NIKOΣ KAPAΘANOΣ «Tέχνη είναι να δίνεις του αγγέλου σου νερό»

Ο Κινησίας της «Λυσιστράτης» του Εθνικού (Νίκος Καραθάνος), ήρωας μιας επανάστασης, σε κατάσταση απελπισίας… «Σήκωσέ το το τιμημένο, δεν μπορώ να περιμένω»…

Μέσα σε όλη αυτή την τηλεοπτική ψευτοδημοσιότητα, που μας κάνει να νομίζουμε
ότι όλοι οι ηθοποιοί είναι του χεριού μας, μπορούμε να τους αλλάξουμε κανάλι,
να τους κάνουμε ό,τι θέλουμε, υπάρχουν κι αυτοί που κάνουν πράγματα που
ονειρεύονται. Εδώ και χρόνια ανάμεσα στα ταλαντούχα παιδιά που ξεπετάχτηκαν
από τις Σχολές ξεχωρίζει ο Νίκος Καραθάνος, τραβώντας έναν δρόμο αυστηρό και
ελεύθερο.

Δεν είναι αναγνωρίσιμος ακόμα στο ευρύ κοινό, δεν τον βρίσκεις σε μοδάτα
περιοδικά, σε γκλαμουρόζες εκδηλώσεις. Κι όμως, μέσα σε μια δεκαετία έχει
παίξει σπουδαίους και αντικρουόμενους ρόλους κερδίζοντας την εκτίμησή μας. Και
ως άνθρωπος είναι ενδιαφέρον. Ένα τρυφερό, σπάνιας ποιότητας παιδί, που η
συντεχνία θεωρεί τίμιο και το καμαρώνει. Ένας σοβαρός ηθοποιός που παίζει
κωμωδία πολύ σοβαρά, την πλασάρει σωστά, έτσι που η κωμωδία παίρνει μια άλλη
διάσταση.

Αποφοίτησε πρώτα από την Παιδαγωγική Ακαδημία, ύστερα από τη Σχολή του Εθνικού
Θεάτρου. Δεν δίδαξε ως δάσκαλος, αλλά διδάσκει τώρα υποκριτική ως ηθοποιός.

«Τι κατάλαβα αυτά τα χρόνια; Πως τα ελαττώματά μου είναι και τα προτερήματά
μου. Γιατί το ζήτημα είναι να επικοινωνείς με τον εαυτό σου. Στην υποκριτική
υπάρχει η μέθοδος, αλλά υπάρχει και ο τρόπος που ζεις και αντιλαμβάνεσαι τη
ζωή. Είναι όμορφο να μένεις ανοιχτός στην εντύπωση που σου κάνει ο κόσμος και
όχι ο εαυτός σου. Ό,τι και να πετύχεις σε μια τραγωδία, ό,τι και να πετύχεις
σε μια κωμωδία, στο ενδιάμεσο είναι η ζωή. Διαφορετικά αδικείς το δώρο σου,
που είναι η μοναδικότητά σου. Ποτέ η ζωή δεν σε αφήνει κάπου άτυχα».

Πώς αντιμετωπίζει την τραγωδία, πώς την κωμωδία;

«Στην τραγωδία έχεις το χάδι του Θεού επάνω σου. Μπαίνεις σ’ ένα πένθος, για
να παίξεις τον ρόλο. Αυτό το πένθος όμως είναι πολύ ελληνικό και είναι ζωή. Τα
πάντα γύρω μας υπάρχουν σε σχέση με τον θάνατο. Όταν φτάσεις να μιλήσεις για
θάνατο, καταλαβαίνεις γιατί ζεις. Ο ηθοποιός στην τραγωδία είναι φυσικό
φαινόμενο. Στην κωμωδία είναι θηρίο. H κωμωδία προκύπτει από την ανάγκη να
παραχθεί γέλιο. Κάτι λυτρώνεται, για να μη λήξει, να μη πεθάνει. Ο Αριστοφάνης
έγραφε τα έργα του σε καιρούς πολέμου. Αναποδογυρίζει τη ζωή για να σου πει
κάτι. Μιλάει για μια Ελλάδα και φτιάχνει ουτοπίες, κόσμους ολόκληρους. Δεν
γράφει αστεία. Γράφει ανατροπές. Αλλά δεν τον παίρνουμε στα σοβαρά».

