Mεσήλικας με οπαδούς 20άρηδες

Πέρασαν κιόλας 45 χρόνια! «Μεσήλικας» πια έγινε το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
Κοιτώντας πίσω, αναρωτιέσαι: ταυτίστηκε με την πορεία του ελληνικού σινεμά, το
εξέφρασε ή ήλθε σε κόντρα μαζί του; Πέντε άνθρωποι του κινηματογράφου, οι
Παντελής Βούλγαρης, Γιάννης Δαλιανίδης, Μισέλ Δημόπουλος, Νίκος Νικολαΐδης,
Νίκος Μαμαγκάκης, και μια ματιά στην ιστορία του βγάζουν τα δικά τους
συμπεράσματα…

H αρχή. Όλα άρχισαν τον Σεπτέμβριο του 1960 με τη διοργάνωση της πρώτης
Εβδομάδας Ελληνικού Κινηματογράφου. Το 1966 ονομάστηκε «Φεστιβάλ» στον
κινηματογράφο «Ολύμπιον», όπου έχει επιστρέψει και σήμερα.

«Μαζευόμασταν όλοι οι άνθρωποι του σινεμά στις πρώτες Εβδομάδες Ελληνικού
Κινηματογράφου και δημιουργούσαμε μια ζεστή παρέα με ατελείωτες συζητήσεις,
τσακωμούς, κακιούλες που θα μου μείνουν αξέχαστοι», θυμάται ο Γιάννης
Δαλιανίδης. Και δεν τον ενοχλεί καθόλου που δεν βραβεύθηκε για καμία από
τις δεκάδες ταινίες του, οι οποίες στάθηκαν σούπερ εμπορικές επιτυχίες. «Το
φεστιβάλ εξέφραζε μια εποχή τις αναζητήσεις και τις αγωνίες των ανθρώπων του
κινηματογράφου και οι ομηρικοί καβγάδες στο ιστορικό “Ντορέ” θα μείνουν
αξέχαστοι.

Μετά το ’74, όλοι θέλησαν να γίνουν… Θόδωροι Αγγελόπουλοι χωρίς να έχουν τα
φόντα και έτσι έφτιαξαν ταινίες “δύσκολες”, υποτίθεται, που έκαναν τον κόσμο
να μην πατάει στις ελληνικές ταινίες. Τώρα, που οι νέοι σκηνοθέτες μας δεν
κολλάνε σε ανούσιες ταμπέλες “εμπορικός” και “καλλιτεχνικός” κινηματογράφος,
το κοινό ξαναγυρίζει στις αίθουσες. Και το φεστιβάλ παίζει σημαντικό ρόλο,
μόνο που με τη διεθνοποίησή του έχει βάλει σε δεύτερο πλάνο την ελληνική
παραγωγή».

Τη σημαδιακή χρονιά του 1966 για το φεστιβάλ και τον ελληνικό
κινηματογράφο, εμφανίστηκε στη Θεσσαλονίκη και ο Παντελής Βούλγαρης με
τη μικρού μήκους ταινία του «Τζίμης ο τίγρης»… «Όλοι οι εν ενεργεία σήμερα
σκηνοθέτες είναι παιδιά του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης», τονίζει ο σκηνοθέτης. «Σε
αυτό κάναμε τα πρώτα μας βήματα και παρά τις διάφορες περιόδους προβλημάτων
και οπισθοδρομήσεων του θεσμού, γενικώς έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην
ενδυνάμωση του ελληνικού κινηματογράφου – εκτός της περιόδου της χούντας. Και
σήμερα πολύ σωστά έχει γίνει διεθνές – αν και προβάλλεται πιο πολύ το διεθνές
από το ελληνικό πρόγραμμα».

Με τις αλησμόνητες μελωδίες του για τις ταινίες τού Τάκη Κανελλόπουλου
(όπως η αγαπημένη «Εκδρομή») και τις τρεις βραβεύσεις του στο Φεστιβάλ
Θεσσαλονίκης, ο Νίκος Μαμαγκάκης μιλώντας στα «NEA» υποστηρίζει: «Αν
δεν ήταν το φεστιβάλ, ίσως και να μην είχαμε σήμερα έναν κινηματογράφο με
μυαλό, παρά τα λάθη και τις υπερβολές, και να βλέπαμε μόνο εύπεπτες ταινίες
που δεν χρειάζεται να βάλεις να δουλέψει το μυαλό. Αν δεν υπήρχε το φεστιβάλ,
δεν ξέρω πώς θα μπορούσαν να εκφραστούν οι νέοι κινηματογραφιστές τής κάθε
εποχής».

