Δύσκολες ώρες για τον Aραφάτ

Χλωμός αλλά χαμογελαστός, φοράει μπλε πιτζάμες και αστειεύεται με τους
γιατρούς του. H φωτογραφία είχε σκοπό να καθησυχάσει όσους αγωνιούν για την
υγεία του. Οι «χίλιες λέξεις» που κρύβονται πίσω της, ωστόσο, σκιαγραφούν μία
διαφορετική εικόνα. Ο Αραφάτ είναι βαριά άρρωστος και η «επόμενη ημέρα» στη
Μέση Ανατολή, επίφοβη.

H φωτογραφία: Κρατώντας τα χέρια των γιατρών του, ο Γιάσερ Αραφάτ ποζάρει χαμογελαστός στον φακό. Λίγες ώρες αργότερα ανακοινώθηκε ότι επρόκειτο να μεταφερθεί το πρωί για νοσηλεία στο Παρίσι

Αργά χθες το βράδυ ανακοινώθηκε πως ο Παλαιστίνιος ηγέτης επρόκειτο να
μεταφερθεί νωρίς το πρωί στο Αμμάν της Ιορδανίας και από εκεί στο Παρίσι, για
νοσηλεία. Ανταποκρινόμενη θετικά στο σχετικό αίτημα, η γαλλική κυβέρνηση
δήλωσε πως θα έστελνε αεροσκάφος να τον παραλάβει.

Νωρίτερα, το Ισραήλ είχε ανακοινώσει πως θα του επέτρεπε να μεταβεί στο
εξωτερικό, αλλά και να επιστρέψει στη Γάζα, αίροντας έτσι, «για ανθρωπιστικούς
λόγους», την απομόνωση που του είχε επιβάλει από το 2002. Στο πλευρό του
Αραφάτ στη Μουκάτα, το αρχηγείο του στη Ραμάλα, βρέθηκε χθες το απόγευμα και η
σύζυγός του, Σούχα, η οποία επέστρεψε εσπευσμένα από το Παρίσι όπου ζει
(πλουσιοπάροχα) τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Οι φήμες

Ο Αραφάτ αρρώστησε προ δύο εβδομάδων. Αρχικά, Παλαιστίνιοι αξιωματούχοι
δήλωσαν πως έχει γρίπη. Την Τρίτη, νοσοκομειακή πηγή υποστήριξε πως έχει μία
μεγάλη πέτρα στα νεφρά. Ισραηλινοί αξιωματούχοι πιθανολογούσαν ότι πάσχει από
καρκίνο στο στομάχι. Την Τετάρτη, δύο γιατροί του διέψευσαν αυτήν τη φήμη. Το
βράδυ της ίδιας ημέρας, η υγεία του επιδεινώθηκε ραγδαία. Ο Αραφάτ έκανε εμετό
και κατέρρευσε: παρέμεινε αναίσθητος για δέκα λεπτά. Οι Ισραηλινοί
πιθανολογούν πως υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο. Ένας από τους θεράποντες ιατρούς
ανακοίνωσε χθες ότι πάσχει από κάποια δυσλειτουργία των κυττάρων του αίματος.
Οι αιματολογικές εξετάσεις στις οποίες υποβλήθηκε έδειξαν ότι έχει χαμηλό
αριθμό αιμοπεταλίων και όπως ανακοίνωσε αργότερα ανώτερος Παλαιστίνιος
αξιωματούχος, ο Αραφάτ πιθανώς πάσχει από λευχαιμία.

Οι Παλαιστίνιοι αξιωματούχοι προσπαθούσαν μέχρι την τελευταία στιγμή να
μειώσουν τη βαρύτητα των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει ο ηγέτης τους.
Ακόμη και χθες υποστήριζαν πως είχε σηκωθεί περί τις 3.30 τα ξημερώματα, είχε
προσευχηθεί και κατόπιν είχε πάρει ένα ελαφρύ πρωινό. Στενός συνεργάτης του,
ωστόσο, παρουσίασε μια πολύ πιο ζοφερή εικόνα: κοιμόταν την περισσότερη ημέρα,
δεν μπορούσε να σταθεί ούτε να φάει και έμοιαζε, μερικές φορές, να μην έχει
επαφή με το περιβάλλον.

«Θα πολεμάμε ο ένας τον άλλον, και οι Ισραηλινοί απλά θα κοιτάνε»

«Ο ΑΡΑΦΑΤ ΔΕΝ EINAI απλώς ένα σύμβολο, είναι ο επικεφαλής ολόκληρης της
παλαιστινιακής οικογένειας. Φοβάμαι πως αν πεθάνει, δεν θα υπάρχει καμία
εξουσία.«Θα πολεμάμε ο ένας τον άλλον, και οι Ισραηλινοί απλώς θα κάθονται και
θα κοιτάνε»… Όσο συναισθηματικά φορτισμένες και αν είναι οι «ανώνυμες» αυτές
ανησυχίες για την «επόμενη ημέρα», κάθε άλλο παρά αβάσιμες μπορεί να
χαρακτηριστούν.

