Bούλιαξε στις προσφυγές το πέταλο

Εννέα χρόνια διαμάχης, προσφυγών στα ελληνικά δικαστήρια και στην Ευρωπαϊκή
Ένωση είχαν ως συνέπεια να βουλιάξει τελικά η ζεύξη του Μαλιακού Κόλπου και να
μπλοκάρουν και τα υπόλοιπα έργα στο «φονικό» πέταλο.

H αρχική προκήρυξη του έργου ως «διπλή ζεύξη του Μαλιακού» επί υπουργίας
Αχιλλέα Καραμανλή το 1992 είχε πρόβλεψη κόστους 90 δισ. δραχμών. Σύμφωνα με
τον τότε σχεδιασμό, επρόκειτο να κατασκευαστούν δύο γέφυρες (αντίστοιχες
εκείνης του Ρίου – Αντιρρίου) που θα συνέδεαν το Λογγό Φθιώτιδας με το
βορειοδυτικό τμήμα της Εύβοιας και μία δεύτερη από την Εύβοια που θα «έβγαινε»
κοντά στην Πελασγία. Το έργο δεν προχώρησε σύμφωνα με αυτόν τον σχεδιασμό και
το 1997, επί υπουργίας K. Λαλιώτη, προκρίθηκε η λύση της υποθαλάσσιας ζεύξης,
με την κατασκευή τούνελ, μήκους 2,8 χιλιομέτρων από τη Σκάρφεια στον
Καραβόμυλο.

Δυσμενείς όροι

Από εκείνη τη στιγμή όμως, οι προσφυγές τόσο στο ΣτΕ όσο και στην Επιτροπή
Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τον ευρωβουλευτή της N.Δ. κ. Αντώνη
Τρακατέλλη, ο οποίος συμμερίσθηκε τις αντιδράσεις των φορέων της Φθιώτιδας και
όλων των νομών της Θεσσαλίας, πλην της Μαγνησίας, είχαν ως συνέπεια να
επιβληθούν τέτοιοι όροι στην κατασκευή του έργου ώστε το κόστος να φθάσει τα
250 δισ. δραχμές και το έργο να ματαιωθεί: το όριο χρηματοδότησης από την
Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν 110 δισ. και το σχέδιο να υλοποιηθεί το έργο με σύμβαση
παραχώρησης σε ιδιώτες ναυάγησε, αφού δεν υπήρχε ενδιαφέρον από την πλευρά των
εταιρειών, λόγω των τεράστιων κονδυλίων που απαιτούσε. Το οριστικό ναυάγιο της
υποθαλάσσιας ζεύξης είχε ανακοινώσει στη Λαμία, τον Αύγουστο του 2001, ο κ.
Λαλιώτης. Οι φορείς της Μαγνησίας πάντως, όπως ανακοινώθηκε χθες από τη
Νομαρχία, προτίθενται να επαναφέρουν την πρόταση για τη διπλή ζεύξη του
Μαλιακού. «Στόχος μας είναι να αντιληφθεί η κυβέρνηση ότι πρέπει να ξεκινήσει
η διαδικασία για την κατασκευή του έργου», δήλωσε χαρακτηριστικά ο νομάρχης I.
Πρίντζος, ο οποίος είχε στηρίξει το έργο και όταν ήταν πρόεδρος του TEE
Μαγνησίας.

