Διοξίνες από το… χωριό

Διοξίνες εξαιρετικά επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία σε συγκεντρώσεις
έως και οκτώ φορές μεγαλύτερες από τα επιτρεπόμενα όρια ασφαλείας εντόπισαν
επιστήμονες σε δείγματα τροφών που συνέλεξαν κοντά σε παράνομες χωματερές, σε
όλη τη χώρα.

Οι επικίνδυνες τοξικές ενώσεις έχουν περάσει σε τροφές υπεράνω… πάσης
υποψίας, αφού εντοπίστηκαν ακόμα και σε τρόφιμα περιοχών που φημίζονταν για τα
αγνά τους προϊόντα. Από την Εύβοια έως την Κοζάνη, από την Καλαμάτα έως το
Καρπενήσι και από τα Ιωάννινα έως και την Αμαλιάδα ανιχνεύθηκαν διοξίνες πάνω
από κάθε επιτρεπόμενο όριο. Τις έρευνες πραγματοποιούν το Πανεπιστήμιο Αθηνών
(Τμήμα Χημείας) και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο (Τμήμα Γεωργικών Κατασκευών) σε
συνεργασία με το Ερευνητικό Κέντρο Περιβαλλοντικής Ανάλυσης TUV της Νότιας
Γερμανίας. Και τα αποτελέσματα προκαλούν ανατριχίλα στους ειδικούς.

Τα δείγματα, που ήταν αυγά, χόρτα και γάλα από αγελάδες και κατσίκες,
συλλέχθηκαν όλα σε περιοχές οι οποίες βρίσκονται σε απόσταση έως και ένα
χιλιόμετρο απο τις παράνομες χωματερές. Οι περιοχές επελέγησαν τυχαία. «Οι
1.300 και πλέον παράνομες χωματερές αποτελούν πηγή ιδιαίτερα σημαντικής
ρύπανσης», εξηγεί ο καθηγητής Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Παναγιώτης
Σίσκος. «Αν δεν κάνουμε κάτι άμεσα, αυτές οι χωματερές θα υπονομεύσουν το
μέλλον μας και την υγεία των παιδιών μας». Οι συνέπειες από τις χωματερές,
οπουδήποτε και αν βρίσκονται αυτές, είναι παντού ίδιες. Σκορπούν τον θάνατο»,
συμπληρώνει.

Ανεξέλεγκτη η κατάσταση

Έτσι, στα αυγά της Κοζάνης βρέθηκαν διοξίνες 6 φορές πάνω από τα επιτρεπόμενα
όρια, ενώ σε γάλα από κατσίκες της περιοχής η διοξίνη ήταν 5 φορές πάνω. Στη
Βόρεια Εύβοια, σε περιοχή κοντά στη χωματερή, η διοξίνη στα χόρτα έκανε
αρνητικό ρεκόρ, αφού η συγκέντρωση ήταν 8 φορές πάνω από το όριο. Στα αυγά και
στο γάλα οι συγκεντρώσεις επίσης τρόμαξαν τους επιστήμονες. «Οι παράνομες
χωματερές λειτουργούν τόσα χρόνια που οι επιπτώσεις τους έχουν ξεφύγει από
κάθε έλεγχο», λέει ο κ. Σίσκος.

Στα Ιωάννινα οι συγκεντρώσεις ήταν μεν υψηλές, αλλά χαμηλότερες από άλλες
περιοχές που ελέγχθηκαν. Όπως εξηγούν οι επιστήμονες το μέγεθος της χωματερής,
η κατάσταση του υπεδάφους της περιοχής, το φυσικό ανάγλυφο και οι γεωργικές
και κτηνοτροφικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται επηρεάζουν αυτές τις
συγκεντρώσεις. Εκείνο που τρέμουν τώρα οι ειδικοί είναι μήπως αυτές οι
διοξίνες περάσουν στα υπόγεια νερά των περιοχών όπου λειτουργούν οι χωματερές.
Όταν γίνει αυτό, υποστηρίζουν, τότε οι περιβαλλοντικές ζημιές θα είναι
ανεπανόρθωτες.

