Kιβωτός θεσπέσιας ομορφιάς

Πάει, τέλειωσε. Αμερικανοί, Ευρωπαίοι και λοιπές «δημοκρατικές δυνάμεις» σε
κατάσταση πανικού. H απόλυτη πρωτοπορία, η κιβωτός που μεταφέρει από τη Γη στο
αχανές Σύμπαν κάθε ίχνος αισθητικής πανδαισίας ονομάζεται ασιατική πρωτοπορία.
Μετά το κορεάτικο «Old boy», όπου μοιάζει σαν ο Ταραντίνο με σάρκα και αίμα να
στήνει οργιαστικό χορό με τον «Οιδίποδα» του Ευριπίδη, δεύτερη έκρηξη
καθηλωτικής…. οφθαλμολαγνείας. Σκηνοθέτης είπατε; Λάθος. Ο Γουόνγκ Καρ Γουάι
είναι θεός!

Για να καταλάβετε. Αφού περάσουν είκοσι λεπτά και αφού ήδη αισθάνεσαι να
κολυμπάς στο Διάστημα βυθισμένος σε βελούδινο διαστημόπλοιο και ενώ τα μάτια
και η λαχτάρα χορεύουν βαλς με υπόκρουση από τα κύματα του Δουνάβεως του
Στράους, αντιλαμβάνεσαι πως όλα μέσα σου και έξω σου βρίσκονται σε κατάσταση
αφοπλιστικής και ανελέητης ομηρίας. Μια αφόρητη νοσταλγία και αισθηματική
διάθεση σε τυλίγει, σε πλημμυρίζει, σε… τεμαχίζει. Κάπου εκεί και αφού
προηγουμένως έχεις επιχειρήσει να ξεκλειδώσεις, να καταλάβεις τον γρίφο της
ιστορίας, στο τέλος – και έπειτα από 130 λεπτά ανελέητης παραισθησιογόνου
ουσίας – εγκαταλείπεις άνευ όρων όλες σου τις αντιστάσεις. Από εδώ ο Γουόνγκ
Καρ Γουάι, από εκεί όλοι οι άλλοι!

Αυτός ο χρυσοχόος αυθεντικών διαμαντιών επιπέδου «In the mood for love»
(«Ερωτικής επιθυμίας»), ξεκινάει από μια παραδοχή. Πασίγνωστη, καθιερωμένη και
διαχρονική. Από τον επαναστάτη Αϊζενστάιν μέχρι τον εστέτ Βισκόντι, τον
νοσταλγό του φιλμ νουάρ Ντάσιελ Χάμετ, καθώς και Ρέιμοντ Τσάντλερ, όλους
αυτούς του διακόνους που τροφοδότησαν τον πλανήτη με αντίδωρα μελοδράματος.
Πως, δηλαδή, πρωταρχική πηγή θερμότητας του ψυχρού, ανθρώπινου Σύμπαντος είναι
αποκλειστικά και μόνο το Αίσθημα. H κινητήρια δύναμη κάθε «ζωντανής» ύπαρξης.
H πρωτεΐνη της μνήμης και ο γενετικός κώδικας του ανθρώπινου πολιτισμού.
Πυρήνας αυτής της ενστικτώδους δύναμης είναι το ερωτικό αίσθημα. Ο Ένας χωρίς
τον Άλλο δεν υπάρχει. Ο πολλαπλασιασμός των κυττάρων απαιτεί διαρκή, ιλιγγιώδη
εσωτερική συνουσία.

Κάθησε λοιπόν και τοποθέτησε ανάμεσα στο Χθες και το Αύριο έναν κωδικό, με τον
αριθμό 2046. Με τριπλή αναφορά, σημασία και ουσία. Κατά σειρά: Πρώτα η
δεκαετία του ’60, έπειτα ένα μικρό δωμάτιο ξενοδοχείου με τον αριθμό 2046 κι
έπειτα η αυριανή χρονολογία του έτους 2046. Κάτοχος αυτού του κωδικού, αλλά
και κέντρο του Σύμπαντος ένας τυχοδιώκτης δημοσιογράφος (Τόνι Λιούνγκ, ο
πρωταγωνιστής της «Ερωτικής επιθυμίας»). Δορυφόροι τρεις αλαβάστρινες,
μοναδικές, εύθραυστες θεϊκές υπάρξεις: Ζανγκ Ζίγι, Γκονγκ Λι, Φέι Γουόνγκ. Μη
βιάζεστε να βγάλετε συμπεράσματα.

