ΓNΩMH Πίσω απ’ όλα βρίσκεται ο εθνικισμός

Το αίσχος. Χωρίς άλλα λόγια. H φρίκη τα κάνει να περισσεύουν (σκίτσο του Τζ. Σκαρφ από τους «Σάντεϊ Τάιμς»)

O Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες επειδή
αρνείται να αναγνωρίσει την αληθινή φύση της πρόκλησης που αντιμετωπίζει η
εξουσία του στην Τσετσενία. H τραγική κρίση με τους ομήρους στη Βόρεια Οσετία
και οι βομβιστικές επιθέσεις των προηγούμενων ημερών είναι το αποτέλεσμα της
απροθυμίας του να καταλάβει ότι έχει να κάνει με εθνικισμό και όχι με απλή
τρομοκρατία στον Καύκασο.

Ο Πούτιν διαπράττει το ίδιο λάθος που ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους και η
αμερικανική κυβέρνηση έκαναν μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Όπως ο Πούτιν, έτσι και εκείνοι επέμεναν ότι απλώς είχαν να κάνουν με
τρομοκράτες ή εγκληματίες. Στην πραγματικότητα είχαν να αντιμετωπίσουν την
τρομοκρατία και την εγκληματικότητα στην υπηρεσία του εθνικισμού και της
θρησκευτικής ιδεολογίας – κάτι τελείως διαφορετικό από την απλή τρομοκρατία
και εγκληματικότητα. Στις σημερινές πολιτικές συγκυρίες, ο εθνικισμός και ο
θρησκευτικός φονταμενταλισμός ανταγωνίζονται και συγχωνεύονται: αυτό συμβαίνει
στην Τσετσενία, στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Ο εθνικισμός πάντα ήταν κινητήριος
δύναμη στην περιοχή του Καυκάσου, από τον 18ο αιώνα. Οι Τσετσένοι πολεμούσαν
τον τσαρικό αυτοκρατορικό επεκτατισμό από το 1818. Μετά το 1917 ξαναπολέμησαν
τους μπολσεβίκους. Εξεγέρθηκαν ξανά όταν οι Γερμανοί έφτασαν στην Τσετσενία το
1942 και σε αντίποινα ο Στάλιν εξόρισε πολλούς Τσετσένους στην Κεντρική Ασία.
Όταν η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε το 1991, οι Τσετσένοι ξαναζήτησαν την
ανεξαρτησία τους και ως απάντηση ο τότε Ρώσος πρόεδρος Μπορίς Γέλτσιν έστειλε
στρατεύματα εναντίον τους. Αλλά και ο Πούτιν έκανε το λάθος να πιστέψει ότι θα
μπορούσε να συντρίψει τους Τσετσένους. Ξανάρχισε τον πόλεμο εναντίον τους για
να κερδίσει ψήφους.

Ο εθνικισμός έχει αποδειχθεί πως ήταν η πιο ισχυρή δύναμη της σύγχρονης
Ιστορίας, καθώς έχει αντισταθεί σε όλους τους απολυταρχισμούς και έχει
αποδειχθεί μακροβιότερός τους. Εύκολα συγχωνεύεται με τον θρησκευτικό
φονταμενταλισμό, ο οποίος είναι ένας άλλος τρόπος επιβεβαίωσης της ταυτότητας
ενός συνόλου. Πίσω απ’ όλα όμως βρίσκεται ο εθνικισμός. Άλλωστε δεν είναι ο
έξαλλος εθνικισμός που έχει καθοδηγήσει την αμερικανική εξωτερική πολιτική
μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001;

Το κείμενο του Ουίλιαμ Πφαφ δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Ιντερνάσιοναλ
Χέραλντ Τρίμπιουν»