NANTIA KΟMANETΣI «Mου αρέσει ό,τι είναι αδύνατον»

Τη δάδα των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας σήκωσε στην Τάιμς Σκουέρ της Νέας Υόρκης ο 43χρονος πλέον θρύλος της γυμναστικής

Το 1976, η τελειότητα της νεαρής δεκατετράχρονης γυμνάστριας από το Ονέστι της
Ρουμανίας ξάφνιασε τους ηλεκτρονικούς πίνακες στους Ολυμπιακούς του Μόντρεαλ,
καθώς δεν υπήρχε πρόβλεψη να αναγράψουν το απόλυτο άριστα της συνολικής
βαθμολογίας της στα εφτά αγωνίσματα της γυμναστικής.

H Νάντια Κομανέτσι έγινε θρύλος. Ένα κορίτσι από μία χώρα κομμουνιστικού
καθεστώτος διέπρεπε στα χρόνια της ψυχροπολεμικής κορύφωσης μεταξύ Δύσης και
Ανατολής. Ο κόσμος στην πατρίδα της ζούσε τα βάσανα του ολοκληρωτισμού
υποφέροντας από στερήσεις διατροφής και ελευθερίας, την ώρα που εκείνη
εκπαιδευόταν να γίνει μια μηχανή τέλειων αλμάτων, επικίνδυνων περιστροφών στον
αέρα, εντυπωσιακών ασκήσεων ισορροπίας στη δοκό, αρμονικών χορογραφημένων
ασκήσεων εδάφους.

H πατρίδα της τής πρόσφερε τα μέσα να γίνει ένα διαφημιστικό προϊόν του
καθεστώτος Τσαουσέσκου: μία πειθαρχημένη, άψογη αθλήτρια. H Κομανέτσι
ανταπέδιδε τα δώρα με χρυσά μετάλλια σε όλες τις παγκόσμιες διοργανώσεις.
Μέχρι που το 1989 ένιωσε τους κραδασμούς της πτώσης των Τσαουσέσκου και
αποφάσισε να φύγει από τη Ρουμανία, για να ζητήσει πολιτικό άσυλο στην
Αμερική. Όπου ζει μέχρι σήμερα, παντρεμένη με τον Αμερικανό γυμναστή Μπαρτ
Κόνερ, διευθύνοντας μια Ακαδημία Γυμναστικής και εκπροσωπώντας πολλές
φιλανθρωπικές οργανώσεις.

Είκοσι τέσσερα χρόνια μετά τον θρίαμβο του Μόντρεαλ η Νάντια Κομανέτσι, ώριμη
γυναίκα ετών 43, ένιωσε την επιθυμία να γράψει την αυτοβιογραφία της. Και το
εκπλήρωσε, όπως οτιδήποτε άλλο είχε βάλει στόχο στη ζωή της. Με τη μορφή
επιστολών προς ένα φανταστικό πρόσωπο, μια νεαρή γυμνάστρια, η Κομανέτσι,
ξετυλίγει την ιστορία της, μιλώντας για τα γκρίζα χρόνια στη Ρουμανία, τις
θυσίες ενός αφοσιωμένου στον αθλητισμό κοριτσιού, τους φόβους ενός
παγιδευμένου μυαλού, τα όνειρα μιας δυνατής ψυχής.

H αυτοβιογραφία της Κομανέτσι «Επιστολές σε μία αθλήτρια» είναι μία
αντανάκλαση της συγκροτημένης και πειθαρχημένης φύσης της. H Κομανέτσι δεν
αφήνει περιθώρια να φανεί τίποτα το πικάντικο, το προκλητικό, το σκανδαλιστικό
από εκείνες τις φήμες των αρχών του ’90 που αποκάλυπταν ότι ο γιος του
Τσαουσέσκου βίαζε κατ’ εξακολούθηση το σούπερ αστέρι της γυμναστικής.

«Ο καθένας μας έχει μυστικά. Θα σου πω μερικά από τα δικά μου, αλλά θα κρατήσω
και κάποια για τον εαυτό μου. Πρόκειται είτε για προσωπικούς θησαυρούς, είτε
για περιστατικά που η ανάμνησή τους φέρνει μονάχα πόνο. Εξάλλου, δεν θα ήθελα
να στενοχωρήσω κάποιους ανθρώπους ζωντανούς ακόμα ή κάποιους συγγενείς νεκρών
με ιστορίες που δεν μπορούν να αλλάξουν», γράφει στην πρώτη της εισαγωγική
επιστολή. Και θέτει τα όρια της διήγησής της, για το κορίτσι που ανακάλυψε ο
Μπέλα Κάρολι σε ένα Δημοτικό σχολείο της Ρουμανίας, το οποίο βρήκε την ψυχική
δύναμη ώστε να καταφέρει σε τόσο μικρή ηλικία να γίνει αθλήτρια παγκόσμιας
κλάσης.

H Νάντια Κομανέτσι μέσα από αυτήν την προσωπική γραφή επιθυμεί να εξορκίσει
τους δαίμονές της, αλλά και να μοιραστεί τις εμπειρίες της από μία ζωή
μοναχική, γεμάτη από ώρες εξαντλητικής προπόνησης και αρωματισμένης από τη
μαγνησία που έτριβε στις παλάμες και απορροφούσε τον ιδρώτα.

Βαρετές επαναλήψεις

«Πάνω από όλα πρέπει να νιώθεις τη δίψα να κάνεις κάτι απίστευτο», γράφει η Νάντια Κομανέτσι, που το 1976 στο Μόντρεαλ «τρέλανε» τους πίνακες του Ολυμπιακού Σταδίου με τα δεκάρια της

«H προπόνηση, ειδικά για έναν αθλητή ή μία αθλήτρια πρώτης κλάσης, είναι
γεμάτη επαναλήψεις που κάποιες φορές γίνονται βαρετές. Μπορεί επίσης να γίνει
επώδυνη και εκνευριστική. Πρόκειται για μία ενασχόληση κατά το μεγαλύτερο
μέρος της μοναχική. Όσο και αν σε υποστηρίζουν οικογένεια, φίλοι, και
προπονητής, σε τελευταία ανάλυση είσαι αναγκασμένη να πετύχεις μόνη σου. Τα
μόνα πράγματα που έχουν αξία και υπόσταση είναι εκείνα που βγαίνουν από την
προσωπικότητα του ατόμου, από τον καθένα ξεχωριστά. H δύναμη που απαιτείται
για να φτάσεις στην κορυφή και να παραμείνεις εκεί έρχεται μονάχα από μέσα
σου. Αγαπώ τις προκλήσεις. Όσο πιο δύσκολες τόσο το καλύτερο. Μου αρέσει να
μου λένε ότι κάτι είναι αδύνατο, γιατί πάντοτε θέλω να κάνω ό,τι δεν έχει
καταφέρει ποτέ κανένας άλλος. Λαχταρώ να είμαι εκείνη που ανοίγει νέους
δρόμους».

«Τι εννοείς, φίλη μου, όταν λες ότι το τίμημα που πλήρωσα για την επίτευξη των
στόχων μου ήταν να θυσιάσω την παιδική μου ηλικία; Ποτέ δεν θεώρησα τη
γυμναστική θυσία. H γυμναστική ποτέ δεν ήταν βάσανο για μένα. Ακόμα και όταν
ήμουν παιδί ήξερα ότι ο καθένας κάνει κάτι για να ζήσει. Μπορεί να θυσιάζεις
τον χρόνο σου ταξιδεύοντας για τη δουλειά σου ή να περνάς ατέλειωτες ώρες σε
ένα γραφείο… και για ποιο λόγο; Ίσως για να φτιάξεις μία καλύτερη διαφήμιση
για ένα απορρυπαντικό. Μπορεί να στέκεσαι στη γραμμή παραγωγής ενός
εργοστασίου και να συναρμολογείς αυτοκίνητα ή να πουλάς ακίνητα. Γιατί όλα
αυτά να είναι καλύτερα ή χειρότερα από αυτό που επέλεξα να κάνω εγώ στη ζωή
μου; Είναι αλήθεια πως η ζωή είναι γεμάτη θυσίες, όμως εγώ αγαπούσα αυτό που
έκανα, πράγμα που μάλλον δεν μπορεί να ισχυριστεί η πλειονότητα των ανθρώπων.

Ήμουν ευτυχισμένη στο γυμναστήριο, ανάμεσα στις μυρωδιές των στρωμάτων
και της μαγνησίας. Ένιωθα σαν στο σπίτι μου. Ποτέ μου δεν έπεσα θύμα
κακομεταχείρισης ως παιδί. Στο πειραματικό σχολείο του Ονέστι είχαμε όλες τις
ανέσεις. Το μόνο με το οποίο είχαμε να ασχοληθούμε ήταν η γυμναστική και
κανείς δεν μας πίεσε ποτέ. Την ίδια εποχή οι άνθρωποι στη Ρουμανία πεινούσαν.
Ίσως γι’ αυτό να βρίσκω τόσο αλλόκοτη τη σκέψη ότι τάχα θυσίασα την παιδική
μου ηλικία».

Δίψα για κάτι απίστευτο

Υπήρξαν και χρόνια δίχως την παραμικρή επιτυχία. «Κανείς δεν μου πρόσφερε
τη ζωή σε έναν δίσκο από χρυσάφι», γράφει η Νάντια Κομανέτσι. «Κανένα ουράνιο
δώρο δεν έπεσε στην ποδιά μου. Έβαζα στόχους. Άλλοτε τους πετύχαινα και άλλοτε
όχι. H σκληρή δουλειά δεν υπάρχει περίπτωση να μη φέρει αποτέλεσμα. Αν έχεις
κάποιο ταλέντο και δουλέψεις πολύ σκληρά, θα δώσεις στον εαυτό σου μία
ευκαιρία να βγει κερδισμένος. Κι αν είσαι τυχερός θα κατακτήσεις τους στόχους
σου. Πάνω από όλα πρέπει να νιώθεις τη δίψα να κάνεις κάτι απίστευτο».

«Θα ήμουν μια αποτυχημένη σαραντάρα…»

«Σε όλους εμάς, τους αθλητές και τις αθλήτριες της γυμναστικής στις
κομμουνιστικές χώρες, το άθλημα πρόσφερε περισσότερα από όσα θα μπορούσε ποτέ
να μας στερήσει. Ήταν τόσο μικρό το χρονικό διάστημα που διετέλεσα αθλήτρια
γυμναστικής κι όμως μου πρόσφερε τόσα πολλά. Τι κάνει ένα συνηθισμένο παιδί
από τα έξι ώς τα δεκαέξι που να είναι τόσο ανεκτίμητο; Αν δεν είχα υπάρξει
αθλήτρια γυμναστικής, σήμερα δεν θα ήμουν παρά μία αποτυχημένη σαραντάρα.
Ακόμα κι αν δεν είχα γίνει το νούμερο ένα στον τομέα μου και πάλι θα ήμουν
κάτι παραπάνω από κάποιον που δεν είχε ποτέ του έναν στόχο, μία επιτυχία.
Έκανα κάτι στη ζωή μου κι εκτός από όλα τα άλλα, έμαθα και μερικά πράγματα για
τη δύναμη, την αποφασιστικότητα και την επιμονή».

INFO

H αυτοβιογραφία της Νάντια Κομανέτσι «Επιστολές σε μία νεαρή αθλήτρια»
κυκλοφορεί σύντομα από τις Εκδόσεις Τραυλός. Σελ. 222, τιμή: 16 ευρώ.