Ποια μυστικά θα έδινε ως «κλειδιά» στους νέους ηθοποιούς που διδάσκει;

«Το πιο ισχυρό μυστικό είναι συνάρτηση πολλών πραγμάτων. Και πρώτα η σχέση με
τον χρόνο. Το τάιμινγκ των πραγμάτων. Οι ρυθμοί είναι ο ήχος τού χρόνου. Ο μυς
του ηθοποιού είναι η φαντασία του και πώς θα την εξασκήσει. Αλλά το συντακτικό
είναι η δουλειά. Αν δεν σταματήσεις να δοξολογείς τα πριν, τα καλύτερα θα
έρθουν. Βέβαια οι απαιτήσεις σου μεγαλώνουν. Να βρεις το βάθος σου. Δεν είναι
εύκολο. Ό,τι και να γίνει το πληρώνεις. Και το τίποτα το πληρώνεις».

Τι πληρώνεται όμως ένας ηθοποιός; Όταν μάλιστα δεν δουλεύει στην τηλεόραση
οι αμοιβές είναι εντυπωσιακά χαμηλές.

«Ο ηθοποιός μένει σ’ αυτό το αιώνιο φιλότιμο. Δεν είναι μισθοδοτούμενος. Είναι
γενναίος. Οπότε δεν δουλεύει σαν εργαζόμενος αλλά σαν γενναίος. Για τον
ηθοποιό είναι ανάγκη να είναι ήρωας στο βιβλίο της ζωής του. Πώς μάχονται για
τη δουλειά και πόσο βασανίζονται έξω από αυτήν. Αν δεις τους ηθοποιούς έξω από
την σκηνή είναι ικανότατοι. Οι προσωπικές τους ιστορίες είναι πολύ
ενδιαφέρουσες. Στο πάρε-δώσε ξεγελιούνται. Τη μάχη του ο ηθοποιός τη δίνει έξω
– εκεί που θέλει να αρέσει στον Θεό – όχι πάνω στη σκηνή, που θέλει να αρέσει
στον πελάτη».

Ποια στοιχεία επαληθεύουν την απόφασή του να γίνει ηθοποιός; «Οι συναντήσεις
μου με ωραίους ανθρώπους, με ενδιαφέροντες καλλιτέχνες. H συνάντηση με τον
Δημήτρη Μαυρίκιο, το Βασίλη Παπαβασιλείου, τη Λυδία Κονιόρδου. H σχέση μου με
το Εθνικό και το ελεύθερο θέατρο, με τους νέους ηθοποιούς».

Ανατρεπτικές επιλογές

Τον θυμόμαστε να παίζει Πενθέα στην «υβριστική» παράσταση του Λάνκχοφ στην
Επίδαυρο, τους δύο Οιδίποδες – τύραννο αλλά και επί Κολωνώ – σε ενιαία
παράσταση στην Πειραματική, τον Ξούθο στον ειρωνικό «Ίωνα», τον γερο στο
«Έβδομο ρούχο», τον ανατρεπτικό κάου μπόι στο αμερικάνικο «True west» και
φέτος τον Κινησία στη «Λυσιστράτη» του Εθνικού Θεάτρου, που συνεχίζει
περιοδεύοντας στην περιφέρεια, αλλά και στην Αμερική. Εκεί, στο Ίδρυμα Γκετί,
στο Λος Άντζελες, θα δοθεί τον Οκτώβριο η ελληνική αγγλόφωνη παράσταση «Το
τραγούδι του χελιδονιού», στην οποία συμμετέχει με μια επίλεκτη ομάδα
καλλιτεχνών του θεάτρου. Μιλάμε δηλαδή για συνεπή πορεία με επιλογές
απρόσμενες. ΄H μήπως είναι τυχαίες προτάσεις που συντασσόμενες δημιουργούν
αυτή την αίσθηση της διαρκούς ανατροπής;

«Δεν πιστεύω στο τυχαίο. Πάντα εκπέμπεις κάτι κι όλα σε προετοιμάζουν γι’
αυτό που έρχεται».

INFO

H «Λυσιστράτη» του Εθνικού παρουσιάζεται στις 7 Αυγούστου στο Αρχαίο Θέατρο
Θάσου, στις 11 στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων, και στις 30 στο θερινό θέατρο
«Μελίνα Μερκούρη» του Βόλου