«Mπλε» φεγγάρι στον ελληνικό ουρανό
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
H μπλε Σελήνη δεν έχει επιστημονική αξία, όμως αποτελεί ακόμα μία ευκαιρία |
Μια φορά στα δυόμισι χρόνια, η μπλε Σελήνη φωτίζει τον ουρανό. Αυτό θα συμβεί
φέτος στις 31 Ιουλίου, τη νύχτα της δεύτερης πανσελήνου στον ίδιο μήνα. Κι
έτσι, η φετινή είναι μια χρονιά με 13 φεγγάρια.
«Το φαινόμενο παρουσιάζεται όταν έχουμε πανσέληνο την πρώτη ή τη δεύτερη μέρα
του μήνα. H χρονική απόσταση από τη μία πανσέληνο στην άλλη είναι 29,5 ημέρες.
Τότε, προλαβαίνουμε και δεύτερη πανσέληνο τις τελευταίες ημέρες του μήνα»,
λέει ο κ. Διονύσης Σιμόπουλος, διευθυντής του Ευγενίδειου Πλανηταρίου. Αυτό
μπορεί να συμβεί κάθε μήνα του χρόνου εκτός από τον Φεβρουάριο. H πρώτη
πανσέληνος του φετινού Ιουλίου ήταν τη δεύτερη ημέρα του μήνα.
Βέβαια, μην περιμένετε να δείτε μπλε το φεγγάρι, ούτε καν στο Κεντάκι, κι ας
το τραγουδούσε ο Έλβις. Κάποτε, η πανσέληνος ήταν πράγματι γαλάζια. Σήμερα
όμως της έχει μείνει μόνο το όνομα, που υποδηλώνει ένα σπάνιο φαινόμενο. «Στα
αγγλικά υπάρχει η έκφραση, “μια φορά κάθε μπλε φεγγάρι”, που χρησιμοποιείται
για κάτι που θεωρείται σχεδόν απίθανο».
Το φεγγάρι είχε στα αλήθεια μπλε απόχρωση πριν από 121 χρόνια. Τότε, το
1883, η μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου Κρακατόα της Ινδονησίας γέμισε τα
υψηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας με στάχτη και σωματίδια ηφαιστειακά.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η έκρηξή του είχε την ισχύ πυρηνικής βόμβας 100
μεγατόνων και ο ήχος της ακούστηκε ακόμα και 600 χιλιόμετρα μακριά.
Υπάρχει και επιστημονική εξήγηση για την αλλαγή του χρώματος της Σελήνης.
Πρέπει τα σωματίδια που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα να είναι λίγο μεγαλύτερα σε
μέγεθος από το μήκος κύματος του κόκκινου φωτός. Αυτό συμβαίνει σπάνια και
προκαλείται από ηφαιστειακές εκρήξεις και δασικές πυρκαγιές.
Στην περίπτωση του Κρακατόα, τα σύννεφα στάχτης μετέφεραν σωματίδια που
διασκορπίζουν το κόκκινο φως επιτρέποντας να περάσουν άλλα χρώματα. Οι λευκές
ακτίνες του σεληνιακού φωτός διαπερνούν τα σύννεφα και γίνονται μπλε, μερικές
φορές και πράσινες. Τα μπλε φεγγάρια του ινδονησιακού ηφαιστείου κράτησαν
αρκετά χρόνια. Και δεν ήταν μόνον αυτά. Ο κόσμος έβλεπε τότε ήλιους σε χρώμα
μπλε-μοβ της λεβάντας και ηλιοβασιλέματα κατακόκκινα.
Καθώς αλλάζει χρώμα, το φεγγάρι θεωρείται προάγγελος του καιρού. «H σελήνη
αλλάζει αποχρώσεις όταν το σεληνόφως περνά μέσα από στρώματα νεφών σε ύψος
6-10 χλμ. Εκεί, τα σύννεφα αποτελούνται από κρυστάλλους πάγων, κι έτσι
ενεργούν σαν πρίσματα που παραμορφώνουν το φως και το κάνουν να φαίνεται σαν
στεφάνι γύρω από τη σελήνη. Καθώς τα σύννεφα προηγούνται 24-48 ώρες πριν από
την καταιγίδα, ο κόσμος μπορεί να προβλέψει τον καιρό που θα ακολουθήσει»,
εξηγεί ο κ. Σιμόπουλος.
Εκτός από το Κρακατόα, μπλε φεγγάρι έχει εμφανιστεί και σε άλλες περιπτώσεις
ηφαιστειακών εκρήξεων. Το 1983, από το ηφαίστειο Ελ Τσικόν στο Μεξικό, το 1980
από την Αγία Ελένη στις Ηνωμένες Πολιτείες και βέβαια το 1991, λόγω του
Πινατούμπο στις Φιλιππίνες. Το ίδιο συνέβη και έπειτα από μεγάλες δασικές
πυρκαγιές, όπως τον Σεπτέμβριο του 1950, στη Βόρεια Αμερική.
Ξανά το 2007
Στις 31 Ιουλίου, στις 21.05, το φεγγάρι θα φαίνεται πολύ μεγάλο, καθώς μία
ημέρα νωρίτερα θα βρίσκεται στο περίγειό του, δηλαδή στο κοντινότερο σημείο
στη γη, σε απόσταση 360.324 χιλιομέτρων. «Αλλά ακόμα και μακρύτερα να
βρίσκεται, η ατμόσφαιρα συχνά λειτουργεί ως μεγεθυντικός φακός», λέει ο κ.
Διονύσης Σιμόπουλος, «κι έτσι το φεγγάρι κάποιους μήνες φαίνεται μεγαλύτερο».
H μπλε Σελήνη παρατηρείται, κατά μέσο όρο, κάθε 2,72 χρόνια, κάποιες χρονιές
μάλιστα, δύο φορές. Τα επόμενα ραντεβού είναι τον Ιούνιο του 2007 και τον
Δεκέμβριο του 2009. Συνολικά, τα επόμενα 40 χρόνια θα έχουμε 17 μήνες με δύο
πανσελήνους, ενώ χρονιές με 14 φεγγάρια θα είναι το 2018 και το 2037, όταν θα
έχουμε δύο μήνες με διπλές πανσελήνους.
Google news