«2046». Έρωτας στα χρόνια της απόλυτης μαγείας

Ο δημοσιογράφος (δηλαδή το «κέντρο» αυτού του ιδιότυπου αισθηματικού
«Σύμπαντος») ρυθμίζει την κυκλοφορία των «δορυφόρων». Άλλοτε με τη μία, άλλοτε
με την άλλη, ύστερα με την τρίτη, αργότερα με την πρώτη. Όμως όσο εκείνος
(δηλαδή ο… πλανητάρχης) διακανονίζει την περιφορά των «δορυφόρων» τόσο
εκείνες με τις ιδιαίτερες, μοναδικές ιδιότητες που εκ γενετής φέρουν,
ρυθμίζουν την ύπαρξή του. Για να καταλάβετε είναι σαν ο Τόνι Λιούνγκ να είναι
η Γη και εκείνες ο Ήλιος και η Σελήνη. Όπως δηλαδή νερό, αέρας, χλωρίδα,
πανίδα είναι αδύνατον χωρίς ηλιακή θερμοκρασία και ενέργεια να «φυτευτούν» και
να υπάρξουν, το ίδιο και μ’ αυτόν τον τυχοδιώκτη. H μνήμη του (δηλαδή το
«είναι» του) τροφοδοτείται αδιάκοπα και πολλές φορές ερήμην του από άλλους
πλανήτες. Έτσι, ενώ εκ πρώτης όψεως για τον θεατή με ακούνητο και αδιατάραχτο
βλέμμα και μυαλό μοιάζει σαν ιστορία ενός Κινέζου Καζανόβα, στην
πραγματικότητα το ακριβώς αντίθετο και εντελώς ανατρεπτικό συμβαίνει.

Αν και στο «κέντρο» της μυθοπλασίας είναι ο Άνδρας, στην πραγματικότητα η
Γυναίκα είναι η ηρωίδα… Αν και Άνδρας είναι ο συλλέκτης και γραφιάς αυτής
της αφόρητης νοσταλγίας, η Γυναίκα είναι η έμπνευση και συγγραφέας αυτής της
ιστορίας. Αν και μοιάζει σαν Εκείνος να οδηγεί την κούρσα, στην πραγματικότητα
Εκείνη είναι που καθορίζει τη «μοίρα». Θέλετε κι άλλη απόδειξη; Όχι μία, αλλά
τρεις. Γένους θηλυκού είναι το αίσθημα, η μνήμη και η επαναλαμβανόμενη, με
όλες τις παραλλαγές, αδιάκοπη ερωτική περιπέτεια. Γι’ αυτό η ταινία μοιάζει να
περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της. Γένους θηλυκού είναι η ταραχή και η
ελπίδα. Γι’ αυτό ο αφηγηματικός χρόνος της ιστορίας μοιάζει άλλοτε προς τα
πίσω και άλλοτε προς το μέλλον να κοιτάει. Γένους θηλυκού είναι η συγκίνηση
και η απελπισία. Γι’ αυτό ακόμα και από τα μάτια ενός θηλυκού «ανδροειδούς»
του έτους 2046 δάκρυα κατρακυλάνε!

Ρέμπραντ, Βισκόντι και Κόπολα μαζί!

Κουραστήκατε; Δικό μου το λάθος. Ο Γουάνγκ Καρ Γουάι φροντίζει κάθε στιγμή,
κάθε κλάσμα του δευτερολέπτου με το χέρι του Ρέμπραντ και το βλέμμα του
Βισκόντι να ζωγραφίζει. Έχοντας αφομοιώσει όλους τους κώδικες παραδοσιακής
γραφής, χωρίς ανάγκη σεναρίου και «ιστορίας», τους ίδιους αυτούς κώδικες
περιφρονεί. H συνέχεια είναι ανατριχιαστική. Με δημιουργικό οίστρο εφορμά στον
κατάλευκο καμβά και με τα πινέλα και τις μπογιές του τον κόσμο των αισθήσεων
ταράζει και συγκλονίζει. Δεν υπάρχει καρέ και σημείο που να μην εκπέμπει
σπάνια ομορφιά. Σαν Πινακοθήκη διακοσμημένη με ό,τι καλύτερο έβγαλε η
κινηματογραφική πλάση. Έτσι αφού οι σκηνές είναι πίνακες και αφού στα πάντα
(άψυχα και έμψυχα) έχουν επενδυθεί απίστευτες ποσότητες αισθηματικής ταραχής,
είναι σαν το σενάριο, δηλαδή, ο «λόγος» να αρθρώνεται μόνο από την ακτινοβολία
των «σωμάτων», από το φως και το ημίφως, από τη χορογραφία των «πλανητών» και
από τη διάθεση (ναι ακριβώς από τη διάθεση) των… χρωμάτων!

