Iωάννου σε Θέατρο Σκιών!

![]() |
![]() |
|
«Στο σπίτι αυτό καθόταν ένας μπέης που είχε μια κόρη σαν τα κρύα τα νερά…» |
Με ποιον τρόπο, με ποιες τεχνικές και μεθόδους μπορεί ένα διήγημα να γίνει
θεατρικό κείμενο, με πόση φαντασία, γνώση, τεχνική μπορούν οι μορφές και οι
χαρακτήρες που συνθέτουν την ιστορία να «ενσαρκωθούν» όχι από «ζωντανούς»
ηθοποιούς αλλά από φιγούρες που θα παίζουν στη… σκιά; Το Ελληνικό
Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ) δίνει απόψε την απάντηση, με άξονα τα
κείμενα του Γιώργου Ιωάννου. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο καραγκιοζοπαίχτης
και θεωρητικός του Θεάτρου Σκιών Γιάννης Χατζής επιχειρεί – και μάλιστα με
ιδιαίτερη επιτυχία – τη μεταφορά ρόλων και χαρακτήρων από λογοτεχνικά κείμενα
στο Θέατρο Σκιών.
«Είναι ο δικός μου τρόπος σκηνοθεσίας αυτός. Αντί να διδάσκω τον ρόλο
στους ηθοποιούς τούς “πλάθω” ο ίδιος, σχεδιάζοντας με βάση τα στοιχεία που
δίνει στις περιγραφές τους ο δημιουργός (ο πεζογράφος). Το μεγαλύτερο μέρος
της δουλειάς είναι ο σχεδιασμός των φιγουρών. Συγγραφείς τόσο διαβασμένοι όσο
ο Ιωάννου είναι αναγνωρίσιμοι. Οριοθετείται από τον ίδιο τον συγγραφέα ο
κύκλος στον οποίο μπορώ να κινηθώ. Οι διάλογοι που χρησιμοποιώ στην παράσταση
είναι αυτούσιοι. Οι όποιες δικές μου “πινελιές” είναι οι φιγούρες, το σκηνικό.
Ο Ιωάννου μιλά όμως για τον δικό μας κόσμο, αυτόν της Θεσσαλονίκης, της Άνω
Πόλης. Σκάλισα απλώς τις αναμνήσεις μου», λέει στα «NEA» ο Γιάννης Χατζής.
Το εγχείρημα της μεταφοράς κλασικών λογοτεχνικών έργων στο Θέατρο Σκιών (αφού
όμως είχε προηγηθεί κινηματογραφική μεταφορά τους) πρωτοεπιχειρήθηκε, χωρίς
όμως ιδιαίτερη επιτυχία, στα μέσα του προηγούμενου αιώνα όταν το βασικό θέμα
του Θεάτρου Σκιών – ο Καραγκιόζης – είχε εκτοπισθεί από τις επιλογές των
θεατών λόγω της αποδοχής του κινηματογράφου. Παραστάσεις με θέματα από τους
«Αθλίους» του B. Ουγκώ, την «Παναγία των Παρισίων» κ.ά. παραστάθηκαν τότε με
σκιές.
H μεταφορά στο Θέατρο Σκιών των διηγημάτων του δεν είναι η «παρθενική»
σχέση του Γιώργου Ιωάννου με το είδος. «Η μόνη κληρονομιά» που άφησε φεύγοντας
πριν από είκοσι σχεδόν χρόνια ο Θεσσαλονικιός λογοτέχνης Γιώργος Ιωάννου είναι
τα 25 βιβλία του (διηγήματα, ποιήματα, πεζογραφήματα, παιδικά παραμύθια,
δοκίμια, μελέτες και μεταφράσεις) και τα 8 μόλις τεύχη του περιοδικού
πνευματικής ζωής «Φυλλάδιο». Ανάμεσά τους και η εξαιρετική ερευνητική
προσέγγιση της σύγχρονης εθνογραφίας στο τρίτομο έργο «Καραγκιόζης» (Εκδ.
Ερμής, 1972).
Στην αποψινή εκδήλωση θα παρουσιαστούν τα πεζογραφήματα του Γιώργου Ιωάννου
«Στου Κεμάλ το σπίτι» και το «Μέντιουμ». Με τη μορφή εμβόλιμου – συνδετικού
κρίκου στη ροή της παράστασης ο Θωμάς Κοροβίνης ερμηνεύει με τη συνοδεία
λαϊκής ορχήστρας λαϊκά, ρεμπέτικα και τούρκικα τραγούδια της εποχής.
Και έκθεση φωτογραφίας
Την εκδήλωση συμπληρώνει παρέμβαση του φιλολόγου Λέοντα Ναρ, έκθεση
φωτογραφιών από τη ζωή του Γιώργου Ιωάννου, καθώς κι ένα ηχητικό ντοκουμέντο
με τον Γιώργο Ιωάννου να διαβάζει το διήγημά του με τίτλο «H ομίχλη». («H
ομίχλη είναι για να βαδίζεις μέσα σ’ αυτήν. Διασχίζεις κάτι που είναι
πυκνότερο από αέρας και σε στηρίζει… Προσπαθώντας να ξεχαστώ περπατώ πολύ
τις ομιχλισμένες νύχτες. Αισθάνομαι κάποια ανακούφιση με το βάδισμα. Τα μεγάλα
βάσανα κατασταλάζουνε σιγά σιγά στο κορμί και διοχετεύονται απ’ τα πόδια στο
υγρό χώμα»…) Είκοσι σχεδόν χρόνια από εκείνη την κατάλευκη Δευτέρα (16
Φεβρουαρίου 1985) που η γη της «πρωτεύουσας των προσφύγων» δέχτηκε το κορμί
του Γιώργου Ιωάννου (έφυγε μόλις 57 χρόνων) τα περισσότερα από τα βιβλία του
ξεπέρασαν τη 10η έκδοση – «Τα χίλια Δέντρα», «Για ένα φιλότιμο», «H
σαρκοφάγος», «Πολλαπλά κατάγματα», «Κοιτάσματα», «H μόνη κληρονομιά» κ.ά.).
Έγιναν «H δική μας κληρονομιά» – αυτοχθόνων και επήλυδων -, όσων ταυτίστηκαν
όσο κι εκείνος με τη Θεσσαλονίκη, όσων θα μείνουμε «Με τα σημάδια της επάνω
μας»…
INFO
«Η δική μας κληρονομιά, Γιώργος Ιωάννου – 20 χρόνια μετά». Απόψε στις 20.30
στις εγκαταστάσεις του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (ΕΛΙΑ)
Θεσσαλονίκης – Θεοφίλου 13, Άνω Πόλη.