Τα επιχειρήματα

Στο ναυάγιο της ζεύξης του Μαλιακού πρωταγωνιστικό ρόλο είχαν οι φορείς των
περισσότερων νομών της Θεσσαλίας, με πρώτη τη Φθιώτιδα. Ύστερα από συζητήσεις
χρόνων και πολλές διαφορετικές προτάσεις που έπεσαν στο «τραπέζι», το ΥΠΕΧΩΔΕ
κατέληξε στη λύση της υποθαλάσσιας ζεύξης με τούνελ μήκους περίπου τριών
χιλιομέτρων από τη Σκάρφεια έως τον Καραβόμυλο, που θα συντόμευε τη διαδρομή
Αθήνα – Θεσσαλονίκη κατά σαράντα χιλιόμετρα. «Όμως και με αυτήν τη λύση,
ουσιαστικά η Λαμία έμενε έξω από τον αυτοκινητόδρομο Πάτρας – Αθήνας –
Θεσσαλονίκης – Ευζώνων», λέει ο πρώην πρόεδρος του τμήματος Ανατολικής Στερεάς
του TEE κ. Στ. Ζαχαρόπουλος. H «απομόνωση» της Λαμίας και οι δυσμενείς
συνέπειες στην οικονομική ανάπτυξη του νομού και των γύρω περιοχών από τη
ζεύξη του Μαλιακού έγινε το κύριο επιχείρημα των φορέων (δήμων, νομαρχιών,
επιμελητηρίων, εμπορικών συλλόγων) που ξεκίνησαν να μάχονται κατά του έργου με
σειρά προσφυγών στο Συμβούλιο της Επικρατείας: «Ακόμη και η Νομαρχία Ιωαννίνων
είχε προσφύγει κατά του έργου», λέει πρώην στέλεχος του ΥΠΕΧΩΔΕ, το οποίο είχε
παρακολουθήσει από κοντά την πορεία του έργου από τον σχεδιασμό έως το
οριστικό του ναυάγιο. Ο ίδιος επισήμανε πως η υπόθεση της ζεύξης είχε
καθοριστική συνέπεια στην πρόοδο των έργων σε όλο το πέταλο του Μαλιακού,
καθώς εν όψει της ζεύξης πήραν προτεραιότητα στην κατασκευή άλλα τμήματα του
ΠΑΘΕ. Το ΣτΕ είχε μεν απορρίψει τις προσφυγές και τα επιχειρήματα των φορέων,
αλλά οι καθυστερήσεις ήταν ήδη πραγματικότητα.

ΚΟΝΤΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΥΝΕΛ

Τη σκυτάλη πήραν οι οικολόγοι

Στον χορό των προσφυγών κατά της υποθαλάσσιας ζεύξης μπήκαν και
περιβαλλοντικές οργανώσεις, υποστηρίζοντας μαζί με τους τοπικούς φορείς ότι το
τούνελ θα είχε καταστροφικές συνέπειες για το οικοσύστημα του Κόλπου του
Μαλιακού, που είναι «ιχθυοπαραγωγικός» και μαζί με το οικοσύστημα του
Σπερχειού «είναι περιοχές υπό ένταξη στο πρόγραμμα Natura». «Αποφύγαμε την
απομόνωση της Λαμίας, ακολουθώντας τη στρατηγική να προτάξουμε τις
περιβαλλοντικές συνέπειες της ζεύξης στο οικοσύστημα του Μαλιακού και χάρη στη
στήριξη ενός υπέροχου ανθρώπου, του ευρωβουλευτή κ. Αντώνη Τρακατέλλη,
επιβλήθηκαν τέτοιοι περιβαλλοντικοί όροι ώστε το κόστος του έργου να καταστεί
απαγορευτικό για την υλοποίησή του», υποστήριζε σε προεκλογική του ομιλία ο
δήμαρχος Λαμίας κ. Γ. Κοτρωνιάς, το 2002. Ο ίδιος χθες, με ανακοίνωση που
εξέδωσε, υπεραμύνθηκε της στάσης που έχουν κρατήσει οι φορείς της Φθιώτιδας
σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Επειδή τελευταία κάποιοι προσπαθούν να μας
θεωρήσουν και υπεύθυνους για την καθυστέρηση των έργων, σημειώνουμε: Το
δυστύχημα έγινε σε τμήμα του πετάλου, το οποίο θα έπρεπε ούτως ή άλλως να έχει
κατασκευαστεί, ασχέτως της λύσης που θα επιλεγόταν. Να θυμίσουμε την
υποθαλάσσια ζεύξη του Μαλιακού: ένα υποθαλάσσιο τούνελ, περίπου τριών
χιλιομέτρων, πάνω στο σεισμικό ρήγμα των Ωραιών. Ένα έργο το οποίο ξεκίνησε
για κατασκευή με κόστος 72 δισ. δραχμών και με καθεστώς αυτοχρηματοδότησης.
Προχώρησε ύστερα από μία αναψηλάφηση της μελέτης με συγχρηματοδότηση επειδή
δεν υπήρχαν ιδιωτικά κεφάλαια να καλύψουν το κόστος των 125 δισ., που έφθασε
να καταλήξει σε ναυάγιο, αφού το κόστος ξεπέρασε τα 250 δισ., διότι η
Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους».