Όμηροι των μέτρων ασφαλείας

Είναι φανερό ότι το πρόβλημα της τρομοκρατίας αφορά και την Ελλάδα λόγω
της επικίνδυνης γεωγραφικής της θέσης σε συνδυασμό με τους
αλληλοσυγκρουόμενους εθνικισμούς, τις οργανώσεις της μαφίας και των φανατικών
ισλαμιστών, αλλά κυρίως λόγω των Ολυμπιακών Αγώνων που διεξάγονται στη χώρα
μας.

Με αυτά τα δεδομένα η συνεργασία με υπηρεσίες ξένων χωρών, η επένδυση σε
αντιτρομοκρατική τεχνολογία, αλλά και η προσπάθεια αναδιοργάνωσης και
ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας της Αστυνομίας αποτελούν περίπου
αναγκαστικές επιλογές για κάθε ελληνική κυβέρνηση.

Με δύο όρους όμως:

Πρώτον, ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες χάνουν το νόημά τους αν γίνουν σε μια
στρατοκρατούμενη πόλη.

Δεύτερον, ότι σε κάθε περίπτωση η αντιμετώπιση του τρομοκρατικού κινδύνου δεν
μπορεί να γίνει εις βάρος των ατομικών δικαιωμάτων.

Σε αντίθετη περίπτωση, οι πολίτες θα γίνουν όμηροι των τρομοκρατών.

Τα χρονικά περιθώρια στενεύουν, το σχέδιο «Πολυδεύκης» βρίσκεται ήδη σε
εφαρμογή από την 1η Ιουλίου και θα ολοκληρωθεί στις 5 Οκτωβρίου, μετά το πέρας
και των Παραολυμπιακών Αγώνων. Το δεκαπενθήμερο 25 Ιουλίου με 10 Αυγούστου
ήταν πολύ κρίσιμο, καθώς τότε πραγματοποιήθηκαν οι περισσότερες αφίξεις για
τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ενώ τα σενάρια: α) Επιθέσεων διά θαλάσσης, β)
Επιθέσεων σε αθλητικές εγκαταστάσεις, γ) Επιθέσεων κατά επιλεγμένων στόχων, δ)
Ηλεκτρονικών επιθέσεων και ε) Ραδιοβιοχημικών επιθέσεων πληθαίνουν. Ήδη
δορυφόροι εστιάζονται πάνω από την Αττική, ενώ σε ολόκληρη την πρωτεύουσα
επίγεια (C4I) και εναέρια συστήματα ηλεκτρονικής παρακολούθησης (AWACKS και το
αερόστατο Zeppelin, το οποίο είναι παρόν στον αθηναϊκό ουρανό) θα ελέγχουν τα
πάντα. Κάθε ύποπτη κίνηση θα καταγράφεται. Κάμερες έχουν τοποθετηθεί παντού.
Ειδικοί φρουροί και δυνάμεις της ΕΛ.ΑΣ. βρίσκονται επί ποδός και, σύμφωνα με
τους σχεδιαστές του προγράμματος Ολυμπιακής Ασφάλειας, βασικός στόχος αυτών
των μέτρων είναι η θωράκιση των Αγώνων από την απρόβλεπτη απειλή. Στα πλαίσια
αυτά, αποκρυσταλλώνεται η έννοια της «ολικής ασφάλειας» σε όλες τις εκφάνσεις
της κοινωνίας. H αυστηρή αστυνόμευση των χώρων, η συνεχής εποπτεία, το άγρυπνο
βλέμμα μάς δίνουν την εικόνα του σύγχρονου Πανοπτισμού (Bentham) όπου, όπως
αναφέρει και ο Μισέλ Φουκό στο βιβλίο του Επιτήρηση και Τιμωρία: «ο χώρος
περικλείεται, τεμαχίζεται και επιτηρείται σε όλα του τα σημεία, όπου τα άτομα
τοποθετούνται σε μια συγκεκριμένη θέση, όπου και οι παραμικρές κινήσεις
ελέγχονται, όπου όλα τα γεγονότα καταγράφονται, όπου μια αδιάκοπη εργασία
καταγραφής συνδέει το κέντρο με την περιφέρεια… όπου το άτομο ακατάπαυστα
επισημαίνεται, εξετάζεται και κατανέμεται… όπου κανείς παγιδεύεται σε μια
πρακτική εγκλεισμού…, τον βλέπουν, αλλά δεν βλέπει, είναι αντικείμενο μιας
πληροφόρησης…». Σήμερα, σε συνδυασμό με την προηγμένη τεχνολογία, τα
παραπάνω μετονομάζονται σε «Ομπρέλα Ασφαλείας». Στον ρόλο του πολίτη που
αποδέχεται την αλλαγή του πλαισίου της δημόσιας ασφάλειας σε δηλώσεις τους
έχουν αναφερθεί πολλοί ειδικοί επιστήμονες και συγγραφείς θεμάτων
τρομοκρατίας, επισημαίνοντας πως: «H τρομοκρατία, μετά τη μετάλλαξη που έχει
υποστεί μετά την 11η Σεπτέμβρη, επέτρεψε τη λήψη αναβαθμισμένων μέτρων για την
προστασία των πολιτών από μια πιθανή μελλοντική “ασύμμετρη απειλητική
παρουσία”. Όμως στο όνομα της επιτυχούς αναχαίτισης του πανταχού παρόντος
“αόρατου” εχθρού επιστρατεύθηκε “οικεία βουλήσει” ο πολίτης του κόσμου, ο
οποίος, διαπιστώνοντας το έλλειμμα της ασφάλειάς του, δηλώνει τη θετική
συμβολή – παρουσία του στη συρρίκνωση των δικαιωμάτων του».

Θοδωρής Φούσκας, (κοινωνιολόγος στο Πάντειο Πανεπιστήμιο)