Δεκατρία χρόνια διευθυντής του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, ο Μισέλ
Δημόπουλος δικαιούται να ομιλεί – αφού ουδείς αμφισβητεί ότι κατάφερε να
αναστήσει έναν πεθαμένο θεσμό. «Τα φεστιβάλ δεν επηρεάζουν τα γούστα του
κοινού.

Μπορούν, βέβαια, να βοηθήσουν μια ταινία στην επικοινωνία της με το κοινό. Σε
κάθε περίοδο, παίζουν πολλοί παράγοντες ρόλο – κοινωνικές εξελίξεις,
αισθητικές τάσεις, μόδες – για την κατεύθυνση που παίρνει ένα κινηματογραφικό
φεστιβάλ. Έτσι κι αυτό της Θεσσαλονίκης έκανε τραμπάλα που καθοριζόταν από τον
“δρόμο” που τραβούσε η ελληνική κοινωνία. Στις αρχές του ’60 η αθωότητα, στη
δεκαετία του ’70 η αμφισβήτηση, τέλη του ’80 η ηττοπάθεια και, σήμερα, το
σταθερό άνοιγμά του στον διεθνή κινηματογράφο. Γιατί μόνο μέσα από αυτήν την
επαφή το εγχώριο σινεμά θα καταλάβει την ανάγκη του ανταγωνισμού με τα φιλμικά
προϊόντα άλλων χωρών, έτσι που να μη μείνει στο περιθώριο».

«Καλύτερα να μην υπήρχε»

Αμφισβητίας και… αντιρρησίας ο Νίκος Νικολαΐδης δηλώνει αιρετικά: «Το
φεστιβάλ καλύτερα να μην είχε υπάρξει ποτέ! Γιατί πίσω από αυτό, εμφανίστηκε
στις αρχές του ό,τι πιο αντιδραστικό – Τζέιμς Πάρις, Βουγιουκλάκη κ.ά. Και
ύστερα από τη μεταπολίτευση του ’74, έγινε υποχείριο μιας διανόησης
θεωρητικών, κριτικών, “αριστερών” κουλτουριάρηδων και του Ελληνικού Κέντρου
Κινηματογράφου, που το χαντάκασων με ταινίες που οδήγησαν τους θεατές στα…
πιο βαθιά χασμουρητά. Οι ανεξάρτητες παραγωγές ποδοπατήθηκαν και ο κόσμος
έφυγε από τις αίθουσες γιατί οι σκηνοθέτες ενδιαφέρονταν μόνο να τους γράψουν
καλές κριτικές και όχι να επικοινωνήσουν με τους θεατές».

Κρατικά βραβεία και εγχώριες κόντρες

Κινηματογραφιστές όπως ο Θόδωρος Αγγελόπουλος και ο Παντελής Βούλγαρης δεν συμμετέχουν φέτος στο Φεστιβάλ, δίνοντας τόπο στους νεώτερους δημιουργούς, όπως ο Ντένης Ηλιάδης του «Hardcore»

Είκοσι ταινίες μεγάλου μήκους μυθοπλασίας, τέσσερα ντοκιμαντέρ και 40 ταινίες
μικρού μήκους θα διεκδικήσουν τα φετινά Κρατικά Βραβεία Ποιότητας στο
υπουργείο Πολιτισμού και θα αποτελέσουν το «Πανόραμα» του 45ου Φεστιβάλ
Θεσσαλονίκης. Χαρακτηριστικό είναι ότι στη συντριπτική πλειοψηφία τους είναι
ταινίες νέων κινηματογραφιστών που διαγωνίζονται με την πρώτη ή δεύτερη
δημιουργία τους.

Μεταξύ των υποψήφιων ταινιών δεν υπάρχουν αυτή του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Το
λιβάδι που δακρύζει» και οι «Νύφες» του Παντελή Βούλγαρη, καθώς οι δύο
βετεράνοι αφήνουν ανοιχτό τον δρόμο για τους νέους.

