Ο «κίτρινος πυρετός» πλήττει την ελληνική κλωστοϋφαντουργία

Το τίμημα που πληρώνουν η ελληνική κλωστοϋφαντουργία και ο κλάδος του ετοίμου
ενδύματος λόγω της επίθεσης που υφίστανται τα τελευταία χρόνια από τα φθηνά
ασιατικά προϊόντα, κυρίως τα κινεζικά, είναι αρκετά ακριβό: Όλες, σχεδόν, οι
εταιρείες ετοίμου ενδύματος της Βόρειας Ελλάδας έχουν μεταναστεύσει σε χώρες
της Ανατολικής Ευρώπης προκειμένου να αντιμετωπίσουν τον «κίτρινο πυρετό»,
στερώντας έτσι την ελληνική αγορά εργασίας από πολλές δεκάδες χιλιάδες θέσεις.
Μόνο στον Νομό Δράμας έχουν χαθεί τα τελευταία δέκα χρόνια περισσότερες από
10.000 θέσεις εργασίας, ενώ εκτιμάται ότι η συνολική απώλεια υπερβαίνει τις
40.000 θέσεις.

Όπως εκτιμά ο κ. Γιάννης Ακκάς, διευθύνων σύμβουλος του βορειοελλαδίτικου
κλωστοϋφαντουργικού ομίλου Ελληνική Κλωστοϋφαντουργία, το έτος 2005 75% της
ελληνικής παραγωγής σε αυτόν τον τομέα θα πραγματοποιείται στις χώρες αυτές,
κυρίως στη Βουλγαρία όπου είναι ήδη εγκατεστημένο το 80% του ελληνικού
παραγωγικού δυναμικού. Ο κύκλος αυτής της επιχειρηματικής μετανάστευσης, που
αφορά κυρίως εταιρείες εντάσεως εργασίας, δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη.

Φθηνοί μισθοί

Πριν από περίπου ένα χρόνο η Palco του ελβετικού ομίλου της Schiesser έκλεισε
το εργοστάσιό της στου Ρεντη, στο οποίο απασχολούσε 460 εργαζομένους, για να
μεταφέρει τις παραγωγικές δραστηριότητές της σε χώρα εκτός Ελλάδος. Ο λόγος
δεν ήταν άλλος από το ότι «εκεί ο μηνιαίος μισθός δεν υπερβαίνει τα 120 ευρώ,
έναντι των 1.000 ευρώ που μας κοστίζει στην ελληνική αγορά εργασίας», όπως
δήλωσε στέλεχος του ομίλου στον Έλληνα υπουργό Εργασίας, ο οποίος ματαίως
προσπάθησε να εμποδίσει το κλείσιμο της εταιρείας. H απόφαση του ομίλου Λαναρά
να βάλει λουκέτο στο εργοστάσιο της Fanco στη Νάουσα -εκτός από τα οικονομικά
προβλήματα του ομίλου- δεν συνοδεύτηκε από ανάλογες δηλώσεις, καθώς η Fanco
-όπως αναφέρεται στο επίσημο site της- «μεταφέρει σταδιακά παραγωγικές
δραστηριότητες εντάσεως εργασίας σε νέες θυγατρικές εταιρείες παραγωγής
ετοίμου ενδύματος που δημιουργεί σε τρίτες χώρες (εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης)».
Ήδη παραγωγικές μονάδες της Fanco υπάρχουν στην Αλβανία, τη Βουλγαρία και τα
Σκόπια. Αυτός ο προσανατολισμός του ομίλου Λαναρά έχει προκαλέσει
δικαιολογημένη αβεβαιότητα στους περίπου 600 εργαζομένους στη Fanco, οι οποίοι
θεωρούν ότι το κλείσιμο του εργοστασίου της Νάουσας θα ακολουθήσουν και άλλες
μονάδες της συγκεκριμένης εταιρείας.

H Fanco δεν είναι, φυσικά, ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία ελληνική εταιρεία από
τον ευρύτερο κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας και του ετοίμου ενδύματος που ενώ
συρρικνώνει τις παραγωγικές της δραστηριότητες στην Ελλάδα, διευρύνει την
παρουσία της σε χώρες με φθηνό εργατικό δυναμικό.

Χάθηκαν 7.000 θέσεις

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι πριν από μερικά χρόνια στον Νομό Δράμας οι
βιοτεχνίες ετοίμου ενδύματος (φασόν) απασχολούσαν 8.000 άτομα, σήμερα ο
αριθμός αυτός έχει περιοριστεί σε 1.000 και συνεχώς συρρικνώνεται. Γνωστές
βιοτεχνίες ετοίμου ενδύματος του Νομού, όπως η Πατακάκης και η Ελευθεριάδης,
έβαλαν λουκέτο και μετακόμισαν προς Βορράν, απολαμβάνοντας το χαμηλό εργατικό
και ασφαλιστικό κόστος στις γειτονικές χώρες.

Ανάλογη… μετανάστευση έχει πλήξει και τον Νομό Καβάλας. Δεν έχει περάσει
πολύς καιρός από τότε που οι βιομηχανίες ετοίμου ενδύματος Bianca και Lort,
γερμανικών συμφερόντων, που απασχολούσαν περισσότερους από 700 εργαζομένους,
καθώς και οι ομοειδείς εταιρείες Γιαμαλίδης, Sporto και Lasco, ελληνικών
συμφερόντων, τα… μάζεψαν και μετακόμισαν προς Βορράν.

