Ο συμβολισμός μιας επίσκεψης

Τα ιστορικά σύμβολα και τα μηνύματα της Ιστορίας αξιοποιήθηκαν από την Μπουσική προπαγάνδα για πολεμικούς σκοπούς και τώρα δεν θα της έπεφτε άσχημα να αξιοποιήσει και τους συμβολισμούς των Ολυμπιακών Αγώνων

Κυκλοφόρησε σαν φήμη. Ο πρόεδρος Μπους, στο πλαίσιο της προεκλογικής του
εκστρατείας και προκειμένου να επιμείνει στη διαστροφή ότι οι πολεμικές του
επιλογές ήταν επιλογές «ειρήνης» και «ευημερίας» για τους λαούς που τις
υπέστησαν, θα έρθει στην Ελλάδα για να παρακολουθήσει τον ποδοσφαιρικό αγώνα
της ιρακινής ομάδας. Αντιδράσεις δεν εκδηλώθηκαν μόνο από τους Ιρακινούς
ποδοσφαιριστές, αλλά και από τους ίδιους τους Αμερικανούς.

Οι «συμβολικές παρουσίες» και οι διαστροφικές ερμηνείες τους έχουν τα όριά
τους, ακόμη και για τη χώρα της οποίας η κοινωνική συνοχή και η εθνική
συνείδηση έχει βασιστεί στο θέαμα, στη σκηνοθεσία και στη χρήση εικόνων με
μηνύματα, τα οποία επιβλήθηκαν διά της στρατηγικής τού μάρκετινγκ ως εθνικά.

Το ενδιαφέρον είναι ότι το οικοδόμημα των Ολυμπιακών Αγώνων θεωρήθηκε ως το
ιδανικό, ιδεολογικό πλαίσιο για μια τέτοια συμβολική εμφάνιση.

Ήταν επόμενο η ειρηνική τους διάσταση, η παράδοση που θέλει κατά τη
χρονική περίοδο της διεξαγωγής τους να σταματούν εχθροπραξίες και οι άνθρωποι
να τιμούν τους θεούς για τα δώρα της ζωής, να αποτελεί και το έτοιμο σενάριο,
με επιπλέον προσόν την πατίνα της Ιστορίας.

Άλλο αν ο πόλεμος μαίνεται, αν ακόμη προχθές σκοτώνονταν Αμερικανοί και
Ιρακινοί στις πόλεις της χώρας του Ιράκ.

Ωστόσο, το πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων με την παγκοσμιότητά τους δεν είναι
ιδανικό μόνο για όσους τους χρησιμοποιούν με οργανωμένες στρατηγικές για την
ενίσχυση του ίματζ τους, αλλά και για να σταλούν με το ίδιο ιστορικά
φορτισμένο Ολυμπιακό «όχημα» και τα αυθόρμητα μηνύματα των απλών θεατών. Το
θερμό χειροκρότημα του κόσμου στο Ολυμπιακό Στάδιο κατά την εμφάνιση της
ομάδας του Ιράκ, χειροκρότημα που κατάφερε να ακουστεί πιο ηχηρό από εκείνα
που συνόδευσαν τις προηγούμενες ομάδες, ήταν το αυθόρμητο μήνυμα της
αναγνώρισης του δικαιώματος της ανεξαρτησίας των Ιρακινών. Για μια στιγμή η
Ολυμπιακή Ιδέα πήρε τα ανθρώπινα μέτρα, σε πείσμα της διαφημιστικής
απροσωπείας της και της τεχνητής της διόγκωσης.

Αλλά και η παρουσία ενός Αμερικανού προέδρου στους Ολυμπιακούς δεν θα
ήταν απλή υπόθεση. Ο ίδιος ο πρόεδρος ενσαρκώνει το απόλυτο αμερικανικό
πρότυπο της δύναμης και της επιβολής. Μετακινείται με έναν ολόκληρο στρατό
πρακτόρων και με μια ολόκληρη τεχνολογική ομπρέλα προστασίας που συνθέτουν την
εικόνα του πανίσχυρου και παν-πολύτιμου αρχηγού. Ολόκληρο αυτό το
«οικοδόμημα»-μήνυμα ισχύος μέσα στο πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων θα ήταν ο
καταλύτης της Ολυμπιακής Ιδέας, περισσότερο και από το ντόπινγκ. Έως εδώ οι
επισκέψεις των ισχυρών του κόσμου δεν διατάραξαν, περισσότερο από ό,τι οι
κανόνες της διοργάνωσης, τη ζωή και τις εικόνες των πολιτών.

Και μόνον η συζήτηση, πάντως, για μια τέτοια παρουσία υπογραμμίζει την
κρισιμότητα των συγκεκριμένων Ολυμπιακών Αγώνων, που γίνονται σε μια εποχή
παγκόσμιων ανακατατάξεων των μηνυμάτων και των συμβόλων, για να μετατραπούν τα
περισσότερα σε διακοσμητικά ντεκόρ ενός ντισνεϊλαντικού κιτς.

Είναι οι πρώτοι Αγώνες μετά την 11η Σεπτεμβρίου και μετά την επίθεση κατά του
Ιράκ, οι πρώτοι με κολοσσιαία επένδυση σε υπερσύγχρονα συστήματα ασφαλείας, οι
πρώτοι μιας εποχής που αναζητάει απεγνωσμένα ιδανικά μέσα στο χάος της
διάλυσης των παλαιών βεβαιοτήτων, οι πρώτοι που διαφήμισαν την «καθαρότητα»
και την «επιστροφή» στα ανθρώπινα μέτρα – άλλο αν δεν είχαν προετοιμάσει τις
γέφυρες για να συμβεί.

Μεταξύ μυθολογίας και πραγματικότητας

Ήδη το αθλητικό θέαμα που προσφέρουν έχει συνδεθεί με τους όρους του σύγχρονου
ενημερωτικού θεάματος, διαμορφώνοντας ένα αδιαίρετο σύνολο, που αφορά την
κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα και τις αξίες οι οποίες την
διαμορφώνουν.

Ήδη στη χώρα μας συζητούμε ότι στους επόμενους μήνες η πολιτική σκηνή θα
ασχοληθεί με όσα σκίασαν την υπόθεση των Ολυμπιακών και δεν είναι το ντόπινγκ
ως αθλητική πρακτική, αλλά ως φιλοσοφία προβολής της εικόνας ενός λαού, ενός
τόπου. Και η ειλικρίνεια δεν είναι υπόθεση εισαγγελικής απειλής, αλλά της
δυνατότητας που έχει αυτός ο τόπος να επιλέξει την πιο αληθινή του εικόνα,
μεταξύ του βάρους των μυθολογικών κατασκευών για την ξεχωριστή καταγωγή του
και των αποκαλύψεων που τον προσγειώνουν στην παγκόσμια πραγματικότητα.