήμερα φιλοξενείται η
διοργάνωση, στα Εξάρχεια – για την πρώτη πιλοτική έκθεση», εξηγεί ο Δημήτρης
Γεωργακόπουλος. «Ο στόχος μας εδώ ήταν διαφορετικός: να ανοίξουμε τις πόρτες
στο ευρύ κοινό. Μας ενδιέφερε να δούμε τι θα συνέβαινε αν προσφέραμε έργα σε
χαμηλή τιμή, σε μια Αθήνα όπου οι περισσότεροι ένιωθαν είτε αποκλεισμένοι από
τις γκαλερί είτε πως επρόκειτο για χώρους που δεν τους αφορούσαν».

INFO

Cheap Art (Θεμιστοκλέους και A. Μεταξά 25, τηλ. 210-3817.517) και a.
antonopoulou. art (Αριστοφάνους 20, 4ος, τηλ. 210-3214.994) έως 23 Δεκεμβρίου.
Ίντερνετ: http: //www.cheapart.gr