Οι είκοσι ελληνικές ταινίες που θα διαγωνιστούν είναι: «Quo Vadis» του
Παναγιώτη Τουλιάτου, «Αλεμάγια» του Ηλία Γιαννακάκη, «Τεστοστερόνη» του
Γιώργου Πανουσόπουλου, «Rakushka» της Φωτεινής Σισκοπούλου, «Είναι ο Θεός
μάγειρας;» του Στέργιου Νιζήρη, «Hardcore» του Ντένη Ηλιάδη, «Ουτοπία» του
Γιώργου Καρυπίδη, «Αληθινή ζωή» του Πάνου Κούτρα, «H σκόνη που πέφτει» του
Τάσου Ψαρρά, «Μετεωρίτες» του I. Καλέμη-Μαυρογένη, «Αγάπη στα 16» του
Κωνσταντίνου Χαραλάμπους, «Λόγοι και αμαρτήματα» του Βασίλη Μαζωμένου, «Πριν
τη νύχτα» του Τίμωνα Κουλμάση, «CLTV» του Βασίλη Κατσίκη, «Νύφες» του Παντελή
Βούλγαρη, «Χειμωνιάτικη νοσταλγία» του Κώστα Αινιάν, «Μη φεύγεις» του
Αλέξανδρου Παντζούλη, «Χαιρέτα μας τον πλάτανο» του Δημήτρη Μακρή. Τα
ντοκιμαντέρ είναι: «Φωνή Αιγαίου» της Λυδίας Καρρά, «Ιερός βράχος» της Μυρτώς
Παράσχη, «Μασσαλία, μακρινή κόρη» του Μάρκου Γκαστίν, «Ένας άνθρωπος παντός
καιρού» (για τη ζωή του Θανάση Βέγγου) του Γιάννη Σολδάτου.

Για τα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας διαγωνίζονται όλες οι πρόσφατες ελληνικές
ταινίες. Θα απονεμηθούν στη Θεσσαλονίκη την επόμενη της λήξης του φεστιβάλ (τη
Δευτέρα 29 Νοεμβρίου). H επιτροπή αποτελείται από τον διευθυντή του Φεστιβάλ
Θεσσαλονίκης (είναι ο πρόεδρος) και 49 «σοφούς» του κινηματογραφικού χώρου.

H ΙΣΤΟΡΙΑ

Από σαράντα πέντε κύματα

1960 – 1966: Συνεχής άνοδος του θεσμού Εβδομάδα Ελληνικού
Κινηματογράφου (N. Κούνδουρος, M. Κακογιάννης, M. Χατζιδάκις, I. Καμπανέλλης
κ.ά.), για να φθάσουμε στην έκρηξη με το Φεστιβάλ του ’66 (P. Μανθούλης, Π.
Γλυκοφρύδης, Π. Βούλγαρης, Σ. Καψάσκης, A. Δαμιανός, K. Μανουσάκης κ.ά.).

1970 – 1972: Εμφάνιση του NEK (Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου) με την
«Αναπαράσταση» του Θ. Αγγελόπουλου, την «Ευδοκία» του A. Δαμιανού, το
«Προξενιό της Άννας» του Π. Βούλγαρη.

1974 – ’78: H χούντα πέφτει, η… επανάσταση των σκηνοθετών αρχίζει –
έστω και καθυστερημένα (Γ. Τσεμπερόπουλος, K. Φέρρης, N. Παναγιωτόπουλος, Δ.
Θέος, Λ. Λιαρόπουλος, Π. Τάσιος, N. Αλευράς, N. Παναγιωτόπουλος).

1983: Επίθεση των αμφισβητιών της ορθόδοξης διανόησης («Ρεβάνς» του N.
Βεργίτση, «Γλυκιά συμμορία» του N. Νικολαΐδη, «Ρεμπέτικο του K. Φέρρη).

1985 – 1990: Πορεία προς το… μηδέν με ταινίες που δεν αρέσουν. Το
γιουχάισμα του B’ εξώστη γίνεται «πλάκα», χωρίς να εκφράζει άποψη.

