Aπόβαση μοντέρνας τέχνης

Μια μεσόκοπη γυναίκα που φοβάται τη σεξουαλικότητα, αλλά διακατέχεται από τον πόθο της γονιμότητας, είναι η πρωταγωνίστρια της τριπλής γοητευτικής και γεμάτης χρώματα βιντεοεγκατάστασης της Ιρανής Σιρίν Νεσάτ

Αντίθετα με τις εκθέσεις-πακέτο που μας έρχονται από το εξωτερικό έναντι αδρών
ασφαλίστρων, οι «Διαπολιτισμοί», η έκθεση των 15 έργων σημαντικών Ελλήνων και
ξένων καλλιτεχνών, που παραγγέλθηκαν από την Πολιτιστική Ολυμπιάδα για
λογαριασμό του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, δεν θα φύγει μετά το πέρας
της. Αποτελεί μια επένδυση για το μέλλον του ΕΜΣΤ, καθώς οι εικαστικές
δημιουργίες, που κόστισαν 1,7 εκατομμύρια ευρώ, θα παραμείνουν στις συλλογές
του Μουσείου. Μόνον που οι 11 εγκαταστάσεις, οι πέντε βιντεοεγκαταστάσεις και
το ένα ζωγραφικό σύνολο, των πέντε Ελλήνων και 12 ξένων δημιουργών (υπάρχουν
και δύο έργα που έχουν απλώς παραχωρηθεί στην έκθεση που επιμελείται η
διευθύντρια του ΕΜΣΤ Άννα Καφέτση), που προτείνουν ένα ταξίδι σε διαφορετικούς
τόπους και πολιτισμούς δεν εκτίθενται στην έδρα του Μουσείου, το παλιό
εργοστάσιο Φιξ της οδού Συγγρού, (το οποίο δεν είναι έτοιμο, αν και
προβλεπόταν να εγκαινιαστεί με τους «Διαπολιτισμούς»), αλλά στον εκθεσιακό
χώρο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.

Μια μεσόκοπη γυναίκα που φοβάται τη σεξουαλικότητα, αλλά διακατέχεται από τον
πόθο της γονιμότητας είναι η πρωταγωνίστρια της τριπλής γοητευτικής και
γεμάτης χρώματα βιντεοεγκατάστασης της Ιρανής Σιρίν Νεσάτ. H «Μαχντοχτ», όπως
λέγεται η πρωταγωνίστρια, μέσα από εικαστικές σκηνές γυρισμένες στην ύπαιθρο
εγκαταλείπει το ανθρώπινο σώμα της και αυτο-φύεται για να μεταμορφωθεί σε
δέντρο, που θα γεννήσει καρπούς και θα σκορπίσει τους σπόρους του στην
Οικουμένη.

Κουνέλια που σφάζονται εν ψυχρώ σοκάρουν τον θεατή στη βιντεοπροβολή του
Έλληνα πρωτοπόρου της βιντεοτέχνης Κώστα Τσόκλη. Στην αρχή. Διότι αμέσως μετά
διαπιστώνει πως βρίσκεται στη μέση του έργου. Από την άλλη πλευρά μια ομάδα
θεατών (και πάλι σε βιντεοπροβολή) παρακολουθούν τις σκηνές σφαγής άβουλοι ή
ανίκανοι να πάρουν θέση.

Παλιά ράφια, σκουριασμένα καζάνια και δοχεία, κουβάδες και ντουλάπια, όλα τους
ξεχασμένα αντικείμενα στο παλιό εργοστάσιο του Φιξ, που αναπλάθεται ώστε να
φιλοξενήσει το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, πρωταγωνιστούν στο έργο
«Φτιάξτο» που δημιούργησε η παλαιστινιακής καταγωγής καλλιτέχνιδα Μόνα Χατούμ.
Ανάμεσά τους λαμπτήρες που ανάβουν και σβήνουν αργά. Παραπέμποντας σε έναν
επερχόμενο θάνατο ή σε μια επαναφορά στη ζωή.

Ένα πολυγωνικό λευκό περίπτερο στέκεται διακριτικά πίσω από τη σκάλα
του δεύτερου επιπέδου. Στο εσωτερικό του «ρέουν» τα επτά σημαντικά ποτάμια του
πλανήτη: Δούναβης, Νείλος, Αμαζόνιος, Μισισιπής, Νίγηρας, Γάγγης, Γιάνγκτσε.
Μια ρευστή καταγραφή του κόσμου, των «φλεβών ζωής της Γης», όπως χαρακτηρίζει
η Δανάη Στράτου τη βιντεοηχητική της εγκατάσταση «The river of life», όπου
δίνει την ευκαιρία στον θεατή να ακολουθήσει την πορεία του κάθε ποταμού σαν
να βρισκόταν σε ποταμόπλοιο.