«H μετανάστευση των επιχειρήσεων αυτών, που είναι εντάσεως εργασίας, ήταν
αναπόφευκτη», υποστηρίζει ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος του Συνδέσμου
Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος, Γιάννης Σταύρου, και εξηγώντας τους λόγους
αναφέρει: «Με τον σκληρό ανταγωνισμό που αντιμετωπίζει ο κλάδος από τα φθηνά
ασιατικά προϊόντα, η φυγή προς Βορράν αποτέλεσε δικλίδα ασφαλείας».

Σε «συμπληγάδες πέτρες»

H ελληνική υφαντουργία που πριν από δεκαετίες ήταν το «βαρύ πυροβολικό» της
ελληνικής βιομηχανίας περνάει δύσκολες μέρες. Το προστατευτικό δίχτυ των
δασμών δεν υπάρχει πλέον, μετά την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ
το συγκριτικό πλεονέκτημα της άριστης ποιότητας του ελληνικού βαμβακιού δεν
επαρκεί για να αντιμετωπίσουν τα ελληνικά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα την
απειλή από τα φθηνά κινεζικά προϊόντα. Τα πράγματα για τους Έλληνες
κλωστοϋφαντουργούς θα γίνουν δυσκολότερα από τις αρχές του 2005, όταν οι
εισαγωγές στην E.E. προϊόντων από τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας,
θα γίνονται χωρίς περιορισμούς με ποσοστώσεις.

Μεταναστεύουν οι επιχειρήσεις

Από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 μέχρι σήμερα, έκλεισαν ή έφυγαν από την
Ελλάδα περισσότερες από 20 μεγάλες ελληνικές και ξένες κλωστοϋφαντουργίες, ως
αποτέλεσμα χάθηκαν δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας. Παράλληλα, οι ελληνικές
επιχειρήσεις ετοίμου ενδύματος που εγκαταστάθηκαν στη Βουλγαρία υπολογίζεται
ότι είναι περισσότερες από 1.200 και οι θέσεις εργασίας που δημιούργησαν εκεί,
40.000 περίπου. Ανάμεσα στις μεγάλες ελληνικές εταιρείες που μετέφεραν, τα
τελευταία χρόνια, τμήμα των παραγωγικών δραστηριοτήτων τους σε τρίτες χώρες
περιλαμβάνονται οι: Μινέρβα, Χατζηιωάννου, Πέτσας, Ήλιος, όπως και εκατοντάδες
μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. H αναζήτηση φθηνότερου εργατικού κόστους ήταν
η βασική αιτία που μετέφεραν στην Κίνα μέρος των παραγωγικών δραστηριοτήτων
τους η βιομηχανία εσωρούχων Sex Form, καθώς και η ETMA, από τις αρχαιότερες
ελληνικές βιομηχανίες του κλάδου της υφαντουργίας.

Αβεβαιότητα για το μέλλον των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά

Από τον ιδρυτή τους Σταύρο Νιάρχο τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά πέρασαν στον έλεγχο
του Ελληνικού Δημοσίου και στη συνέχεια στο γερμανικό όμιλο της HDW. Οι
αλλαγές ιδιοκτησιακού καθεστώτος στα μεγαλύτερα ναυπηγεία της χώρας δεν
σταματούν όμως εδώ: H HDW περνάει στη συνέχεια υπό τον έλεγχο αμερικανικής
επενδυτικής τράπεζας και μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου συγχωνεύεται με τον
γερμανικό όμιλο της Thyssen. H νέα αυτή αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της
εταιρείας έχει προκαλέσει την έντονη ανησυχία των εργαζομένων στον Σκαραμαγκά
οι οποίοι φοβούνται ότι οι επιχειρηματικοί προσανατολισμοί του νέου αφεντικού
τους θα συρρικνώσουν τις δραστηριότητες του ναυπηγείου και κατ’ επέκτασιν τις
θέσεις εργασίας.

Αρνητικά μηνύματα

Ήδη το σωματείο των εργαζομένων στις πρώτες διερευνητικές επαφές που είχε με
εκπροσώπους της Thyssen έχει πάρει αρνητικά μηνύματα για τις προθέσεις των
νέων Γερμανών ιδιοκτητών: Περιορισμός των δραστηριοτήτων του ναυπηγείου αλλά
και απολύσεις πλεονάζοντος προσωπικού. Τα μηνύματα αυτά έρχονται σε μια στιγμή
που το ναυπηγείο αντιμετωπίζει μια σειρά από εκκρεμότητες, όπως είναι η αγωγή
που έχει καταθέσει κατά της Τράπεζας Πειραιώς και κατ ‘επέκτασιν και κατά του
Ελληνικού Δημοσίου αλλά και η υποχρέωσή του, σύμφωνα με την Νομαρχία Αττικής,
να προχωρήσει άμεσα σε αύξηση του μετοχικού του κεφαλαίου. H αβεβαιότητα που
υπάρχει για το μέλλον των ναυπηγείων και ειδικά για τον ρόλο που θα αναλάβουν
στα πλαίσια του νέου εταιρικού σχήματος που διαμορφώνεται από τη συγχώνευση
ανάμεσα στην Thyssen Kropp και την HDW διατυπώνεται σε μια σειρά από βασικά
ερωτήματα που θέτει το σωματείο των εργαζομένων. Τα σημαντικότερα από τα
ερωτήματα αυτά είναι αν τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά θα διατηρήσουν και τους
τέσσερις τομείς των δραστηριοτήτων τους και τον σημερινό αριθμό θέσεων
εργασίας και κυρίως αν η εταιρεία που τα ελέγχει θα ενισχυθεί με τα απαραίτητα
για τον εκσυγχρονισμό τους νέα κεφάλαια.