Eκδοχές ερωτικής φθοράς

Ο Γρηγόρης Βαλτινός και η Κοραλία Καράντη, σε σκηνή από την παράσταση «Αθέατη θέα»

Ο Μάργκιουλις δεν είναι ούτε πρώτου μεγέθους αστέρας ούτε όμως και διάττων.
Είναι καρπός μιας μακρόχρονης καλλιέργειας πολλών ποικιλιών που δοκιμάζονται
στο δραματουργικό θερμοκήπιο της Αμερικής. Πολλά από αυτά τα φυντάνια είναι
παραγωγής των πανεπιστημιακών σχολών όπου διδάσκεται μεθοδικά το συνταγολόγιο
της Δημιουργικής, λεγόμενης, γραφής.

Βέβαια για να ξεχωρίσει ένας τρόφιμος τέτοιας σπουδής θα πρέπει να ξεχάσει τις
συνταγές ή στην καλύτερη περίπτωση να βελτιώσει, να τροποποιήσει, να φωτίσει
λοξά ή κάθετα τα διδακτικά μοτίβα, να ανανεώσει τα σύμβολα και να έχει
προσωπικό ύφος γραφής. Όσοι μένουν πιστοί στις διδακτικές νόρμες κι αν κάνουν
καριέρα θα συστρατευτούν με τη μετριότητα. Όσοι πάλι παλεύοντας με το άγχος
της επίδρασης προσπαθήσουν σώνει και καλά να πρωτοτυπήσουν πιθανότατα να
συντριβούν.

Ο Μάργκιουλις είναι ένας ισορροπιστής. Κινείται ανάμεσα στον Νιλ Σάιμον και
τον Μάμετ. Δηλαδή συνδυάζει με ρέγουλα τη φόρμα του αμερικανικού μπουλβάρ με
τα κοινωνικά και ψυχολογικά προβλήματα ενός θεάτρου ιδεών ή μιας κωμωδίας
ηθών.

Τα έργα του Μάργκιουλις κρατούν τα ανάλαφρο παιχνίδι της «Ξυπόλητης στο Πάρκο»
με τους προβληματισμούς της «Ολεάννας» του Μάμετ και του «Μετά την πτώση» του
Άρθουρ Μίλερ. Πρόπερσι ο Γρηγόρης Βαλτινός μάς συνέστησε τον Μάργκιουλις με το
βραβευμένο του «Δείπνο για φίλους». Φέτος επανέρχεται με την «Αθέατη θέα».
Έργο λίγο κατώτερο σε τεχνική από το προηγούμενο αλλά με βαθύτερο
προβληματισμό. Διακρίνει πάντως κανείς πως ο δόκιμος πλέον αυτός συγγραφέας
είναι ενήμερος στη σύγχρονη δραματουργία και δεν διστάζει να αντλεί τεχνικές
και μοτίβα π.χ. από τον Πίντερ. «H αθέατη θέα» έχει πολλά δάνεια στοιχεία από
την «Προδοσία» του Πίντερ: εν πρώτοις το παιχνίδι μπρος-πίσω με τον χρόνο αλλά
κυρίως με τη μεθοδική αποκάλυψη των μύχιων, κρυφών και συχνά ασυνείδητων
συμπεριφορών των ηρώων.

Από τον Νιλ Σάιμον ή από τον παλιότερο Γκίμπσον ο Μάργκιουλις δανείζεται την
τρέχουσα αλλά ζέουσα προβληματική της καθημερινότητας, προσπαθώντας με
χαρίεντα τρόπο, πάντως όχι κρατώντας νυστέρι, να ανατάμει τα αδιέξοδα, τα
σύνδρομα και τις στρεβλώσεις της αμερικανικής αστικής κοινωνίας.

Στην «Αθέατη θέα» διερευνώντας το πάγιο θέμα του μπουλβάρ, τον έρωτα, τον
ματαιωμένο έρωτα, τις ερωτικές απιστίες, προδοσίες και δειλίες το διανθίζει με
τα αντισημιτικά φαινόμενα, τις θρησκευτικές προκαταλήψεις και τους κοινωνικούς
αποκλεισμούς των διαφορετικών αλλά και τον τρόπο που στη μεγάλη καπιταλιστική
αγορά κατασκευάζονται οι αξίες, ρυθμίζονται τα γούστα του κοινού,
καθοδηγούνται η μόδα και τα ιδεολογήματα και ιεραρχούνται οι πνευματικές μαζί
με τις υλικές ανάγκες.

Είναι αξιοσημείωτος ο τρόπος που αυτός ο μάστορας παίζοντας με παιγνιώδη
τεχνάσματα μεταχειρίζεται άλλοτε κωμικά, άλλοτε δραματικά, άλλοτε σατιρικά,
χωρίς να αποφεύγει και το μελό, τα τέσσερα πρόσωπα του έργου χωρίς ούτε μια
στιγμή να φτηνύνει ή να πεζοποιήσει τη σοβαρότητα των προβλημάτων που συζητεί.