Δείγματα στο εξωτερικό

«Προκειμένου να μην υπάρχει καμία αμφιβολία για τα αποτελέσματα, παίρνουμε
δείγματα και τα στέλνουμε για αναλύσεις στο Ερευνητικό Κέντρο Περιβαλλοντικής
Ανάλυσης TUV της Νότιας Γερμανίας», εξηγεί ο καθηγητής Γεωργικών Κατασκευών
του Γεωπονικού Πανεπιστημίου κ. Σπύρος Κυρίτσης. «Υδρόθειο, διχλωρομεθάνιο,
κλοφέν (PCBs) και αρωματικοί υδρογονάνθρακες είναι μερικές μόνο από τις
χημικές ουσίες που ανιχνεύθηκαν. Ένα μείγμα δηλητηρίων και κανείς δεν
συγκινείται», λέει.

Οι τιμές που καταγράφονται μέχρι τώρα, ακόμα και από διαφορετικούς
επιστημονικούς φορείς, δεν διαφέρουν σε τίποτα από μετρήσεις που είχε
πραγματοποιήσει η ίδια επιστημονική ομάδα σε περιοχές κοντά σε παράνομες
χωματερές του Νομού Αττικής.

ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ

«Δεν ξέρουμε πόσο έχει εξαπλωθεί το πρόβλημα»

Οι έρευνες συνεχίζονται, αφού το Πανεπιστήμιο εξετάζει τώρα άλλα είδη
που καλλιεργούνται κοντά στις χωματερές. «Στέλνουμε συνεχώς δείγματα στο
εξωτερικό», λέει ο κ. Κυρίτσης, καθηγητής Γεωργικών Κατασκευών του Γεωπονικού
Πανεπιστημίου. «Θέλουμε να δούμε σε τι βαθμό οι διοξίνες έχουν περάσει στην
τροφική αλυσίδα, πόσος χρόνος χρειάζεται για να γίνει αυτό και να
διαπιστώσουμε σε τι απόσταση από αυτές τις χωματερές έχει εξαπλωθεί το
πρόβλημα. Ωστόσο, εκείνο που μας ανησυχεί είναι ότι η Πολιτεία δεν κάνει το
παραμικρό για να δώσει μια λύση στο πρόβλημα. Δεν έχει γίνει η παραμικρή
κίνηση από τα αρμόδια υπουργεία, η παραμικρή νύξη», συμπληρώνει.

ΠΛΗΤΤΟΥΝ ΤΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Και μια μικρή δόση αρκεί…

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα έχουν
ήδη κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου. «Οι διοξίνες είναι εξαιρετικά τοξικές
ουσίες», αναφέρει το ελληνικό γραφείο της Greenpeace. «Βιοχημικές έρευνες
έχουν δείξει πως οι διοξίνες δρουν ως ισχυρές περιβαλλοντικές ορμόνες. Όπως
και οι φυσικές ορμόνες, οι διοξίνες μπορούν να διαπεράσουν τη μεμβράνη των
κυττάρων και να αλλάξουν τη δράση των γονιδίων που ρυθμίζουν τη διαδικασία της
ανάπτυξης».

H ίδια η οργάνωση εξηγεί ότι ακόμη και απειροελάχιστες συγκεντρώσεις διοξινών
μπορούν να επηρεάσουν το ανοσοποιητικό και νευρικό σύστημα των οργανισμών. «Σε
πειραματόζωα, η έκθεση σε διοξίνες έχει προκαλέσει ευρύ φάσμα τοξικολογικών
επιπτώσεων. Στις επιπτώσεις αυτές συγκαταλέγονται η ενδομητρίωση και η
ενίσχυση θηλυκών χαρακτηριστικών σε αρσενικά πειραματόζωα. Κάποιες διοξίνες
μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο, όπως καταδεικνύεται από πολλές πρόσφατες
μελέτες».