1991 έως σήμερα: Και ξανά προς τη δόξα τραβά με τη διεθνοποίηση του
θεσμού, που ανοίχτηκε στο παγκόσμιο κινηματογραφικό στερέωμα και σταμάτησε να
κάνει τους εγχώριους κινηματογραφιστές να «σφάζονται» – χωρίς, καν, κοινό!

ΟΙ ΤΑΙΝΙΕΣ

Από τη θάλασσα στα στιλέτα

Σίγουρος στις υποψηφιότητες για Όσκαρ και με βραβείο ερμηνείας στις Κάννες ο Χαβιέ Μαρντέμ ανοίγει με το «Mar adentro» το φετινό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Με το Χρυσό Λιοντάρι του φετινού Φεστιβάλ Βενετίας (την ταινία «Θάλασσα μέσα
μου» ή «Mar adentro» του Αλεχάντρο Αμενάμπαρ) ξεκινά το Σάββατο το 45ο
Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Με «Τα ιπτάμενα στιλέτα» του Ζαν Γιμού θα κλείσει την
Κυριακή 28 Νοεμβρίου.

«Κυριαρχούν οι ανθρωποκεντρικές ταινίες που προσπαθούν να διερευνήσουν
ταραγμένες κοινωνικές καταστάσεις και συναισθήματα ανθρώπων σε όλες τις γωνιές
της γης», αναφέρει ο διευθυντής του φεστιβάλ Μισέλ Δημόπουλος. Και ύστερα από
13 χρόνια διεθνούς ανοίγματος του φεστιβάλ, στη φετινή 45η διοργάνωσή του μας
παρουσιάζει διάφορα ρεύματα που διατρέχουν το σημερινό κινηματογραφικό
γίγνεσθαι. Χωρίς αυτό να αποτελεί αυτοϊκανοποίηση, καθώς το νεανικό σινεφίλ
κοινό της συμπρωτεύουσας γεμίζει τις έξι αίθουσες των εκδηλώσεων – πάνω από
90.000 θεατές κάθε χρόνο!

Ο προϋπολογισμός του φεστιβάλ – τόσο του Νοεμβρίου όσο και του Μαρτίου όταν
γίνεται το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ – και όλων των εκδηλώσεών του κάθε χρόνο
ανέρχεται στα 6 εκατομμύρια ευρώ. Μέχρι τώρα έχει πάρει από το υπουργείο
Πολιτισμού μόνον τα 3.400.000 ευρώ.

«ΝΕΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ»

Τόλμη και υψηλή τεχνολογία

H ζωή του Θανάση Βέγγου στη μεγάλη οθόνη, χάρη στην ταινία «Ένας άνθρωπος παντός καιρού» του Γιάννη Σολδάτου

Καινοτόμες προτάσεις επί 14 χρόνια προσφέρουν στους σινεφίλ του φεστιβάλ οι
Νέοι Ορίζοντες και φέτος θα παρουσιάσουν 41 ταινίες. Ανάμεσά τους και η νέα
τριλογία του Πίτερ Γκριναγουέι με τίτλο «The Tulse Luper Suitcases». H προβολή
της, όμως, δεν είναι μια απλή… προβολή. Αποτελεί ένα πραγματικά τεχνολογικό
άλμα, με τεχνικές προδιαγραφές άγνωστες όχι μόνο στη χώρα μας αλλά σε ολόκληρο
τον κόσμο σχεδόν, καθώς είναι η τέταρτη, μόλις, φορά που μια τέτοια είδους
προβολή θα πραγματοποιηθεί παγκοσμίως, με μοναδικές προηγούμενες στα Φεστιβάλ
Βενετίας, Μόντρεαλ και Τορόντο. H τριλογία είναι γυρισμένη με τεχνολογία High
Definition (με τέλεια εικόνα -αλλά και ήχο) και προϋποθέτει ειδική
υπερσύγχρονη μηχανή προβολής.

Το masterclass που θα δώσει στη Θεσσαλονίκη, οι φίλοι του σινεμά θα έχουν την
ευκαιρία να μάθουν μερικά από τα μυστικά της τέχνης του, να προσεγγίσουν με
διαφορετικό μάτι το σινεμά – και τις δικές του ταινίες.

