ΓNΩMH H γέφυρα της ειρήνης

Ηκαταστροφή της παλιάς γέφυρας του Μόσταρ δεν σήμανε μόνο την απώλεια ενός
ανεκτίμητου οικοδομήματος της οθωμανικής περιόδου που είχε σταθεί όρθιο
περισσότερους από τέσσερις αιώνες· ήταν και ένα μεγάλο πνευματικό και
πολιτιστικό πλήγμα για μια αρχαία πολυεθνοτική πόλη της Βοσνίας και
Ερζεγοβίνης.

Στις 9 Νοεμβρίου του 1993, όταν η κομψή, κυρτή γέφυρα πεζών που υψωνόταν επάνω
από τα σκουροπράσινα νερά του ποταμού Νερέτβα κατέρρευσε, βομβαρδισμένη από
ένα κροατικό τεθωρακισμένο, το Μόσταρ (που σημαίνει «φύλακας της γέφυρας»)
βίωσε ένα συναίσθημα ανεπανόρθωτης αποξένωσης.

H απόφαση ανακατασκευής της γέφυρας και της ιστορικής γειτονιάς της, έπειτα
από την ειρηνευτική Συμφωνία του Ντέιτον, το 1995, αναδεικνύει τον σημαντικό
ρόλο της πολιτισμικής κληρονομιάς στην ανοικοδόμηση μιας κουλτούρας ειρήνης.
Για τον σκοπό αυτό, η Unesco κλήθηκε από τις αρχές της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης
και από την πόλη του Μόσταρ να παράσχει τεχνική και επιστημονική βοήθεια. Το
σχέδιο προσείλκυσε μεγάλη διεθνή υποστήριξη και χρηματοδότηση.

H ανακατασκευή της γέφυρας του Μόσταρ θεωρήθηκε ως ένα μέσον όχι μόνο
αποκατάστασης της επικοινωνίας με την υλική έννοια, αλλά και ανανέωσης των
δεσμών με το παρελθόν και ανάμεσα στις κοινότητες του Μόσταρ.

H τελετή εγκαινίασης της νέας γέφυρας θα πραγματοποιηθεί στις 23 Ιουλίου
παρουσία πολλών αρχηγών κρατών από ολόκληρη την περιοχή. H Γέφυρα του Μόσταρ
θα λειτουργήσει ως ένα σύμβολο συμφιλίωσης καθώς και μία έκκληση στην
περιφερειακή και διεθνή κοινότητα να προστατεύει και να προάγει την
πολιτισμική κληρονομιά της. Είναι στην πραγματικότητα αναστήλωση και αντίγραφο
ταυτόχρονα διότι χρησιμοποιεί τα θεμέλια που επέζησαν και αναπαράγει το
κατεστραμμένο σχέδιο.

Εάν επιτύχει στον σκοπό της θα γίνει, όπως λέει ο συγγραφέας Πρέντραγκ
Ματβέγιεβιτς, «ένα κατ’ εξοχήν έργο ανθρώπινης αλληλεγγύης, ένας αντίπαλος της
βίας, της αδιαλλαξίας και του μίσους. Μία γέφυρα που είναι αληθινή, μια
αληθινή γέφυρα».

Για την Unesco, η Γέφυρα του Μόσταρ είναι πράγματι μια γέφυρα με την ειρήνη.

Ο Κοοχίρο Ματσουούρα είναι ο γενικός διευθυντής της Unesco. Το σχόλιό
του δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «International Herald Tribune».