Για να τελειώνω. Από την εποχή του «Λούντβιχ» του Βισκόντι είχα να δω τόση και
τέτοια λεπτομερειακή ενδυματολογική μαστοριά. Σκηνογραφικό επίτευγμα
μεγατόνων. Από την εποχή της «Αποκάλυψης» του Κόπολα με φωτογράφο τον Βιτόριο
Στοράρο έχω να θαυμάσω τέτοια εικαστική επεξεργασία. Επίτευγμα ηλιακών
φωτοσκιάσεων. Από την εποχή του American cinema των καλύτερων μας χρόνων του
’40, του ’50 έχω ν’ ακούσω τόση και τέτοια πανδαισία νοσταλγίας. Μουσικό
επίτευγμα εκατομμυρίων μελωδικών ντεσιμπέλ. Και τέλος το καλύτερο. Ποτέ άλλοτε
στην οθόνη δεν έχει παρελάσει μαζί τόση και τέτοια θηλυκή ομορφιά. Χωρίς ίχνος
γυμνού σημείου, χωρίς ελάχιστη, τόση δα δυτική χυδαιότητα. Ντρέπεσαι να τις
αγγίξεις. Μπροστά σ’ αυτά τα κουκλίστικα πρόσωπα και τα αλαβάστρινα σώματα,
όλες οι πασαρέλες, από την Πράντα μέχρι τον Γκοτιέ μοιάζουν πλαστικές. Μα σε
όλα πήγε κόντρα ο αθεόφοβος; Σε όλα. Γιατί… βλάκα μου χωρίς μνήμη, αίσθημα
και καρδιά, άνθρωπος, κουνούπι, μαλάκιο δεν θα υπάρχουν πια!

Λευκό ειδύλλιο, λάτιν χοροδιδασκαλείο

Και όμως. Τα κάτω έρχονται πάνω. Διότι το «Χορεύετε;» είναι μεν αμερικανιά,
αλλά η γεύση του είναι βρετανική, λόγω σκηνοθεσίας Πίτερ Τσέλσομ γαρ. «Shall
we dance?». Με παρτενέρ την Τζένιφερ Λόπεζ και τον Ρίτσαρντ Γκιρ; Μα φυσικά
yes!

Όχι, ακόμα δεν τρελάθηκα. Πηγαίνοντας με προορισμό ποπ κορν giant size,
κατέληξα, ευτυχώς, να καταβροχθίζω στο Μανχάταν εύγεστα κουλουράκια made in
Great Britain. Ως εξής:

Σύζυγος (Ρίτσαρντ Γκιρ) από το πρωί μέχρι το βράδυ με την ίδια Samsonite, το
ίδιο γραφείο, την ίδια σύζυγο (Σούζαν Σαράντον), την ίδια ζωή. H προσωποποίηση
της αφόρητης μοναχικής ρουτινιάρικης διαδρομής. Ώσπου με ένα «τσακ», όπως
συμβαίνει στα παραμύθια, διασχίζει την απαγορευμένη ζώνη και σε
χοροδιδασκαλείο μπαίνει, προκειμένου με δασκάλα την Τζένιφερ Λόπεζ να μάθει
λάτιν χορούς. Οπότε δύο τινά θα συμβούν. Όπως εκ παραδόσεως συμβαίνουν στη
χολιγουντιανή, χάρτινη, μυθολογία. Είτε ο σύζυγος θα αποσπασθεί και στο
κρεβάτι με την ερωμένη προσωρινώς θα καταλήξει και στη συνέχεια, μετανοημένος
στη συζυγική παστάδα θα επιστρέψει. Είτε με την παλιά ζωή και σύζυγο θα
διακόψει και με νέα σύζυγο θα προχωρήσει. Όμως εν προκειμένω ούτε το ένα ούτε
το άλλο λαμβάνει χώρα. Το σενάριο και η σκηνοθεσία του Πίτερ Τσέλσον ανοίγουν
νέο, τρίτο δρόμο προς το… ουδέτερο και ακόμα πιο ρομαντικό λευκό!

