Tο «Δαφνί» της Ομόνοιας

Φυλακισμένοι μερικές εκατοντάδες μέτρα μακριά από την Ομόνοια παραμένουν
εδώ και πέντε χρόνια περισσότεροι από διακόσιοι ψυχασθενείς. Μετά τον σεισμό
του ’99, που προκάλεσε ζημιές σε κτίρια του ψυχιατρείου στο Δαφνί, οι άνθρωποι
αυτοί μεταφέρθηκαν «προσωρινά» σε ξενοδοχεία στο Μεταξουργείο.

Από τους ορόφους του «Ριβολί» και του «Κρυστάλ» και πίσω από τα σιδερόφρακτα παράθυρα ξεπροβάλλουν σιγά- σιγά τα πρόσωπα των ασθενών. Βλέμματα άδεια που κανείς δεν τους δείχνει το παραμικρό ενδιαφέρον

Το «προσωρινό», όμως, μετρά ήδη πέντε χρόνια και δεν προβλέπεται άμεσα η
μεταφορά τους σε κτίρια κατάλληλα για θεραπεία ασθενών και όχι απλώς κράτησή
τους.

Παρά τις αντιρρήσεις των ψυχιάτρων, η διοίκηση του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου
Δαφνίου αποφάσισε μετά τον σεισμό του ’99 να μεταφερθούν οι συγκεκριμένοι
ασθενείς στα ξενοδοχεία «Ριβολί» και «Κρυστάλ, καθώς και σε ένα τρίτο
ξενοδοχείο, στο Πικέρμι. H ρητή δέσμευση της διοίκησης ήταν ότι οι τρόφιμοι
του νοσοκομείου θα παρέμεναν μόνο για έξι μήνες στα ξενοδοχεία, αφού
αναγνωρίζονταν οι δυσμενείς συνέπειες στην αποθεραπεία τους.

Στα παράθυρα και τις πόρτες των ξενοδοχείων «Ριβολί» και «Κρυστάλ» μπήκαν
συρμάτινα πλέγματα με αποτέλεσμα τα δυο αυτά κτίρια εξωτερικά να δίνουν την
εικόνα φυλακής. «Μόνο που στις φυλακές υπάρχει προαύλιο και οι φυλακισμένοι
μπορούν να δουν τον ουρανό», παρατηρεί ο κ. Χαρίλαος Βαρουχάκης τέως πρόεδρος
του επιστημονικού συμβουλίου στο Δαφνί.

Το «Ριβολί» και το «Κρυστάλ», που βρίσκονται στην αρχή της οδού Αχιλλέως, στο
κέντρο της Αθήνας, εξωτερικά εξακολουθούν να θυμίζουν ξενοδοχεία. Οι επιγραφές
παραμένουν στη θέση τους και δεν υπάρχει κανένα διακριτικό που να προειδοποιεί
ότι μέσα εκεί βρίσκονται «φυλακισμένοι» δεκάδες ψυχασθενείς.

Στην υποδοχή του «Κρυστάλ» βρίσκονται 3 υπάλληλοι που ενημερώνουν ότι δεν
υπάρχει κανείς από το νοσηλευτικό ή το ιατρικό προσωπικό προκειμένου να
απαντήσει στις ερωτήσεις των «ΝΕΩΝ». «Οι γιατροί έρχονται μόνο όταν είναι η
ώρα να δοθούν τα χάπια». Αν υπάρξει οποιαδήποτε άλλη ιατρική ανάγκη οι
ασθενείς θα πρέπει να περιμένουν τους γιατρούς να φθάσουν από το Δαφνί. Όμοια
και η κατάσταση στο «Ριβολί». H υπάλληλος της ρεσεψιόν λέει ότι το ξενοδοχείο
λειτουργεί σαν ψυχιατρική κλινική εδώ και πέντε χρόνια. H ίδια απάντηση και
εδώ για το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό: «Κανείς δεν είναι εδώ. Έρχονται
μόνο όταν πρέπει να δώσουν τα χάπια», απαντάει η υπάλληλος.

«Μεσαιωνικά» δωμάτια

H κατάσταση στο εσωτερικό των κτιρίων ακόμη πιο απελπιστική, όπως υποστηρίζει
ο κ. Βαρουχάκης που αναφερόμενος στα δωμάτια των ασθενών μιλάει για μεσαιωνική
αντιμετώπισή τους. «Οι άνθρωποι αυτοί είναι κλεισμένοι ανά δυάδες σε χώρους
που δεν περνούν τα 15 τ.μ., όταν θα έπρεπε ο καθένας να έχει προσωπικό χώρο 25
τ.μ. τουλάχιστον». Άγνωστο παραμένει επίσης πόσοι παραμένουν ακόμα εκεί από
τον αρχικό αριθμό των ασθενών που μεταφέρθηκαν πριν από 5 χρόνια. H διοίκηση
του νοσοκομείου, πάντως, δεν ήταν σε θέση να δώσει τη συγκεκριμένη πληροφορία.

Για οικονομικούς λόγους, και προκειμένου να αποφύγει το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο
ενδεχόμενες δικαστικές διαμάχες με τους ιδιοκτήτες των ξενοδοχείων με τους
οποίους είχε υπογράψει συμβόλαια, δεν επιστρέφουν στο χώρο του νοσοκομείου,
στο Δαφνί, οι ασθενείς. Όταν οι ασθενείς που στεγάζονταν στο τρίτο ξενοδοχείο,
στο Πικέρμι, απομακρύνθηκαν από τη διοίκηση του νοσοκομείου και μεταφέρθηκαν
σε άλλους χώρους, ο ιδιοκτήτης ξεκίνησε δικαστική διαμάχη διεκδικώντας αρκετά
εκατομμύρια για το σπάσιμο του συμβολαίου. Όπως υποστηρίζει ο κ. Βαρουχάκης
«το 1999 υπογράφηκαν συμβόλαια που προέβλεπαν ενοίκιο 29 εκατ. δραχμών το
μήνα, ενώ ποτέ δεν ανακοινώθηκε ο χρόνος των συμβολαίων. Με τα χρήματα που
δαπανήθηκαν σε ένα έτος θα μπορούσε να ανακατασκευαστεί όλο το Δαφνί».

Όπως λέει ο κ. Γιαννουλάτος «προκειμένου να μην έχουμε επιπλέον δικαστικές
περιπέτειες αποφασίσαμε την παραμονή των ασθενών μας. Από το “Κρυστάλ” θα
μεταφερθούν σε οικοτροφεία στα τέλη του 2004, ενώ όσοι βρίσκονται στο “Ριβολί”
θα φύγουν μέχρι το τέλος του 2005».

«Τα χάπια και η ζέστη τους κάνουν βίαιους»

Ο διοικητής του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου κ. Πέτρος Γιαννουλάτος
υπεραμύνεται της επιλογής των δύο ξενοδοχείων-φυλακών και τα χαρακτηρίζει «ως
μία πολύ καλή ευκαιρία για την κοινωνική επανένταξη των ασθενών, καθώς έχουν
τη δυνατότητα να έρχονται σε επαφή με τους συνανθρώπους τους». H διοίκηση του
Δαφνιού υποστηρίζει ότι όλοι οι τρόφιμοι έχουν το δικαίωμα εξόδου, αφού
πρόκειται για ασθενείς με ελαφρού τύπου ψυχικές παθήσεις. Οι περίοικοι, όμως,
δίνουν μια διαφορετική εικόνα. «Κατά περιόδους τούς επιτρέπεται η έξοδος, όμως
όχι σε όλους. Το καλοκαίρι αυτοί που βγαίνουν είναι ακόμη λιγότεροι, αφού με
τα χάπια που τους δίνουν και τη ζέστη αρκετοί γίνονταν βίαιοι και επιθετικοί
μόλις συναντούσαν κόσμο. Επίσης πολλοί ήταν αυτοί που είχαν χτύπησαν σε
αυτοκινητικά ατυχήματα ενώ μερικοί το έσκασαν». Οι «προνομιούχοι» ασθενείς
επιτρέπεται να διανύσουν μία απόσταση μόλις 15 μέτρων: από την έξοδο έως το
παρακείμενο περίπτερο.