Το «παρών» στους «Διαπολιτισμούς» μέσα από τις δημιουργίες τους δίνουν και οι
διεθνείς Έλληνες Γιάννης Κουνέλλης με τα χαρακτηριστικά σακιά του γεμάτα
καρπούς του, Κώστας Βαρώτσος με τη γυάλινη «Χωρίς Τίτλο» εγκατάστασή του και
Γιώργος Χατζημιχάλης με τις τρεις ζωγραφικές «Ταφές» του. Ο πρωτοπόρος της
βιντεοτέχνης Αμερικανός Μπιλ Βιόλα με τη «Σχεδία» του, που μοιάζει να
υποτάσσει τη βιντεοτέχνη στους κανόνες της παραδοσιακής ζωγραφικής. Οι
Κορεάτες Ντο Χο Σου με τη ροζ νάιλον «Σκάλα» του και Κιμ Σούγια με το
«Μάνταλα: Ζώνη Μηδέν» με το εντυπωσιακό της τζουκμπόξ-ρουλέτα και την ανάμειξη
θιβετιανών, βυζαντινών και ισλαμικών μελωδιών.

H Έμιλι Σαζίρ από τη Βηθλέεμ με το αντίσκηνό της πάνω στο οποίο έχει κεντήσει
τα ονόματα των 418 παλαιστινιακών χωριών που καταστράφηκαν, ερημώθηκαν και
κατακτήθηκαν από το Ισραήλ το 1948. Ο Γερμανός Βόλφγκανκ Λάιμπ με το μαρμάρινο
«Ρυζόσπιτό» του, που περιβάλλεται από ρύζι και γύρη. Ο Πολωνός Μιροσλάβ Μπάλκα
με την εγκατάστασή του, που παραπέμπει σε εμπειρία θανάτου, «Πέραν». H
Γερμανίδα Καταρίνα Φριτζ με τη λιτή «Γκαρναρόμπα» της. Και ο Λιβανέζος Ουαλίντ
Ράαντ με την ομάδα Άτλας που μεταφέρουν υπό κλίμακα στον χώρο τους κρατήρες
που άφηναν πίσω τους τα παγιδευμένα αυτοκίνητα στον Λίβανο μέχρι και το 1993.

Απουσίες λόγω… βόμβας

Από τα χθεσινά εγκαίνια της έκθεσης του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης
απουσίαζαν δύο έργα. Μία φάρσα για βόμβα στην πτήση από Σιάτλ προς Νέα Υόρκη
ήταν αρκετή για να προκαλέσει καθυστέρηση τριών ημερών στην άφιξη της
βιντεοηχητικής εγκατάστασης του σημαντικού Αμερικανού καλλιτέχνη Γκάρι Χιλ,
«Οι Αμετακίνητοι». Και κατά το ήμισυ απουσίαζε το έργο του Νοτιοαφρικανού
Κέντελ Γκιρς «Acropolis Redux» (Η επιστροφή της Ακρόπολης) με τα δεκάδες
μεταλλικά ράφια, που δεν κατάφερε να φτάσει εγκαίρως στην Αθήνα. Δεν απουσίασε
όμως και η γκρίνια. Διότι ο Λιβανέζος δημιουργός Ουάλιντ Ραάντ επισήμανε πως
οι καλλιτέχνες δεν έχουν ακόμη πληρωθεί. «Οι προκαταβολές έχουν καταβληθεί»,
διαβεβαίωσε η διευθύνουσα σύμβουλος του ΟΠΕΠ Γεωργία Ηλιοπούλου, ενώ ο
διευθυντής εφαρμογής προγράμματος του ΟΠΕΠ Γιώργος Λιόντος διευκρίνισε πως οι
όποιες καθυστερήσεις οφείλονταν σε γραφειοκρατικούς λόγους.

INFO

«Διαπολιτισμοί» έως 31 Δεκεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Βασ. Σοφίας και
Κόκκαλη 1, τηλ. 210-7282.000). Είσοδος 5 ευρώ, φοιτητικό 3 ευρώ. Πέμπτη δωρεάν.