«Χορεύετε;» H Τζένιφερ Λόπεζ τον μαθαίνει, αλλά ο Ρίτσαρντ Γκιρ τελικώς δεν ενδίδει

Για να μην καταναλώνω πολύτιμο χρόνο. Τρία πράγματα θα γαργαλίσουν και θα
ικανοποιήσουν την περιέργεια ευαίσθητων θεατών του ασθενούς φύλου. Το πρώτο, η
συνηθισμένη, πλην όμως ρομαντική συνθήκη. Το δεύτερο, τα μαθήματα χορού και η
λάτιν μουσική. Το τρίτο, ο Ρίτσαρντ Γκιρ. Ελάτε τώρα, ομολογήστε το. Ο τύπος
είναι η φωτογραφική απεικόνιση των ονείρων σας. Όσο για τον υποφαινόμενο, το
πράγμα είναι φανερό. Όπως για κάθε αρσενικό. Να χορεύει η Τζένιφερ με ό,τι
αυτό σωματικώς συνεπάγεται, έστω και ενδεδυμένη, είναι αρκετό!

Μαθήματα θρησκευτικών

Όσο σχέση έχει η σοβαρότητα με τη σοβαροφάνεια, άλλο τόσο έχει και η ταινία με
την τηλεταινία. Τυπικό δείγμα «Λούθηρος» (Luther) του Έρικ Τιλ. Οι
πρωταγωνιστές είναι Βρετανοί, το επιτελείο γερμανικό και ο Λούθηρος
αναγνωστικό τής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης!

H ιστορία είναι γνωστή. Νεαρός ιερέας και καθηγητής της Θεολογίας με το όνομα
Μαρτίνος Λούθηρος (Τζόζεφ Φάινς), ένα φωτεινό μυαλό της Σαξονίας του 17ου
αιώνα, περιφρονεί τα παπικά φιρμάνια και πετάει στην πυρά τα συγχωροχάρτια.
Σχίσμα προ των πυλών. Το ιερατείο που θησαύριζε πουλώντας πέτσινη άφεση
αμαρτιών, θυμώνει, αλλά ο αιρετικός επιμένει. H πίστη για τον Πάπα είναι
γραμμένη στα χαρτιά! Όχι λέει ο Λούθηρος, η πίστη είναι «γραμμένη» στην
καρδιά. H σύγκρουση κλιμακώνεται, ο λαός που λιμοκτονεί εξαγριώνεται και ο
βλάστημος Γερμανός καταδικάζεται. H συνέχεια είναι άκρως διδακτική. Ο
Λούθηρος, με παρέμβαση του επίσης φωτισμένου πρίγκιπα της Σαξονίας (Πίτερ
Ουστίνοφ) διασώζεται από την πυρά, αλλά στο μεταξύ το πλήθος ξεσηκώνεται και
τα κάνει όλα λίμπα. H ακεραιότητα της εξουσίας στα χέρια ενός ανθρώπου. Αφού
πρώτα καταστείλουν την εξέγερση αφήνοντας πίσω τους εκατοντάδες ανθρώπινα
σφαχτάρια, στη συνέχεια ο προοδευτικός παπάς, μεταμορφώνεται σε ινστρούχτορα
του παλατιού. Ο άνθρωπος, λέει, διασώζεται μέσω Θεού και ουχί επαναστατικής
βαρβαρότητας. Έτσι από αιρετικός παπάς μεταμορφώνεται κατ’ ουσίαν σε Γερμανό
Πάπα!

«Λούθηρος». Θεέ μου, πόσο χαμηλά έπεσε ο Τζόζεφ Φάινς

Ο Έρικ Τιλ έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του για να μετατρέψει το ιστορικό
υλικό σε μια άχρωμη, επίπεδη, απρόσωπη εκπομπή με τίτλο «Λούθηρος εναντίον
Πάπα». Ουδείς διέφυγε και διασώθηκε. Ο Τζόζεφ Φάινς να περιφέρεται με το ίδιο
βλέμμα απορίας ζωγραφισμένο στο πρόσωπό του, ο Άλφρεντ Μολίνα ως καρικατούρα
και ο Πίτερ Ουστίνοφ να χασμουριέται μονίμως. Δεν τον αδικώ. Βαρεμάρα σε βαθμό
αβάσταχτης υπνηλίας.