Ο Γρηγόρης Βαλτινός μετέφρασε έξοχα το έργο και καθοδήγησε με σταθερό χέρι
τους συναδέλφους του χωρίς εντυπωσιασμούς. Τι έκανε; Επέμενε στους ρόλους,
στους ρυθμούς, στην αναλογία της συνταγής, χωρίς να γέρνει προς την
καρικατούρα ή το μελόδραμα. Άφησε τους ηθοποιούς να προσαρμόσουν τη μανιέρα
τους στους αναγνωρίσιμους, στον σημερινό συγγενικό στα ήθη κόσμο, χαρακτήρες
τους. Ο ίδιος έπαιξε τον δειλό, συντηρητικό, πειθαρχημένο σε παλιές αρχές
ζωγράφο της μόδας και αναγνωρίσιμο σταρ με μια εσωτερικότητα που έβγαζε την
αθέατη πράγματι πλευρά του, τις ενοχές του, τις αναστολές του αλλά και τον
κυνισμό του και τις ματαιοδοξίες του.

H Κοραλία Καράντη ωριμάζει συνεχώς, βαθαίνει την εσωτερική της τεχνική,
γίνεται λιτότερη σε εξωτερικά μέσα. Σ’ έναν ρόλο που απαιτεί μια συγκρατημένη
απελπισία που όμως γίνεται βιώσιμη καταναλώνοντας τον χρόνο της καθημερινής
συνήθειας ήταν απολαυστική στις στρατηγικές της ανάμεσα στις δύο αντρικές
συμπληγάδες.

Ο Γεράσιμος Σκιαδαρέσης έχει, σ’ αυτήν την παράσταση τουλάχιστον, αναδείξει το
πράγματι αποτελεσματικό του τάιμινγκ. Και βέβαια η χρήση του σκηνικού χρόνου
και η πλήρωση των παύσεων με συναίσθημα είναι κατακτήσεις ώριμης υποκριτικής.

H Γεωργία Μαυρογιώργη έπαιξε τη ναζίστρια, αντισημίτισσα Γερμανή δημοσιογράφο
με κύρος, αυθεντικότητα και επαγγελματική αναίδεια.

Ο Γιώργος Πάτσας (σκηνικά κοστούμια) έκτισε και έραψε θεατρικούς χώρους και
σκευή με το γνωστό του γούστο.

Υπό το άγχος της κλεψύδρας

H Μπέττυ Νικολέση και ο Βλάσης Ζώτης συγκρούονται με «7.000 λέξεις ακριβώς»

Στο θέατρο «Εμπρός» Δευτέρα – Τρίτη παίζεται ένα ενδιαφέρον έργο του γνωστού
ηθοποιού Κίμωνα Ρηγόπουλου. Δεν γνωρίζω τι έχει στο συρτάρι του, πάντως το
έργο αυτό με τίτλο «7.000 λέξεις ακριβώς» είναι το πρώτο που βλέπει το φως της
σκηνής.

Πρόκειται για δύο παράλληλους μονολόγους δύο πρώην (;) συζύγων. H διαφορά
κάνει το έργο αυτό πρωτότυπο, παρ’ όλο το σύνηθες θέμα του (η έλλειψη
επικοινωνίας και η βαθμιαία φθορά του έρωτα που εξελίσσεται σε μίσος και
αδιαφορία), επειδή οι μονόλογοι έχουν εκ των πραγμάτων τη μορφή μιας δημόσιας
ρητορικής υπεράσπισης των εκατέρωθεν απόψεων ενώπιον του κοινού, δίκην ενός
ριάλιτι σόου και μάλιστα με τον περιορισμό μιας κλεψύδρας. Το παν πρέπει να
διεκπεραιωθεί σε ορισμένο χρόνο και να χρησιμοποιηθεί ορισμένος αριθμός
λέξεων.

Έτσι ο Ρηγόπουλος παίζει με την αλήθεια της ζωής και το κάμωμα, την
ειλικρίνεια και την προσποίηση, ακόμη και με το μέγα πρόβλημα κατά πόσο η
πραγματικότητα μπορεί να χωρέσει μέσα στις λέξεις.

Το έργο έχει ευφράδεια, έξοχους ρυθμούς γραφής και ενδιαφέρουσες υπόγειες
συγκρούσεις. H παράσταση είναι μια παραγωγή της εταιρείας «Θέατρο-εργαστήριο»
που ίδρυσαν η Άννα Μακράκη, η Μπέττυ Νικολέση και ο Βλάσης Ζώτης, οι ίδιοι που
το εκτελούν.

H Μακράκη, που έχει και στο παρελθόν σκηνοθετήσει, καθοδήγησε τους δύο
ηθοποιούς επιμένοντας κυρίως στον απαραίτητο ασθματικό ρυθμό. Και έχει
υποκριτικά ενδιαφέρον να δείξεις πώς δύο άνθρωποι οφείλουν από τη μια να
παραθέτουν με πάθος επιχειρήματα επαρκή και από την άλλη να διακατέχονται από
το άγχος της κλεψύδρας και το κυνηγητό του διαγωνισμού!!

Οι δύο ηθοποιοί ήταν έξοχοι. Την Μπέττυ Νικολέση τη γνώριζα ως ώριμη και
κάτοχο θαυμάσιας τεχνικής ηθοποιό. Ήταν όμως μεγάλο ξάφνιασμα ο Ζώτης, που
αποδείχθηκε εντελέστατος τεχνίτης.

INFO

Στο θέατρο «Λαμπέτη», Αλεξάνδρας 106, τηλ. 210-6463.685.

Στο θέατρο «Εμπρός», P. Παλαμήδη 2, Ψυρή, τηλ. 210-3238.990.