Πρόσωπα Στη σκιά της Kίνας

Ποιος νοιάζεται για τους Ουιγούρους; Και ποιος τους ξέρει για να νοιαστεί;
H βράβευση της Ρεμπίγια Καντίρ ρίχνει φως σ’ έναν λαό στη σκιά της μεγάλης Κίνας.

Ρεμπίγια Καντίρ. Έχει χαρακτηριστεί κρατούμενη συνείδησης από τη Διεθνή Αμνηστία

Οι Ουιγούροι είναι 8 εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν στην πλούσια σε πετρέλαιο
και στρατηγικής σημασίας βορειοδυτική κινεζική επαρχία Σιντζιάνγκ, μιλούν
τουρκικά και είναι οι περισσότεροι μουσουλμάνοι. Χθες μία εκπρόσωπός τους
τιμήθηκε με το νορβηγικό Βραβείο Ράφτο, που απονέμεται κάθε χρόνο σ’ έναν
υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Πρόκειται για τη Ρεμπίγια Καντίρ, μια
επιχειρηματία που είναι φυλακισμένη στην Κίνα από το 1999. «Το Ίδρυμα Ράφτο
επιθυμεί, απονέμοντας αυτό το βραβείο, να απευθύνει στην Κίνα μια έντονη
έκκληση να ασκήσει μια πολιτική που να σέβεται τα κοινωνικά, οικονομικά και
πολιτιστικά δικαιώματα των Ουιγούρων και άλλων μειονοτήτων της χώρας», εξήγησε
η επιτροπή. Το Βραβείο Ράφτο, από το όνομα του υπερασπιστή των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων Νορβηγού καθηγητή Θόρολφ Ράφτο, δημιουργήθηκε το 1986 και συχνά
απονέμεται σε πρόσωπα που δεν είναι γνωστά στο ευρύ κοινό για να ενθαρρύνει τη
δράση τους. Το 2001 είχε απονεμηθεί στην Ιρανή Σιρίν Εμπάντι, που δύο χρόνια
αργότερα τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης. Συνολικά τέσσερα πρόσωπα που έχουν
βραβευτεί με το Ράφτο, έχουν τιμηθεί και με το Νόμπελ.

H Ρεμπίγια Καντίρ έχει χαρακτηριστεί κρατούμενη συνείδησης από τη Διεθνή
Αμνηστία. Ήταν κάποτε μέλος του Κινεζικού K.K. και το 1995 είχε μάλιστα
μετάσχει στην κινεζική αντιπροσωπεία στην Παγκόσμια Διάσκεψη Γυναικών του ΟΗΕ.
Χρησιμοποίησε τα χρήματα που κέρδισε ως επιχειρηματίας για να προσφέρει
εκπαίδευση και απασχόληση στους ομοεθνείς της Ουιγούρους. Αλλά η δράση της
αυτή και κυρίως τα άρθρα του συζύγου της, του Σιντίκ Ρουζί, που κατήγγελλαν
την καταστολή που ασκούν στην επαρχία οι κινεζικές αρχές, προκάλεσαν τα
αντίποινα του καθεστώτος. Ο Ρουζί εγκατέλειψε την Κίνα το 1996 και τον επόμενο
χρόνο η Καντίρ τέθηκε υπό επιτήρηση. Τον Αύγουστο του 1999 συνελήφθη ενώ
έμπαινε σ’ ένα ξενοδοχείο για να συζητήσει με τα μέλη μιας αντιπροσωπείας του
αμερικανικού Κογκρέσου που επισκεπτόταν την Κίνα. Της απαγγέλθηκαν κατηγορίες
ότι «διοχέτευσε απόρρητες πληροφορίες σε ξένους» – έτσι χαρακτηρίστηκαν στο
δικαστήριο τα δημοσιεύματα των τοπικών εφημερίδων που κρατούσε όταν
συνελήφθη… H δίκη της έγινε με κάθε μυστικότητα και τον Μάρτιο του 2000
καταδικάστηκε σε κάθειρξη οκτώ ετών.

H ποινή της έκτοτε μειώθηκε κατά έναν χρόνο και κανονικά θα πρέπει να
απελευθερωθεί στις 12 Αυγούστου του 2006. Αλλά η κατάσταση της υγείας της
58χρονης σήμερα Καντίρ είναι ανησυχητική και το Ίδρυμα Ράφτο και η Διεθνής
Αμνηστία ζητούν «την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωσή της». H Ραμπίγια Καντίρ
είναι μητέρα ένδεκα παιδιών και τέσσερις από τις θυγατέρες της ζουν στις ΗΠΑ.