BAΣIΛHΣ TΣAMΠPΟΠΟYΛΟΣ Aνατολή – Δύση στο ίδιο κλαβιέ

Βασίλης Τσαμπρόπουλος και Άννα Λέχνερ επί το έργον. H περιοδεία τους στο εξωτερικό έχει ήδη ξεκινήσει και οι θετικές κριτικές – και για τις συναυλίες και για τη δισκογραφική έκδοση από την έγκυρη γερμανική εταιρεία ECM – έρχονται η μία μετά την άλλη

Τα έργα του μουσικού και φιλοσόφου Ζορζ Ιβάνοβιτς Γκουρτζίεφ (1877-1948)
υπήρξαν από τα πρώτα στη Δύση που άντλησαν από την πολυχρωμία διαφορετικών
μουσικών παραδόσεων, διατηρώντας έντονα τη γεύση της Ανατολής από όπου ήταν
και η καταγωγή του (σύνορα Αρμενίας και Τουρκίας). Το νέο άλμπουμ του Βασίλη
Τσαμπρόπουλου «Chants, Hymns and Dances», το τέταρτο με την ECM (και μάλιστα
με την ετικέτα new series με την οποία βγαίνουν τα κλασικά της έργα), περιέχει
μουσική του Γκουρτζίεφ αλλά και συνθέσεις του ίδιου βασισμένες εν μέρει σε
διασκευές βυζαντινών ύμνων.

Πιάνο (Βασίλης Τσαμπρόπουλος) και βιολοντσέλο (Άννα Λέχνερ) κάνουν ένα
εσωτερικό, πνευματικό ταξίδι σε ένα τοπίο που μιλάει με τις φορτισμένες σιωπές
του, παιχνίδι απαλών αποχρώσεων και ήπιας μελαγχολίας, πολύ κοντά στις δικές
μας μουσικές παραδόσεις, σε σημείο που ώρες ώρες νομίζεις ότι μπορείς να
ψιθυρίσεις δικούς σου στίχους. Τόσο γεμάτο το άκουσμα, σκέφτεσαι, τόσο
εσωτερικό το άγγιγμα των πλήκτρων που ακόμη κι ένας οπαδός της ντανς θα γύριζε
να ακούσει και θα υποκλινόταν στη μαεστρία του πιανίστα. Του ντουέτου.

«Ο Γκουρτζίεφ», λέει ο Βασίλης Τσαμπρόπουλος, «δεν ήταν συνθέτης ακαδημαϊκός,
είχε όμως μουσικές ιδέες. Οι μελωδίες του είναι σε μορφή απλοϊκή, όμως είχε
μια καθαρότητα και μια αμεσότητα που σπάνια βρίσκεις». Ο πρώτος που επιχείρησε
να ερμηνεύσει κομμάτια του Γκουρτζίεφ ήταν ο Κιθ Τζάρετ (έχει κυκλοφορήσει
άλμπουμ επίσης από την ECM) και από τότε, όπως λέει και ο ίδιος, το έδαφος
παρέμενε παρθένο. «Δουλέψαμε πολύ το υλικό. Το προσεγγίσαμε αυτοσχεδιαστικά,
αλλά πάντα με την παράμετρο να μην το αλλοιώσουμε. H πρόκληση για μένα ήταν
αυτή η μείξη στοιχείων και πολιτισμών που υπάρχει στη μουσική του Γκουρτζίεφ,
όπως και στη δική μου».

H εκτός συνόρων δραστηριότητα, που ξεκίνησε εδώ και μερικά χρόνια με την
ένταξή σου στην ECM, σου έχει δώσει άλλη οπτική στα πράγματα;

Σίγουρα. Σου δίνεται η δυνατότητα να ξεφύγεις από τα στερεότυπα. Το ότι
έρχεσαι σε επαφή με ξένους παραγωγούς και μουσικούς είναι αρκετό για να
διευρύνεις τους ορίζοντές σου. Βλέπεις τα πράγματα πιο σφαιρικά. Εδώ ζεις σε
άλλη συχνότητα. Νομίζεις ότι είσαι το κέντρο της γης – και δεν είσαι…

Δηλαδή;

Για τη δική μου κατηγορία, που δεν πηγαίνει να παίξει μόνο στην ομογένεια και
βγαίνει να ανταγωνιστεί τα θηρία του χώρου, τα πράγματα είναι δύσκολα. Πρέπει
να είσαι πολύ καλά προετοιμασμένος, πολύ πειστικός, γιατί το ακροατήριό σου
ούτε τη δική σου παράδοση έχει ούτε τα δικά σου ήθη, και είναι συνηθισμένο να
ακούει τους σούπερ τοπ καλλιτέχνες. Πρέπει να το πείσεις ότι η πρότασή σου
είναι γνήσια.

Μόνο στο εξωτερικό συμβαίνει αυτό;

Υπάρχει και εδώ κοινό αρκετά ευαισθητοποιημένο, αλλά έξω καταλαβαίνεις το
ειδικό σου βάρος. Αν και από τότε που λείπω καιρό από την Ελλάδα, μας έχω
αγαπήσει πολύ και μάλιστα μού βγαίνει και μια περίεργη επιθετικότητα προς
όλους που μας κοιτούν με τη συνηθισμένη καχυποψία… Τέλος πάντων. Απλά εδώ
καμιά φορά, ζούμε virtual καταστάσεις. Virtual σταρ… Και έξω συμβαίνει αυτό
αλλά είναι πιο δύσκολο να περάσει το virtual. Έχει να κάνει με την παιδεία, με
τα ήθη, με πολλά.

«Σαν πολίτης ενός μεγάλου κόσμου…»

Όταν βρίσκεσαι έξω, νιώθεις σαν Έλληνας που παίζει στο εξωτερικό;

Είμαι Έλληνας και δεν νιώθω τίποτα άλλο παρά αυτό, αλλά όταν βρίσκομαι στο
εξωτερικό νιώθω περισσότερο σαν πολίτης ενός μεγάλου κόσμου. Στη μουσική
ειδικά εκεί είναι το ενδιαφέρον. Το μεγάλο κοκτέιλ που ανακατεύεται διαρκώς
και είναι το μόνο πράγμα που σου δίνει την ελπίδα ότι μπορεί να παραχθεί κάτι
καινούργιο. Δεν σου μένουν άλλωστε και πολλές επιλογές. Ή καλά αντίτυπα να
παράγεις ή να ανακατεύεις διαρκώς… Αν και οι πιθανότητες του καινούργιου,
είναι ελάχιστες.