Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Αυτές τις ημέρες επειδή δεν κυκλοφορούσαν εφημερίδες έψαχνα για ειδήσεις
κυρίως σε ξένα κανάλια και εφημερίδες. Κάποια στιγμή έπεσα απάνω στο Αλ
Τζαζίρα. Χάζευα τις ειδήσεις, χωρίς να καταλάβω τι λένε, όταν στην οθόνη
«εισέβαλαν» ξαφνικά κομάντο με τα πρόσωπα καλυμμένα και έναν άνδρα μπροστά
τους γονατισμένο. Το βλέμμα του γονατισμένου άνδρα ήταν άδειο: σαν το βλέμμα
κάποιου που έχει αφήσει ραντεβού με το Μηδέν. Ύστερα από λίγο άρχισε η
εκτέλεση on line… Ήταν μια σκηνή που είχα ξαναδεί αλλού: η εκτέλεση του
Βούλγαρου ομήρου στο Ιράκ. Σκηνές που έχουν γίνει μέρος του καθημερινού μας
μενού. «Θέλουμε να μάθετε τι θόρυβο κάνει ένα μαχαίρι που τσακίζει τον
σβέρκο», φέρεται να έχει πει ένας από τους δολοφόνους πριν σφάξει κάποιον από
τους ομήρους. «Ο θόρυβος του μαχαιριού που τσακίζει τον σβέρκο ενός ανθρώπου»
μεταδίδεται on line σε όλες τις ηπείρους. H παγκοσμιοποίηση του μεταμοντέρνου
αρχαϊσμού και της βαρβαρότητας…

***

Κάνω ζαπ για να ξεφύγω. Ίσως από ασυνείδητη επιλογή έχω πιάσει CNN. Εδώ
καταλαβαίνω τι λένε. Μεταδίδει πλάνα από την κηδεία του Ρήγκαν, σε επανάληψη.
«Τα μάτια του κόσμου έχουν καθηλωθεί στην Αμερική, γιατί ο Θεός μάς έχει
εμπιστευθεί μια ξεχωριστή αποστολή. Είναι δικό μας καθήκον να φωτίζουμε το
μέλλον του κόσμου», λέει ένας Αμερικανός γερουσιαστής. Ακολουθούν διαφημίσεις.
Μετά breaking news: οι Αμερικανοί στο Ιράκ έχουν βομβαρδίσει ξανά αμάχους,
κατά λάθος. Ως συνήθως. Ακολουθούν άλλες ειδήσεις. Μετά διαφήμιση για τους
Ολυμπιακούς της Αθήνας…

***

Στους αρχαίους Έλληνες η έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων σήμαινε και την έναρξη
μιας γενικής εκεχειρίας. Άρχιζε ένα μήνα πριν και τελείωνε ένα μήνα μετά τη
λήξη των Αγώνων. Δεν ήταν ειρηνιστές οι Αρχαίοι Έλληνες, αλλά η αναστολή των
εχθροπραξιών γινόταν πάντα σεβαστή. Ο Δίας έπαυε να αναμειγνύεται σε πολεμικές
συρράξεις. Βέβαια, αν και δεν υπήρχαν το ντόπινγκ και η Coca-Cola, η πολιτική
εκμετάλλευση και η εμπορευματοποίηση, οι μικροπρέπειες και οι απάτες έδιναν
και έπαιρναν και τότε. Υπήρχαν όμως συμβολισμοί που παραμένουν πολύτιμοι. Οι
Ολυμπιακοί Αγώνες για τους αρχαίους Έλληνες σήμαιναν μια συμφιλίωση όλων με
όλους και ταυτόχρονα με τον κόσμο. Ήταν μια εξύμνηση για ό,τι πιο ιερό υπάρχει
μέσα στην ανθρώπινη ικανότητα. Όπως γράφει η Silvia Ronchey στην ιταλική
εφημερίδα «La Stampa»: «H αθλητική προσπάθεια για τους αρχαίους Έλληνες
οδηγούσε σε μια υπέρβαση που άνοιγε το ανθρώπινο στο θείο. H αρμονία της ψυχής
ήταν αδιανόητη χωρίς τη σωματική αρμονία και ο αθλητής ήταν η ενσάρκωσή της.
Δεν είναι τυχαίο που οι πρώτοι χριστιανοί άγιοι αποκαλούνται «αθλητές του
Χριστού»…

***

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας πρέπει να αποτελούν έναν «ιερό χώρο» που δεν
θα τον μολύνουν η βία και ο πόλεμος. H επιστροφή τους όμως στον γενέθλιο τόπο
συμπίπτει με μία άνευ προηγουμένου πολεμολογία. «Αρμόδιοι» περί την ασφάλεια
φαίνεται σαν να ανταγωνίζονται με πάθος και πείσμα για το ποιος θα εφεύρει το
πιο απίθανο πολεμικό σενάριο. (H φαντασία του μετρ του τρόμου Ντάριο Αρτζέντο
κινδυνεύει να «καταρρεύσει» μπροστά στα σενάρια αυτά). Και αντί να συζητήσουμε
για το πώς θα παρακολουθήσουμε εμείς τους Αγώνες, συζητάμε για το πώς θα
παρακολουθήσει εμάς το Ζέπελιν. Και όμως σε μια εποχή τόσο αιματηρή, οι Αγώνες
της Αθήνας θα πρέπει να είναι έστω μια μίμηση παγκόσμιας συμφιλίωσης. Αλλιώς
χάνουν το νόημά τους. «Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι πάνω από όλα ένας μύθος»,
γράφει η Ronchey. Ένας ειρηνικός μύθος σε έναν πλανήτη που κινδυνεύει να
εθιστεί με τον θόρυβο ενός μαχαιριού που τσακίζει τον σβέρκο ενός συνανθρώπου
μας, on line…

Ο Γκαζμέντ Καπλάνι είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος.