Πρόσωπα Mια συμβιβαστική επιλογή

H εκλογή του, σήμερα, ως προέδρου της Επιτροπής είναι προϊόν συμβιβασμού.
Πιθανόν όμως να αποδειχθεί «δηλητηριασμένο δώρο».

Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο. Οι βρετανικές ταμπλόιντ τον είχαν αποκαλέσει «ο κ. Κανένας»

«Ξέρω πως θα γίνω πρωθυπουργός, απλώς δεν ξέρω πότε», έλεγε ο Ζοζέ Μανουέλ
Μπαρόζο το 2001 και είχε δίκιο. Ένα χρόνο μετά, λίγες ημέρες πριν να κλείσει
τα 46, έγινε ο νεώτερος πρωθυπουργός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην Πορτογαλία
λένε πως η δήλωσή του αυτή αντανακλά όσο καμιά άλλη τον χαρακτήρα του: ψυχρός
υπολογιστής, προσηλωμένος στον εκάστοτε στόχο του και πολύ φιλόδοξος.

Αλλά ακόμη κι ο ίδιος εξεπλάγη από την πρόταση που του έγινε για την προεδρία
της Επιτροπής. Ελάχιστοι εκτός Πορτογαλίας είχαν ακούσει το όνομά του, σε
σημείο που οι ευρωσκεπτικιστικές βρετανικές ταμπλόιντ τον αποκάλεσαν «ο κ.
Κανένας». Είπαν πως ήταν τρίτη ή τέταρτη επιλογή, τελικά όμως το χαμηλό προφίλ
του μετατράπηκε σε πλεονέκτημα: επελέγη επειδή οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν
μπορούσαν να συμφωνήσουν ομόφωνα σε κάποιον από τους πιο προφανείς υποψηφίους.
Όταν πάντως ένας ευρωβουλευτής τον ρώτησε γιατί μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες
ουδείς εκτός Πορτογαλίας τον ήξερε, ο Μπαρόζο έδειξε πως διαθέτει χιούμορ. «Οι
Πορτογάλοι έχουν την τάση να γίνονται γνωστοί μόνον όταν τα θαλασσώνουν»,
απάντησε.

Συχνά τον κατηγορούν ότι προκρίνει τις φιλοδοξίες του εις βάρος των
πεποιθήσεών του. Οι επικριτές του υπογραμμίζουν τη μεταστροφή του από τον
μαοϊσμό στην κεντροδεξιά τη δεκαετία του 1980, χαρακτηρίζοντάς την
υπολογισμένη κίνηση που απέβλεπε στην ανάληψη δημοσίου αξιώματος. Το 1999
εξελέγη ηγέτης του Πορτογαλικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος καταγγέλλοντας
δριμύτατα τη συμμαχία του κόμματος αυτού με το δεξιό Λαϊκό Κόμμα – για να
διαπραγματευθεί, τρία χρόνια αργότερα, έναν κυβερνητικό συνασπισμό με το ίδιο
ακριβώς κόμμα… Και όταν παραιτήθηκε από πρωθυπουργός για να αναλάβει την
προεδρία της Επιτροπής – παραιτούμενος και από την προσπάθειά του να εφαρμόσει
μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η Πορτογαλία – πολλοί επισήμαναν πως φρόντισε
να το ανακοινώσει την ημέρα που η χώρα γιόρταζε τη νίκη της Εθνικής της στους
ημιτελικούς του Euro 2004.

Στον Μπαρόζο αρέσουν το ποδόσφαιρο, η τζαζ και ο κλασικός κινηματογράφος.
Χωρίς να είναι ασκητικός τύπος, δεν έχει προσωπική περιουσία και δεν έχει
δείξει τάσεις για πολυτελή ζωή. Μέχρι που μετακόμισε σ’ ένα μεγαλύτερο σπίτι
λίγο πριν γίνει πρωθυπουργός το 2002, ζούσε με τη σύζυγό του, τη Μαργκαρίντα
Σούζα Ούβα, και τους τρεις γιους τους σ’ ένα μικρό διαμέρισμα της Λισαβώνας.
Λέει πως η επιλογή του ως προέδρου της Επιτροπής είναι προς το συμφέρον της
Πορτογαλίας, καθώς προσδίδει στη χώρα του επιρροή και κύρος. Ο σοσιαλιστής
πρώην πρόεδρος της Πορτογαλίας Μάριο Σοάρες απαντά πως η θέση μπορεί να
αποδειχθεί «δηλητηριασμένο δώρο», αν ο Μπαρόζο δεν καταφέρει να ανατρέψει την
άποψη πως διορίστηκε μόνο και μόνο επειδή «θεωρήθηκε “ενδοτικός”, “άβουλος”
και “μη χαρισματικός”».