Tα πέντε διλήμματα-κλειδιά για το νέο ΠAΣΟK

Σε πέντε διλήμματα-κλειδιά για τη συγκρότηση του νέου ΠΑΣΟΚ συνοψίζουν
κορυφαία στελέχη του κόμματος τα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει – και εν
πολλοίς να… απαντήσει – ο Γιώργος Παπανδρέου εν όψει του Συνεδρίου.

Στη Χαριλάου Τρικούπη και ανεξάρτητα από τις επιμέρους θέσεις που το κάθε
στέλεχος έχει για τα διλήμματα που υπάρχουν, όλοι εκτιμούν ότι το σύνολο των
απαντήσεων σ’ αυτά θα δώσει το στίγμα του ΠΑΣΟΚ της νέας εποχής. Κι αυτό θα
επιχειρηθεί να αποτυπωθεί στα βασικά ντοκουμέντα του Συνεδρίου που ήδη
ετοιμάζονται – τη νέα Διακήρυξη, το Καταστατικό για το «Ανοιχτό Κόμμα» και τις
Πολιτικές Θέσεις.

Παρ’ όλο που ο διάλογος δεν έχει καλά καλά επισήμως ξεκινήσει, στο τραπέζι
έχουν ήδη πέσει προτάσεις και απόψεις – όχι μόνο από τον Γιώργο Παπανδρέου.
Και χθες έγινε φανερό ότι μέσα από τις διαδικασίες διαλόγου (εντός και εκτός
κόμματος) που υιοθετούνται στη διαμόρφωση των απαντήσεων στα καίρια αυτά
ζητήματα, θα έχουν λόγο όχι μόνο θεωρητικοί, ειδικοί και κομματικά στελέχη,
αλλά και απλοί πολίτες, κάτι που θα γίνει και μέσα από ειδικά ερωτηματολόγια ή
επιστημονικές έρευνες κοινής γνώμης, όπως π.χ. για τις σύγχρονες αξίες και
αρχές που πρέπει να υπηρετεί ένα σύγχρονο κόμμα.

Για αρκετά από τα ερωτήματα ήδη ο κ. Γ. Παπανδρέου έχει δώσει την κατεύθυνσή
του αλλά, όπως λένε συνεργάτες του, «οι τελικές θέσεις θα προκύψουν μέσα από
διάλογο, συγκρούσεις και συνθέσεις».

Για το μοντέλο του κόμματος ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επικρίνεται από ορισμένους
ότι ήταν πολύ αόριστος στις διατυπώσεις καθώς θέλει, όπως λένε, να περάσει ένα
σχήμα κόμματος όπου θα υπάρχει μόνο η κορυφή (ο ίδιος) και η βάση. Φοβούνται
δηλαδή ότι ελλείψει ενδιάμεσων οργάνων δεν θα υπάρχει συλλογικότητα – άλλοι
βλέπουν μόνο τον φόβο τους για μη συμμετοχή των ιδίων… Ανεξαρτήτως κινήτρων
πάντως αρκετά στελέχη (όπως ο κ. Ευ. Βενιζέλος, ο κ. Ά. Τσοχατζόπουλος, η κ.
Βάσω Παπανδρέου κ.ά.) έσπευσαν να τονίσουν την ανάγκη ενός κόμματος με δομή
και λειτουργία συλλογική.

Τα παραδείγματα για τα διλήμματα είναι πολλά και δεν περιορίζονται στο μοντέλο
του κόμματος.

Όσον αφορά το ιδεολογικοπολιτικό στίγμα, υπάρχουν πολλές απόψεις που χωρούν
μεν όλες στον όρο «προοδευτική Αριστερά» που χρησιμοποίησε ο Γ. Παπανδρέου,
ωστόσο τα ερωτήματα παραμένουν. Πρέπει να γίνει «πιο αριστερό» για να
εισπράξει τις εκλογικές απώλειες που είχε προς την πλευρά αυτή ή να γίνει «πιο
κεντρώο» για να προσεγγίσει τον «μεσαίο» χώρο που επιχειρεί να μονοπωλήσει η
N.Δ.; Ή πρέπει να ενισχύσει, όπως λένε άλλοι, την πολυσυλλεκτικότητά του;

Όσον αφορά τη «νέα ηγετική ομάδα», τα διλήμματα είναι εξίσου πολλά: ο κ. Γ.
Παπανδρέου θα την επιλέξει μόνο από τους στενούς συνεργάτες του; Θα
επιχειρήσει έναν συνδυασμό ανανέωσης και συνέχειας; Θα «αποστρατεύσει» εντελώς
τη γενιά των ιστορικών στελεχών, έστω και σταδιακά; Οι επιλογές του κ. Γ.
Παπανδρέου, παραδέχονται πολλοί, είναι μέχρι τώρα μια σύνθεση γενιών και
«τάσεων», ωστόσο άλλοι λένε ότι η κατανομή ρόλων που έγινε έχει και δεύτερη
ανάγνωση…

Κοινός τόπος φαίνεται να είναι για όλους η προγραμματική σύγκλιση με τις
δυνάμεις της Αριστεράς, αρχής γενομένης από τις τοπικές εκλογές. Με ποιες
δυνάμεις όμως; Και προς ποια κατεύθυνση, αφού ακόμα αυτή δεν έχει
ξεκαθαριστεί; Ένα κριτήριο, τονίζουν πολλά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, είναι το μέτωπο
«απέναντι στη νεοφιλελεύθερη επέλαση της N.Δ.». Το ίδιο το ΠΑΣΟΚ δηλώνει
πάντως, διά του προέδρου του, ότι από το φθινόπωρο θα είναι έτοιμο να
διεκδικήσει την εξουσία, όποτε και αν γίνουν εκλογές.

1. H φυσιογνωμία: Πιο αριστερό, πιο κεντρώο ή περισσότερο
πολυσυλλεκτικό;

2. Το μοντέλο οργάνωσης: «Ανοιχτό» στην κοινωνία ή στα βήματα του
υπάρχοντος; Με ηγεσία και βάση μόνο ή με δομή πυραμίδας;

3. Ποιοι θα συγκροτούν τη νέα ηγετική ομάδα; Οι στενοί συνεργάτες του
προέδρου, εντελώς νέα πρόσωπα ή συνδυασμός ανανέωσης και συνέχειας;

4. Με ποιες κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες θα προχωρήσει; Ποιος ο
ρόλος της Κεντροαριστεράς;

5. Ποιον ρυθμό και ποιο μοντέλο αντιπολιτευτικής τακτικής θα υιοθετήσει;
Θα επιλέξει την τακτική του «ώριμου φρούτου», της καθημερινής παρέμβασης,
της πρότασης ή της καταγγελίας;