H νέα τριλογία-ποταμός του Γκριναγουέι είναι ένα έπος που διατρέχει πάνω από
εξήντα χρόνια της σύγχρονης ιστορίας, από το 1928, οπότε και ανακαλύφθηκε η
ύπαρξη του ουρανίου, έως το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και την Πτώση του Τείχους
του Βερολίνου. Θα παρουσιαστεί σε τρεις μεταμεσονύχτιες προβολές – από 120
λεπτά η καθεμία – στη διάρκεια του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης: 22, 23, 24 Νοεμβρίου
στον κινηματογράφο «Ολύμπιον».

Το ΔΙΕΘΝΕΣ

Βαρκούλες και όνειρα

Από το 1991 που διεθνοποιήθηκε το φεστιβάλ, κεντρικός του άξονας παραμένει το
Διεθνές Πρόγραμμα. Σε αυτό εντάσσονται και διαγωνίζονται αποκλειστικά πρώτες
και δεύτερες δημιουργίες σκηνοθετών από όλο τον κόσμο. Φέτος θα δούμε τις
ταινίες «Βαρκούλες από καρπουζόφλουδες» από την Τουρκία, «Όνειρο πικρό» από το
Ιράν, «Ημέρες και ώρες» από τη Βοσνία, «Επιστρέφουν στη ζωή» από τη Γαλλία,
«Πράσινο καπέλο» από την Κίνα, «Το κυνήγι της πάπιας» από το Μεξικό, «Ένας
στους δύο» από την Αργεντινή,«Να πάρεις μια γυναίκα» από το Ισραήλ, «Άνεμος
της στεριάς» από την Ιταλία, «Ζήτω η Αλγερία», μια παραγωγή Αλγερίας –
Γαλλίας, «H εποχή του θερισμού» από τη Ρωσία, «Whisky» από την Ουρουγουάη. Και
οι ελληνικές «Πριν τη νύχτα» του Τίμωνα Κουλμάση και «Είναι ο Θεός μάγειρας»
του Στέργιου Νιζήρη.

Σε αριθμούς

60 ταινίες στο επίσημο πρόγραμμα: 12 ταινίες στο Διεθνές Διαγωνιστικό
(μαζί και δύο ελληνικές), 27 στο Πανόραμα Ελληνικού Κινηματογράφου, 8 στο
αφιέρωμα «Μεγάλοι δημιουργοί του καιρού μας», 5 στον «Ανθό του νέου αργεντινού
κινηματογράφου», 2 με την Ιζαμπέλ Ιπέρ.

41 ταινίες στους Νέους Ορίζοντες.

72 ταινίες σε αφιερώματα τών Αμπάς Κιαροστάμι, Βικτόρ Ερίθε, Κιγιόσι
Κουροσάβα, Πίτερ Γκριναγουέι, Αλέξη Δαμιανού, Κώστα Σφήκα, Ιάκωβου Καμπανέλλη,
Μάνου Ζαχαρία και έξι πειραματικές ταινίες των Κατερίνα Θωμαδάκη – Μαρία
Κλωνάρη.

10 ταινίες -Ματιές στα Βαλκάνια.

40 ταινίες μικρού μήκους από το Φεστιβάλ Δράμας.

186 ταινίες το σύνολο.

INFO

45ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης (19-28 Νοεμβρίου) σε 6 αίθουσες: «Ολύμπιον» 1, 2,
«Παύλος Ζάννας» και στις Αποθήκες της Προβλήτας 1 στις αίθουσες «Φρίντα
Λιάππα», «Τόνια Μαρκετάκη», «Τζον Κασσαβέτης», «Σταύρος Τορνές».

Τιμή εισιτηρίου: 5 ευρώ ανά προβολή (εκτός των δύο τελευταίων προβολών στο
Ολύμπιον, όπου η τιμή θα είναι 6 ευρώ).

Υπάρχει η Cine-Κάρτα F με τιμή 70 και 50 ευρώ (φοιτητική) για το δεκαήμερο του
φεστιβάλ. Οι τρεις πρώτες προβολές στο «Ολύμπιον» είναι δωρεάν για τους
φοιτητές.

LINK

http: //www.filmfestival.gr