Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

«Ευλογημένος Εσύ Θεέ ημών Αιώνιε, Βασιλιά του Σύμπαντος, που δεν με έκανες
γυναίκα»

προσευχή ορθόδοξων Εβραίων

Ναι εντάξει, το λέει και το τραγούδι πως αυτός ο κόσμος είναι ένας «κόσμος
ανδρικός». Έρχονται όμως ημέρες, όπως η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Βίας, όπου
μαθαίνουμε με αριθμούς πως αυτός ο «ανδρικός κόσμος» καταπιέζει και κακοποιεί
τις γυναίκες. Στην Ελλάδα, μία στις τρεις γυναίκες έχει υποστεί κάποια μορφή
κακοποίησης. Καθώς φαίνεται, μπροστά στις γυναίκες σε αρκετούς άνδρες ξυπνά ο
«ταλιμπάν» που κρύβουν μέσα τους. Έτσι κι αλλιώς, αν κάνει κανείς τον κόπο και
ρίξει μια ματιά στην «ανδρική ιστορία», θα διαπιστώσει πως τα «ταλιμπανάκια»
δεν είναι μονοπώλιο κανενός πολιτισμού. Στη Γερμανία του Γουλιέλμου II (1888 –
1918), η ηθική τάξη επέβαλλε στη γυναίκα τα «τρία k»: Kirche, Κόche, Kinder –
Εκκλησία, Κουζίνα, Παιδιά. Ακόμα και για τα λαμπρά μυαλά που επεδίωκαν τη
χειραφέτηση της ανθρωπότητας από τα δεσμά των προκαταλήψεων – όπως ο Ντιντερό,
ο Φρόιντ κ.λπ. – ο άνδρας ταυτιζόταν με την Ιστορία, ενώ η γυναίκα με την
υστερία…

***

Κάποιοι σύγχρονοι και αξιόλογοι «κληρονόμοι» του Φρόυντ, πάντως, έχουν
διαφορετική άποψη. Χρησιμοποιώντας τα «εργαλεία» της ψυχανάλυσης, μας λένε
μάλιστα πως η πηγή του κάθε φανατισμού, είτε «θεϊκού» είτε άθεου, είτε δεξιού
είτε αριστερού, βρίσκεται στον φόβο και το μίσος για τη γυναίκα και το σώμα
της. «Οι Ταλιμπάν – γράφει η Κατρίν Νταβίντ – δεν φοβούνται τον θάνατο, αλλά
φοβούνται τη γυναίκα. Όσο περισσότερο φοβούνται και μισούν τη γυναίκα, τόσο
πιο πολύ αγαπούν τον θάνατο. Για την ακρίβεια, φοβούνται τη διαφορά των φύλων
και ίσως την ίδια τη διαφορά. Γιατί η διαφορά των φύλων είναι το αρχέτυπο όλων
των διαφορών». Οι Ταλιμπάν επιδιώκουν να «θάψουν» τη διαφορά (των φύλων) κάτω
από την μπούρκα, ενώ ο Μάο με το κοστούμι του προσπαθούσε να την εξαλείψει εις
το όνομα της δημιουργίας του «νέου ανθρώπου». «Καλύψτε εκείνο το στήθος, γιατί
φοβάμαι την επιθυμία μου» – δεν λέει και ο γνωστός μας Ταρτούφος;

***

Ο φανατικός όμως δεν πρέπει να φοβάται την επιθυμία του. Πρέπει ταυτόχρονα να
διαθέτει τις ακριβώς αντίθετες «ιδιότητες» απ’ αυτές που καταλογίζονται στη
«γυναικεία φύση», όπως η αδυναμία (θηλυπρέπεια), η περιέργεια (η περιέργεια
της Εύας δεν ήταν η αιτία για την εκδίωξη του ανθρώπου από τον Παράδεισο;), η
ακαθαρσία (η γυναικεία περίοδος). Ο φανατικός μισεί τη θηλυπρέπεια, αφού είναι
ασύμβατη με την εξουσία. Το πρότυπό του είναι ο μεγάλος Πατέρας με τη
«βροντερή φωνή» ή ο Lider Maximo με την «αιώνια στύση». Και σίγουρα ο
φανατικός είναι ένας τύπος χωρίς περιέργεια, άρα χωρίς αμφιβολίες. Είναι ο
κύριος «εγώ τα ξέρω όλα». Όσο για την καθαρότητα: αποτελεί την έμμονη ιδέα του
φανατικού. Αλίμονο, ποιους πιάνει η «σκούπα» του.

***

Μα ο κόσμος θα ήταν καλύτερος εάν τον κυβερνούσαν οι γυναίκες; «Όχι» – απαντά
η Νταβίντ – «απλώς διαπιστώνω πως ο «άλλος» αποτελεί κατά κάποιον τρόπο το
«θηλυκό πρόσωπο» του ανθρώπινου κόσμου». Εξάλλου, κάνετε μια εμπειρική
παρατήρηση και θα δείτε πως οι ίδιοι άνθρωποι που θέλουν τις γυναίκες να
«γυρίσουν πίσω στις κουζίνες τους», θεωρούν τους μετανάστες «εισβολείς»,
σιχαίνονται τους ομοφυλόφιλους, μισούν την ατομικότητα, εξυμνούν την παράδοση,
καίνε τα βιβλία που δεν τους αρέσουν. «Αυτοί που καίνε τα βιβλία, αργά η
γρήγορα καταλήγουν να καίνε και ανθρώπους», έγραφε ο Χάινε. Εάν οι φανατικοί –
είτε μουσουλμάνοι, είτε χριστιανοί, είτε Εβραίοι – μπορούσαν να ενώσουν τις
δυνάμεις τους, είναι σίγουρο πως θα έκαιγαν τα ίδια βιβλία και τους ίδιους
ανθρώπους. Και βέβαια θα καταπίεζαν από κοινού όλες τις γυναίκες του κόσμου.

Ο Γκαζμέντ Καπλάνι είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.