«H άγνοια νόμου απαγορεύεται», ορίζει μία από τις γνωστότερες διατάξεις του
Ποινικού μας Κώδικα. Ωστόσο, υπάρχουν νόμοι που είναι σε ισχύ από το έτος
1870, τους όποιους… αγνοούν ακόμη και έγκριτοι νομικοί.
|
|
Μάλιστα, ισχύουν ακόμα διατάξεις που δεν διδάσκονται ποτέ ούτε στους φοιτητές
των Νομικών Σχολών αλλά ούτε στη Σχολή των Δικαστών – παράδειγμα, εκείνες που
ορίζουν τις ποινές για τις… μονομαχίες! Οι παρωχημένοι ειδικοί νόμοι είναι
χιλιάδες και πολλές φορές προκαλούν θυμηδία ή αμηχανία ακόμη και σε δικαστές,
εισαγγελείς, δικηγόρους, αλλά και σε πολίτες που με έκπληξη ανακαλύπτουν ότι
παραβίασαν διατάξεις περί… απατηλής επίτευξης συνουσίας ή παρακώλυσης…
προμήθειας ψωμιού. Άλλες φορές πάλι, πολίτες κινδυνεύουν να καθήσουν στο
εδώλιο, γιατί παρακολούθησαν θεατρικό έργο με… κομμουνιστικές αναφορές –
μιας και ο σχετικός νόμος δεν έχει καταργηθεί!
Οι ανάγκες της σύγχρονης ζωής θα έπρεπε να είχαν θέσει τους νόμους αυτούς στο
χρονοντούλαπο της Δικαιοσύνης.
Δεν τους έχουν ακουστά. Κι όμως – έστω και τυπικά – εξακολουθούν να
ισχύουν ακόμη και σήμερα. Δεν είναι τυχαίο που ένας από τους πιο σημαντικούς
καθηγητές της Νομικής Επιστήμης, ο Βασίλης Οικονομίδης, όταν του εζητείτο να
συντάξει μία γνωμοδότηση, συνήθιζε – όπως λέγεται – να κλείνει με την ίδια
πάντα φράση: «Αύτη είναι η εμή γνώμη, πλην αν άλλος νόμος ορίζει»!
Ούτε τους καταλαβαίνουν. Ο γενικός γραμματέας της Ένωσης Εισαγγελέων κ.
Σπύρος Μουζακίτης αναγνωρίζει ότι «υπάρχει πληθώρα ειδικών ποινικών νόμων, που
ισχύουν από τις αρχές του 1900 και ακόμα πιο πίσω».
Και αναφέρει ως παράδειγμα τον νόμο 2048 του 1914 «περί αθέμιτου
ανταγωνισμού», που εξακολουθεί να καλύπτει και σήμερα τις ανάγκες της
σύγχρονης αγοράς, αν και οι αλλαγές που έχουν μεσολαβήσει τα χρόνια που
πέρασαν, είναι τεράστιες. Τί γίνεται όταν ένας συνάδελφός του καλείται να
εφαρμόσει μία απ’ αυτές τις αναχρονιστικές διατάξεις; Ο εισαγγελέας
παραδέχεται πως «οι νόμοι αυτοί δεν είναι παλαιοί μόνο στο πνεύμα τους, αλλά
και στη διατύπωσή τους, με αποτέλεσμα δύσκολα να γίνονται κατανοητοί από νέους
δικαστές που δεν έχουν ούτε καν διδαχθεί την καθαρεύουσα στην οποία είναι
γραμμμένοι όλοι αυτοί οι νόμοι».
Χρειάζονται πρωτοβουλίες. «H πλειονότητα των νόμων είναι δέσμιοι της
εποχής τους. Χρειάζεται λοιπόν να αναληφθούν οι αναγκαίες πρωτοβουλίες, ώστε η
νομοθεσία μας να μη μένει πίσω από την εξέλιξη της κοινωνίας, αλλά στο μέτρο
του δυνατού να την επηρεάζει θετικά», αναφέρει ο καθηγητής του Ποινικού
Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας, κ. Ηλίας
Αναγνωστόπουλος.
Βεβαίως, αλλαγές γίνονται, αν και περιορισμένες: Μέσα στον κυκεώνα των
απολιθωμένων διατάξεων υπάρχουν και κάποιες, που έστω και με καθυστέρηση
άλλαξαν για να αντιμετωπίσουν σύγχρονα κοινωνικά φαινόμενα, όπως είναι η
αποποινικοποήση της μοιχείας και ο γάμος μεταξύ αλλοθρήσκων.