Ένας Παλαιστίνιος αξιωματούχος δήλωσε χθες πως ο Αραφάτ επιφόρτισε με το έργο
της αντικατάστασής του μια ειδική επιτροπή, μια «τριανδρία» αποτελούμενη από
τον Μαχμούντ Αμπάς, τον πρώην πρωθυπουργό και υπ’ αριθμόν δύο της Οργάνωσης
για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, τον Άχμεντ Κορέι, τον νυν πρωθυπουργό
και υπ’ αριθμόν δύο της Παλαιστινιακής Αρχής, καθώς και τον Σαλίμ Ζαανούν, τον
πρόεδρο του παλαιστινιακού Εθνικού Συμβουλίου. Αργά το βράδυ, ωστόσο,
ανακοινώθηκε πως ο Αραφάτ δεν επρόκειτο να διορίσει προσωρινό πρόεδρο για το
διάστημα που θα παραμείνει στο Παρίσι.

Σύμφωνα με τον κανονισμό της Παλαιστινιακής Αρχής, αν ο Αραφάτ τεθεί εκτός
μάχης θα αντικατασταθεί ωσότου διεξαχθούν εκλογές, το αργότερο σε 60 ημέρες,
από τον πρόεδρο του παλαιστινιακού Κοινοβουλίου, Ραουχί Φατούχ. Όπως λέει
ωστόσο χαρακτηριστικά ο Μουίν Ραμπανί, αναλυτής στοΙnternational Crisis Group,
«το πρόβλημα είναι πως υπάρχουν μηχανισμοί διαδοχής, αλλά όχι διάδοχοι».

Οι διάδοχοι

Ουδείς από τους προαναφερθέντες, αλλά και από τους λοιπούς πιθανολογούμενους
διαδόχους του Αραφάτ (όπως για παράδειγμα ο Μοχάμεντ Νταχλάν, πρώην υπουργός
Εσωτερικών και νυν «ισχυρός άνδρας», παρότι δεν κατέχει πλέον κανένα αξίωμα,
της Γάζας) διαθέτει το λαϊκό έρεισμα, την πειθώ, ακόμα και την πανουργία του
Αραφάτ. Ο ίδιος αρνιόταν ανέκαθεν επίμονα να προετοιμάσει τη διαδοχή του,
φοβούμενος ότι ένας ανυπόμονος «προστατευόμενος» θα μπορούσε να στραφεί
εναντίον του. Κατάφερε να συγκεντρώσει την εξουσία στα χέρια του και να
αποφύγει τους ισχυρούς αντιπάλους. Στην πορεία, ωστόσο, «κατάφερε» επίσης να
προετοιμάσει το έδαφος για έναν αγώνα επικράτησης με επίφοβη έκβαση. Στις
περισσότερες παλαιστινιακές περιοχές βασιλεύει ο νόμος των όπλων. Στην
Παλαιστινιακή Αρχή και τη Φατάχ, σε πείσμα του πρόσφατου κύματος διαμαρτυριών,
βασιλεύει η διαφθορά. Οι παλαιστινιακές εξτρεμιστικές οργανώσεις, η Χαμάς, η
Ισλαμική Τζιχάντ, δεν θα αφήσουν ανεκμετάλλευτη την ευκαιρία να αυξήσουν την
επιρροή τους. Και σύμφωνα με τους αναλυτές, οι επιπλοκές όλων αυτών δεν θα
περιοριστούν στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας. Μπορεί το Ισραήλ να
καλοδέχεται την ιδέα μιας Παλαιστινιακής Αρχής χωρίς τον Αραφάτ, ο θάνατος του
Παλαιστίνιου ηγέτη, ωστόσο, θα περιέπλεκε το μονομερές σχέδιο αποχώρησης από
τη Γάζα του Αριέλ Σαρόν. Και η Ουάσιγκτον δεν δηλώνει τυχαία ότι «παρακολουθεί
στενά» τις εξελίξεις. Όποιος κερδίσει τις προεδρικές εκλογές της επόμενης
Τρίτης, πιθανόν να βρεθεί ξαφνικά με μία ακόμα «καυτή πατάτα» στα χέρια. Όπως
λέει ο Ισραηλινός αναλυτής Γιόσι Άλφερ, «μιλάμε για μία τόσο ακραία κατάσταση
που οι συνέπειες είναι αδύνατον να προβλεφθούν».

Αν χάσει τη μάχη;

ΣΤΑ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΑΚΑ εδάφη ουδείς ήθελε χθές να μιλά για το ενδεχόμενο να
πεθάνει ο Αραφάτ, πόσο μάλλον για τις λεπτομέρειες της ταφής του. Είναι, όμως,
και αυτό ένα ερώτημα. Σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους, ήδη το Ισραήλ έχει
σκεφθεί έναν πιθανό τόπο ταφής για τον Παλαιστίνιο ηγέτη, στο προάστιο Αμπού
Ντις της Ιερουσαλήμ. Σύμφωνα μάλιστα με τη Χααρέτζ, η ισραηλινή κυβέρνηση
έλαβε υπόψη την τοποθεσία αυτή όταν σχεδίαζε την πορεία του τείχους
«ασφαλείας». Στα σχέδια αντιμετώπισης κρίσεων που βρίσκονται στα συρτάρια του
Αριέλ Σαρόν, περιλαμβάνεται και ένα με σκοπό να εμποδιστούν οι Παλαιστίνιοι να
θάψουν τον Αραφάτ στην Ιερουσαλήμ. Ωστόσο, το πρόβλημα της ταφής, με όλο του
τον συμβολισμό, σε περίπτωση που χάσει τη μάχη ο Παλαιστίνιος πρόεδρος,
παραμένει από τα μικρότερα που θα αντιμετωπίσουν ο παλαιστινιακός λαός και η
Μέση Ανατολή γενικότερα.