TPITH AΠOΨH Παραμυθένιοι Aγώνες

Βεβαία παραμένει η εκδίκηση των αγαλμάτων ,Λουκά Αξελού, Τέσσερα ποιήματα

Ζούσα -λέει -σε μία χώρα όπου οι άνθρωποι ήσαν όλοι ηθικοί και σε μία εποχή
που τιμούσε την ηθική των ανθρώπων. Στην πόλη μου δεν υπήρχαν τείχη και στους
δρόμους δεν κυκλοφορούσαν δεσμοφύλακες με όπλα και με σκυλιά, αφού κανένας δεν
κρυβόταν κυνηγημένος και κανένας δεν ήταν επικηρυγμένος.

Τα παιδιά τρέχανε, γελούσαν κι αγαπιόντουσαν, ενώ οι μεγάλοι δούλευαν χωρίς
άγχος και καταπίεση. Όσο για τους γέροντες και τις γερόντισσες, αυτοί
απολάμβαναν τις χαρές του σεβασμού και της αναγνώρισης.

Στη χώρα και στην πόλη μου κυβερνούσε ο νόμος που φτιάχτηκε από δίκαιους
ανθρώπους για δίκαιους ανθρώπους.

Οι φύλακες του νόμου άλλαζαν κάθε χρόνο, ώστε όλοι οι πολίτες να μάθουν πώς
πρέπει να διαχειρίζονται τις υποθέσεις των συνανθρώπων τους.

Δίχως διακρίσεις, με ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις, κανείς δεν σκεφτόταν να
αδικήσει τον πλαϊνό του, γιατί κάτι τέτοιο δεν θα του ‘φερνε κάποιο κέρδος,
ενώ κινδύνευε να εξοστρακισθεί από την πόλη. Οι νόμοι ήταν ίδιοι για τους
γηγενείς και τους ξένους, ίδιοι για τους κυβερνώντες και τους κυβερνώμενους,
ίδιοι γι’ αυτούς που είχαν κλήρο και γι’ αυτούς που δούλευαν για ν’
αποκτήσουν, ίδιοι για τους άντρες και τις γυναίκες. Χαρές και λύπες
μοιράζονταν στα ίσια.

Μία από τις μεγάλες γιορτές της πόλης μου ήταν οι Δίκαιοι Αγώνες. Οι αθλητές
αγωνίζονταν στο ακόντιο, στο άλμα, στη σφαίρα, στον δρόμο, ως κριτές ορίζονταν
οι τιμιότεροι των τιμίων, στην αγορά κλείνανε όλα τα μαγαζιά, οι γείτονες
φιλιώνανε, κακιά κουβέντα δεν ακουγόταν στο στάδιο.

Στο τέλος των Δίκαιων Αγώνων οι χαμένοι χαιρόντουσαν πιο πολύ, γιατί είχαν
έναν σκοπό για τον οποίο έπρεπε να μοχθήσουν ακόμα περισσότερο, οι γονείς των
νικητών κλείδωναν τα παντζούρια του σπιτιού τους, για να μην μπει μέσα η
αλαζονεία και η ύβρις, και οι κυβερνώντες φίλευαν τους ξένους που τηρούσαν
τους νόμους της χώρας, γιατί την ένιωθαν και δικιά τους πατρίδα. H τόση όμως
ευτυχία των θνητών δεν ήταν αρεστή στους αθανάτους. Και άλλαξαν την τροχιά και
το νόημα της ζωής τους.

Σε κάποιους αγώνες ένας ξένος έγραψε σε μια στήλη τρεις λέξεις -altius,
fortius, citius -και από τότε όλη η πόλη άρχισε ν’ αποκτάει άγριους ρυθμούς, η
επιβίωση να γίνεται αγχώδης, οι άνθρωποι να τρέχουν για να ξεπεράσουν τους
πεσμένους συνανθρώπους τους, φώτα, χρήματα και δόξα έκαναν τους νέους σκληρούς
και τους ενήλικες σκληρότερους. Το παιχνίδι έγινε ανταγωνισμός. Σ’ αυτή τη
χώρα και σ’ αυτή την πόλη μόνον οι δυνατοί, οι τρελοί και οι αδίστακτοι
μπορούσαν πλέον να ζήσουν. Γι’ αυτό κι εγώ εγκατέλειψα την πόλη μου, για να
βρω αλλού καλύτερη μοίρα.

Και τι δεν είδα στο μακρύ ταξίδι μου στον κόσμο και στον χρόνο.

Ένοπλο Ολυμπισμό, πανοπτικές δημοκρατίες των (αν)υπόπτων, ρωμαϊκές τελετές και
αυλές κυριών, αγοραπωλησίες συνειδήσεων και ευτελισμούς αξιών και θεσμών,
κινήματα αυτοχειρίας σε περιόδους (δήθεν) εκεχειρίας, τα πάντα συμβαίνουν, τα
πάντα «χωνεύονται», τα πάντα συγχωρούνται.

Όμως -όπως και τότε στην παλιά μου πόλη -οι πάντες δεν συναινούν, οι πάντες
δεν είναι συνένοχοι, οι πάντες δεν είναι συνέταιροι, οι πάντες δεν συνθλίβουν
τους χαμένους.

Αυτούς τους μη-πάντες πρέπει κάποτε να τιμήσει η Πολιτεία μαζί με τους
έντιμους ηττημένους τών Μη-Δίκαιων Αγώνων, αν πράγματι θέλει κάτι να μείνει
στην ιστορία από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας του 2004.

O Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και MME στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.