Ένα, δύο, τρία ίσον μηδέν

«Το τελευταίο κόλπο» (After the sunset). Υποτίθεται «περιπέτεια» με
επιδέξιους και άπιαστους κλέφτες πολύτιμων λίθων. Υποτίθεται πως έχει
σκηνοθέτη με το όνομα Μπρετ Ράτνερ. Υποτίθεται ότι έχει πρωταγωνιστές τον Πιρς
Μπρόσναν, τη Σάλμα Χάγιεκ, τον Γούντι Χάρελσον. Και τέλος υποτίθεται ότι
διαθέτει στιγμές action και σασπένς. Υποτίθεται δηλαδή πως κάτι, έστω στο
νυχάκι της κοσμοπολίτικης ιστορίας του Χίτσκοκ «To catch a thief» (Το κυνήγι
του κλέφτη) μοιάζει.

«Το τελευταίο κόλπο» Ο Πιρς Μπρόσναν κοπανάει μύγες στην Καραϊβική

Όσο η Χάγιεκ είναι το δεξί πασουμάκι της Γκρέις Κέλι, ο Πιρς Μπρόσναν η
περισκελαία του Κάρι Γκραντ και ο Μπρετ Ράτνερ το φανελάκι του Άλφρεντ Χίτσκοκ
άλλο τόσο και η γιαγιά μου αντί για πόδια είχε καρούλια. Καληνύχτα τους!

«Ο γύρος του κόσμου σε 80 μέρες» (Around the world in 80 days). H
πασίγνωστη ιστορία του Ιουλίου Βερν με σκηνοθέτη έναν θορυβοποιό με το όνομα
Φρανκ Καράτσι και με πρωταγωνιστές το… απορημένο βλέμμα του Στιβ Κούγκαν
(Φιλέας Φογκ) και τα εναέρια καραγκιοζιλίκια του Τζάκι Τσαν (Πασπαρτού). Ένα
πράγμα δεν κατάλαβα. Αφού επρόκειτο αντί για ταινία να κατασκευάσουν
τεντζερέδια, γιατί στο καλό δεν έμπαιναν στον κόπο να φρεσκάρουν την παλιά
κόπια με Ντέιβιντ Νίβεν και Καντιφλάς; A, το βρήκα! Για την «αρπαχτή» και για
τουρισμό. Επίσης καληνύχτα τους!

«Τα χρονικά του σκότους» (The chronicles of Riddick). Διαβάζω απλώς
απόσπασμα από το στόρι: Μετά τον 25ο αιώνα, όταν οι Νεκροκάπηλοι θα εφορμήσουν
και όταν όλες οι θρησκείες και πλανητικές ιδιαιτερότητες θα ισοπεδωθούν στο
όνομα του Αντι-Σύμπαντος, μόνον ένας ήρωας θα τολμούσε να αντισταθεί. Το όνομα
αυτού; Ρίντικ! Πως λέμε «χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα»; Έτσι
ακριβώς. Ο σκηνοθέτης Ντέιβιντ Τουόχι χάνει τη σκηνοθεσία (η μάλλον η
σκηνοθεσία έχει χάσει προ.. εκατομμυρίων ετών τον Τουόχι) και ο πρωταγωνιστής
Βιν Ντίζελ χάνει κάθε ίχνος ερμηνείας. Σκότος, βαθύ, πηχτό, ασήκωτο, ακόμα και
με γερανό. Good night freaks!

Τα Oscar της εβδομάδας

Masterpiece: «2046»

Σκηνοθεσίας: Γουόνγκ Καρ Γουάι («2046»)

Σκηνογραφίας: «2046»

Φωτογραφίας: Κρίστοφερ Ντόιλ (επίσης «2046»)

Asian Beauty: Ζανγκ Ζίγι, Γκονγκ Λι, Φέι Γουόνγκ

Χοροδιδασκαλείου: «Χορεύετε»

Γυναικάρας: Τζένιφερ Λόπεζ (χορεύοντας)

Γερμανικών: «Λούθηρος»

No action: «Το τελευταίο κόλπο»

No acting: Πιρς Μπρόσναν, Σάλμα Χάγιεκ (του κόλπου)

Τεντζερέδων: «Ο γύρος του κόσμου»

Τεράτων: «Τα χρονικά του σκότους»